De gas- en olieprijzen en in het kielzog daarvan ook die van diesel zijn scherp gestegen na de aanval van de VS en Israël op Iran en de tegenreacties van het land. Iran heeft het gemunt op de olie- en gasinfrastructuur: de Straat van Hormuz waar ruwweg een vijfde van het wereldwijd verhandelde olie en gas passeert, maar ook werden er droneaanvallen uitgevoerd op de grootste olieraffinaderij van Saoedi-Arabië en een gasfabriek en energiecentrale in Qatar. Het land staakt de export van LNG. De gasprijs is met bijna de helft gestegen.
De olieprijs bereikte vanochtend (maandag 2 maart) even een punt van boven de $82 per vat, om daarna weer terug te zakken. Het verschil tussen de hoogste en laagste prijs was bijna $5. Op moment van schrijven bedraagt de prijs $79,12. Nog steeds een stijging van bijna 9% vergeleken met de slotkoers van afgelopen vrijdag 27 februari ($72,87 per vat).
Qatar staakt export LNG
Gas steeg zeer scherp in prijs. Op de termijnmarkt TTF stond voor het weekend €31,96 per MWh op het bord. Op moment van schrijven is dat €46,26 per MWh, bijna 45% hoger.
Ruwweg een vijfde van het wereldwijd verhandelde vloeibaar aardgas (vooral van Qatar) gaat volgens het Amerikaanse energie-agentschap door de Straat van Hormuz. Dit vindt voornamelijk zijn weg naar Azië. Qatar heeft vandaag laten weten voorlopig te stoppen met de productie van LNG nadat Iraanse droneaanvallen zijn uitgevoerd op een gasproductiefaciliteit en energiecentrale.
Ondertussen bevindt de vulgraad van de Nederlandse gasvoorraden zich op een dieptepunt. Doordat gas goedkoop was en marktpartijen er geen rendement op verwachtten te maken, zijn de voorraden nu nog maar voor 10,6% gevuld volgens data van Gas Infrastructure Europe.
Noodzaak van strategische bergingen?
Onderzoeksinstituut TNO wierp een paar weken geleden al de vraag op of Nederland de leveringszekerheid niet te veel aan de markt overlaat. "Nu Iran de Straat van Hormuz afsluit kan er 2 miljard kuub gas per week of 110 miljard kuub gas per jaar voor langere tijd geblokkeerd worden", schrijft Rene Peters, directeur gastechnologie van TNO nu op LinkedIn. "Dat heeft in eerste instantie met name effect voor Azië, waar de meeste LNG uit het Midden-Oosten naartoe gaat. Maar indirect zal dat tot verschuivingen in de markt leiden en prijsverhogingen waar ook Europa last van krijgt. Net nu binnenkort het vulseizoen voor de gasbergingen weer start. Misschien toch nog even nadenken over de weerbaarheid van onze gasvoorziening en de noodzaak van strategische bergingen?"