Nieuws Grond
'Overheid moet dwingender zijn in grondaankopen'
Hervorming van belastingvoordelen en subsidies voor de landbouw zijn nodig om de prijsstijging van grond te temperen. Dat adviseert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in zijn advies 'Grond voor verbetering: over de rol van grond in het landelijk gebied'.
Het RLi heeft het rapport vandaag overhandigd aan demissionair landbouwminister Femke Wiersma. In het rapport stelt de raad dat verschillende fiscale regelingen en financiële ondersteuning niet effectief zijn. Nu is het nog zo dat de overheid met deze regelingen de grondprijsstijging juist aanjaagt, stelt het rapport vast.
Aanpassingen moeten er toe leiden dat landbouwgrond minder interessant wordt als beleggingsobject. "Voor boeren die grond aanhouden als pensioen kan de overheid beter een pensioenregeling ontwerpen. Dat kan betaald worden met geld dat het Rijk nu kwijt is aan de belastingvrijstellingen", luidt het advies van de raad.
Het RLi stelt vast dat de overheid de problemen in het landelijk gebied probeert op te lossen met een zak geld. Als voorbeeld worden de stoppersregelingen genoemd. In het rapport adviseert de raad de overheid om meer gebruik te maken van het omgevingsbeleid met daarin de ruimtelijke ordeningsinstrumenten.
Door stevige herverdeling van het landelijk gebied kan de overheid beter onderscheid maken in productielandbouw en maatschappelijke landbouw. Dat laatste is een combinatie van voedselproductie en maatschappelijke diensten. Voor die laatste gebieden zouden alleen de belastingvoordelen en subsidies bestemd moeten zijn, aldus de raad.
Inzetten van onteigening
Om een en ander uit te kunnen voeren adviseert RLi het inzetten van herverkaveling, onteigening, voorkeursrecht en een grondbank. Met deze instrumenten moet de grondmarkt in een andere richting worden geduwd. De hoge grondprijzen en lage grondmobiliteit belemmeren een effectieve aanpak van maatschappelijke opgaven, stelt het rapport vast.
De raad constateert dat provincies, waterschappen en gemeenten grondinstrumenten te weinig inzetten om boeren te dwingen grond af te staan. "Ze geven de voorkeur aan vrijwillige kavelruil of in het geval van grondaankopen aan 'minnelijke verwerving', ofwel vrijwillige verkoop. Dit werkt prima als het om enkelvoudige opgaven gaat. Maar voor complexe opgaven is die voorzichtigheid vaak een hindernis om een resultaat te boeken dat op de lange termijn meerwaarde heeft."
John Ramaker
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.