Het ECB-bestuur komt 10 september opnieuw samen op het hoofdkwartier in Frankfurt. En hoewel een volgende verhoging nog geen uitgemaakte zaak is, houdt de markt rekening met een nieuwe renteverhoging. Ondertussen lopen de korte- en langere marktrentes verder op tot de hoogste niveaus in jaren. Lees hier meer.
Nadat de rente in juni voor het eerst in drie jaar omhoog ging, maakte de ECB in juli een pas op de plaats. Daarbij gaf ECB-president Christine Lagarde wel nadrukkelijk aan dat de vooruitzichten onzeker zijn door de aanhoudend hoge inflatie, voornamelijk als gevolg van de hoge energieprijzen door de oorlog in Iran.
| ECB-rente |
| In juni verhoogde de ECB de drie belangrijkste rentetarieven met 25 basispunten naar 2,25% voor de depositorente, 2,40% voor de herfinancieringsrente en 2,65% voor de marginale beleningsfaciliteit, het kortlopende krediet voor banken. |
Aan die situatie is sindsdien weinig veranderd. Een oplossing voor het conflict tussen de VS en Iran lijkt verder weg dan ooit. De Amerikaanse president Donald Trump dreigde eerder deze week nog met nieuwe economische sancties tegen Iran, die volgens hem een verwoestend karakter zullen hebben. Ook dreigt Trump met sancties tegen landen die olie uit Iran blijven kopen, zoals China. Verdere details ontbreken nog, maar de dreigementen dragen niet bij aan een oplossing van het conflict.
Eind vorige week liet de president bovendien een proefballonnetje op door te stellen dat hij de Straat van Hormuz na de oorlog tot Amerikaans grondgebied wil omdopen. Ook dat draagt niet bij aan de-escalatie. Sinds begin augustus is de prijs van Brent-olie weer opgelopen tot inmiddels circa $90 per vat. Ook gas blijft duur.
Voor Trump is er tegelijkertijd een binnenlands belang bij lagere energieprijzen. Hoge brandstofkosten kunnen een rol spelen in aanloop naar de Midterms, die begin november worden gehouden. Sinds zijn aantreden zijn ook de voedselprijzen aanhoudend hoog gebleven, waardoor een belangrijke verkiezingsbelofte nog niet is ingelost. Dat kan druk zetten op zijn populariteit. Zonder een einde van de oorlog in Iran is een snelle daling van de energieprijzen niet aannemelijk.
Inflatie boven streefnorm
De ECB concentreert zich niet zozeer op de ontwikkelingen in de oorlog zelf, maar kijkt vooral naar de gevolgen daarvan voor onder meer de inflatie. In Nederland lag die vorige maand boven 3%. In Frankrijk was dit 2,4% en in Duitsland 2,8%. Het gemiddelde in de eurozone kwam uit op 2,9%, zo maakte Eurostat eerder deze week bekend. Daarmee ligt de inflatie nog altijd boven de doelstelling van 2% die de ECB hanteert.
Daarom houden veel economen rekening met een verdere verhoging van de rente met 25 basispunten. Ook daarna kan de opwaartse druk op de rente aanhouden, zo is de gedachte. Temeer omdat de ECB eerder heeft aangegeven bereid te zijn de rente verder te verhogen als de inflatieontwikkeling daarom vraagt.
Ook bij de Fed zijn er zorgen over de inflatie van 3,4% in juli, maar binnen het bestuur van de Amerikaanse centrale bank is meer verdeeldheid over het wel of niet verhogen van de rente. Het kamp dat de rente voorlopig ongewijzigd wil laten, lijkt vooralsnog aan het langste eind te trekken.
10-jarige rente flink opgelopen
Ondertussen blijven de rentetarieven op de geld- en kapitaalmarkt oplopen, zowel op korte als langere termijn. De 3-maands Euribor is inmiddels gestegen tot boven 2,5%, het hoogste niveau in anderhalf jaar. De 10-jarige kapitaalmarktrentes in Nederland en Duitsland staan sinds vorige week op circa 3,3%, het hoogste niveau in vijftien jaar. Sinds eind juni is sprake van een stijging van een 0,5%-punt.
Daarmee loopt de financieringsrente al op voordat duidelijk is welke stap de ECB op 10 september zet. Voor bedrijven en huishoudens die nieuwe financiering nodig hebben of bestaande leningen moeten herfinancieren, dreigt geld lenen daardoor opnieuw duurder te worden.