'Voorkomen van kapot reguleren varkenshouderij'

In het nieuwe actieplan zijn de regels wederom strenger gemaakt. Wat heeft een boer aan het nieuwe plan?
"De regels zijn niet scherper gemaakt. We bouwen voort op wat er was met nieuwe afspraken rond Klimaat en Dierwaardige veehouderij. Met het plan voorkomen we dat de varkenshouderij kapot gereguleerd wordt. De maatschappij stelt steeds hogere eisen op het gebied van duurzaamheid en dierenwelzijn. Het is belangrijk dat je als sector niet alleen achterover leunt en afwacht, maar laat zien dat je zelf ambities hebt. Doe je dat niet, dan krijg je een stapeling van regels en wetten over je heen, terwijl de markt in de lead moet zijn. Als je laat zien dat je als sector zelf in beweging bent, voorkom je dat er maatregelen komen die in de praktijk niet uitvoerbaar zijn. Op basis van het vorige actieplan kunnen we bijvoorbeeld laten zien dat we de uitstoot van ammoniak met 85% hebben verminderd en die van methaan met 55%, en dat allemaal zonder aangescherpte wetgeving."

In het plan staat dat de varkenshouderij een centrale rol speelt in de circulaire economie. Het is bekend dat varkens veel reststromen verbruiken. Aan wat voor een volumes moeten we denken?
"Varkens zijn de koning van de kringloop, want ze verwerken grote hoeveelheden reststromen uit de humane voedingsindustrie. Nederlands varkensvoer bestaat voor 85% uit stromen die niet geschikt zijn voor humane consumptie, waarvan 35% uit reststromen. We werken bovendien hard aan het sluiten van de mestketen. We kunnen veel betekenen met het produceren van groen gas uit mest en met het terugwinnen van mineralen voor gewassen."

In het actieplan is te lezen dat de sector de hoeveelheid restproducten wil verhogen van ongeveer 36% naar 40%. Er wordt steeds meer geëxperimenteerd met het voeren van restproducten aan andere dieren zoals kippen. Wordt het niet moeilijk het doel te behalen als de concurrentie voor de grondstoffen groeit?
"Ik verwacht niet dat dat een groot probleem wordt. Er wordt vaak gezegd dat voedselverspilling moet afnemen en dat daardoor reststromen verdwijnen, maar in de praktijk zien wij juist dat deze stromen groeien. Dat komt door de groeiende markt voor bewerkte voeding. Bij de productie van dat soort producten komen aanzienlijke volumes restproducten vrij. Het darmpakket van een varken is geschikt om veel verschillende stromen te verwerken."

Gaat de consument de meerprijs accepteren? De laatste jaren zorgde de consumentenprijs er al voor dat varkensvlees moeilijk af te zetten was.
"Ik durf die conclusie niet te onderschrijven. Wel zien we dat er werk aan de winkel is om de populariteit van varkensvlees te vergroten. Kip heeft dat slimmer aangepakt. Over de meerprijs maak ik me niet direct zorgen, in ieder geval in de supermarkt. Daar kun je hogere standaarden koppelen aan een hogere prijs. Het probleem zit vooral in de buitenshuisconsumptie: horeca, catering en vergelijkbare kanalen. Daar wordt veel minder georganiseerd ingekocht op duurzaamheid. In die markt draait het in sterke mate om prijs. Daardoor is er minder ruimte om hogere eisen terug te verdienen. Dat is een zwakke plek in het systeem, omdat een aanzienlijk deel van het vlees via deze kanalen wordt verkocht."

Jullie benadrukken dat een gelijk speelveld belangrijk is, maar door strengere landelijke dierenwelzijnswetgeving creëer je zelf ongelijkheid op de Europese markt. Hoe los je dat op?
"Level playing field in de EU is nog een zorg. We moeten vooral in de gaten houden dat de eisen in de voor ons cruciale Noord-Europese markt niet te ver uit elkaar gaan lopen. Dat is verreweg ons belangrijkste afzetgebied. Wij verwachten niet dat we de komende jaren sterk uit de pas gaan lopen met Duitsland en Denemarken, omdat die landen hun standaarden in een vergelijkbaar tempo aanscherpen. Dat geldt overigens niet voor de rest van de Europese Unie. Helaas is het zelfs niet vanzelfsprekend dat alle landen zich aan de Europese regels houden, met name in Zuid-Europa. Als we dat al kunnen garanderen, zou dat een grote stap zijn. Daarvoor zijn we in Europa aan het lobbyen. We hebben afgesproken dat we geen vervolgstappen zetten als er geen gelijk speelveld is. Voor nu is dat nog niet aan de orde."

Je zegt dat de markt de meerprijs moet bepalen. Dat is eigenlijk een abstracte manier om te zeggen dat de consument meer moet betalen. In de praktijk eten we natuurlijk niet het hele varken, dus komt die prijs niet bij een klein aantal producten te liggen?
"Zo werkt die markt inderdaad. Door producten die hier minder goed verkocht worden naar China te exporteren, kunnen we ervoor zorgen dat de producten die we hier eten betaalbaar blijven. Uiteindelijk moet de meerprijs van die standaarden wel in de supermarkt en via andere consumptiekanalen worden terugverdiend. Een gedegen en transparant kostprijs model helpt daarbij, inclusief doorrekening van toekomstige investeringen."