De ECB heeft dit jaar nog vijf mogelijkheden om de rente te verhogen. Vermoedelijk gaat de bank tijdens de eerstvolgende vergadering, donderdag 11 juni, al over op een renteverhoging om de inflatie in Europa een halt toe te roepen. Dit zou de eerste renteverhoging zijn in bijna drie jaar. Lees hier meer over het verwachte rentebesluit.
In de eurozone loopt de inflatie op en dat is iets waar de centrale bankiers in Frankfurt zich zorgen over maken. In mei waren de prijzen 3,2% hoger dan een jaar eerder. In januari en februari lag de inflatie nog onder de doelstelling van de Europese Centrale Bank van 2%, om vervolgens op te klimmen naar 2,6% in maart, 3% in april en 3,2% in mei.
Aanhoudend hoge olieprijs
De oorzaak laat zich eenvoudig raden. Door de oorlog in Iran is energie fors duurder geworden. Bovendien wil de olieprijs maar moeizaam dalen. Hoewel de extreme pieken boven $110 per vat inmiddels achter ons liggen, blijft de prijs eenvoudig overeind rond $95. Dat is bijna $30 per vat hoger dan voor de escalatie van het conflict. Ook gas is fors duurder geworden.
De onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran verlopen moeizaam, waardoor de markt niet rekent op een spoedig akkoord. Bij verder oplopende spanningen kan de olieprijs opnieuw gaan pieken, zo verwachten analisten.
Voedselinflatie wordt verwacht
De voedselprijzen zijn sterk gelieerd aan de olieprijs. De Europese Federatie voor Transport en Milieu verwacht dat de vraag naar biobrandstoffen dit jaar met een derde stijgt door de hoge olieprijzen. Als biobrandstoffen goed betaald worden, kan dat ten koste gaan van de teelt van voedselgewassen. De suikermarkt bijvoorbeeld laat een gestage stijging zien, hoewel op een laag niveau. Bovendien zijn de prijzen van kunstmest nog altijd hoog, wat naar verwachting met vertraging zal doorwerken in de voedselprijzen.
De Nederlandsche Bank verwacht een verdere stijging van de inflatie in de komende maanden en die verwachting leeft ook breder in de markt. Tijdens de vorige vergadering van de ECB, in april, liet de bank de rente nog ongemoeid. Wel heeft ECB-president Christine Lagarde al diverse malen laten doorschemeren niet te laat de rente te willen verhogen om de inflatie te bestrijden. Deze 'fout' maakte de bank volgens een eigen analyse in 2022, toen de grondstofprijzen hard aantrokken door de oorlog in Oekraïne.
Zodoende gaat de markt ervan uit dat de ECB tijdens de vergadering in juni overgaat tot de kleinst mogelijke verhoging van 25 basispunten. De huidige rente voor herfinanciering staat sinds juni 2025 op 2,15%, nadat de ECB vorig jaar nog enkele renteverlagingen doorvoerde. De laatste renteverhoging dateert van september 2023. Mocht de ECB deze maand de rente verhogen, dan zou dat de eerste renteverhoging zijn in bijna drie jaar.
Euribor stijgt
De driemaands Euribor is begin juni weer opgelopen tot ruim boven 2,2%, het hoogste niveau sinds mei vorig jaar. Deze rente ligt inmiddels al enige tijd boven de tarieven die de ECB hanteert. Dat kan worden gezien als een voorteken van een stijging van het belangrijkste rentetarief in Europa.
Ook de Amerikaanse Federal Reserve komt deze maand bijeen voor een rentebesluit. Een renteverhoging lijkt daar minder waarschijnlijk dan in Europa. Dat komt mede doordat de Fed al een beleidsrente hanteert van 3,50% tot 3,75%, wat aanzienlijk hoger is dan in de eurozone.