De prijs voor gasolie is explosief gestegen. Diesel is nu duurder aan de pomp dan benzine. Transporteurs en belangenorganisaties roept de politiek op om de brandstoffenaccijns te verlagen. Het kabinet buigt zich over scenario's en mogelijke maatregelen die genomen kunnen worden.
UnitedConsumers berekent elke dag de gemiddelde landelijke adviesprijs voor brandstof. Diesel is vandaag aan de pomp met 5,8 cent gestegen naar €2,519 per liter. Gasolie is nu prijziger dan Euro95 (E10) die vandaag gemiddeld €2,453 kost bij Nederlandse tankstations. Ook E10 is sinds gisteren aan de pomp duurder geworden en steeg 5,7 cent in prijs.
De vraag naar diesel is groot vanwege het commerciële gebruik door onder meer vrachtwagens, (landbouw)machines en de binnenvaart. Er wordt veel diesel in Europa geraffineerd, maar er is door de grote behoefte ook veel import. Daarbij is niet alle olie even geschikt om er diesel van te maken. Met het uitfaseren van Rusland als leverancier, is Europa meer afhankelijk geworden van import uit onder meer de VS en het Midden-Oosten.
De import van diesel, olie en LNG uit het Midden-Oosten is momenteel stilgevallen. Vanwege de risico's van het varen door de Straat van Hormuz en ook door de droneaanvallen op verschillende productiefaciliteiten. Zo heeft de staatsoliemaatschappij van Abu Dhabi volgens Reuters vandaag haar raffinaderij in Ruwais, de grootste van het Midden-Oosten en de vierde grootste ter wereld, gesloten na een droneaanval.
De prijs voor ruwe Brent-olie per vat daalde gisteren (maandag 9 maart) flink na uitspraken van president Trump maandag tegen nieuwszender CBS dat de oorlog in Iran bijna voorbij is. 8 maart kostte een vat olie $106,35, een dag later was de slotkoers $88,79, een daling van 17%.
Vandaag zat de olieprijs aanvankelijk weer in de lift, maar op moment van schrijven (dinsdagmiddag 10 maart) staat er voor een vat Brent-olie $87,64 op het bord. Hoewel de olieprijs gezakt is, is deze daarmee 20% hoger dan 27 februari, de dag voordat de VS en Israël Iran aanvielen.
Ook de dieselprijs die LTO-leden per 100 liter (vanaf 4.000 liter) betalen is gezakt, met ruim 10% van €186,85 op 9 maart naar €167,55. Dat is nog steeds 21% meer dan voor de start van 'Operation Epic Fury'.
De gasprijs nam vandaag ook weer een duik op de termijnbeurs TTF. Maandag bereikte de prijs het hoogste niveau sinds februari 2025 met €56,45 per MWh. Dinsdagmiddag was de gasprijs op de termijnmarkt €47,05 per MWh, een afname van 17%.
Verlaging van de accijnzen
Agractie maakt zich hard voor verlaging van de accijnzen. "De overheid profiteert momenteel fors van de hogere btw‑inkomsten, terwijl boeren en transporteurs worden geconfronteerd met torenhoge kosten. Olie is nog steeds goedkoop; het zijn de belastingen die de prijs kunstmatig opdrijven", aldus de organisatie.
Agractie wijst ook op de kilometerheffing die eraan komt voor vrachtwagens, die ook al extra kosten met zich meebrengt. Volgens logistieke ondernemersvereniging Evofenedex beslaan brandstofkosten ongeveer 18% van de totale kosten van het vervoer van goederen.
Minister Eelco Heinen (VVD) van Financiën zei eerder nog dat het te vroeg is om maatregelen te nemen tegen de stijgende brandstofprijzen, maar vanmiddag gaf staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg (D66) tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer aan dat het kabinet in kaart brengt welke maatregelen genomen kunnen worden. Rond het weekend verwacht het kabinet de scenario's op een rijtje te hebben gezet.
De vraag is volgens Eerenberg of er sprake is van een piek in de prijs of een structurele prijsverhoging. Het kabinet wil als de prijsverhoging structureel snel handelen, maar 'alleen als het noodzakelijk is', aldus de staatssecretaris.
Vanuit de Kamer was er ook een roep om de accijns te verlagen. Eerenberg zei dat ze vandaag weer hebben zitten rekenen en dat de accijns actueel 22% van de dieselprijs uitmaakt. "Dat neemt niet weg dat als mensen staan te tanken en zien dat het 50 cent per liter duurder is dan voor de oorlog in het Midden-Oosten, dat dat effect heeft op hen. Dan hebben we ons voor te bereiden op scenario's hoe daar mee om te gaan." Overigens gaf hij aan dat er breder wordt gekeken naar het effect op koopkracht en welke groepen dat raakt en niet louter naar de prijs aan de pomp.