Achtergrond Stikstofstemming
Hoe je boeren slecht nieuws verkoopt als winst
Hoe zet je een teleurstellende uitspraak om in nieuws met een positief getint randje? Communicatieprofessionals weten daar wel raad mee, ook die op het ministerie van LVVN. Terwijl twee varkenshouders in Gelderland weer helemaal terug naar af moeten met een vergunningaanvraag voor bedrijfsaanpassingen, en ook nog eens een reeks extra maatregelen moeten nemen voordat ze kans maken op een echte vergunning, ziet het ministerie vooruitgang. In onze wekelijkse rubriek Stikstofstemming geven we op onze eigen wijze een impressie van de stikstofcrisis.
Die zit er volgens het ministerie in dat nu kan worden aangetoond dat het instrument doelsturing werkt, want de rechtbank accepteert continue metingen als middel in de emissies te monitoren en in de hand te houden. Wel jammer dat hiermee nog niet gelijk duidelijk is of de Raad van State er in uitspraken ook zo over denkt, want zo ver is de zaak nog niet gekomen.
Ter illustratie: de Stichting Stikstofclaim dacht onlangs ook dat ze op grond van uitspraken van regionale rechtbanken een zaak over beslistermijnen inzake de PAS-melders zou winnen, maar toen voelde de Raad van State opeens politieke sores aankomen. Dit laatste zal bij de huidige kwestie misschien niet het geval zijn, maar niets is voorspelbaar rond het stikstofdossier.
Grootste struikelblok
Er is evenwel meer te zeggen over de twee uitspraken waarop de mededeling is gebaseerd. Terwijl het ministerie de doelsturing uitspint, is het kort over de additionaliteit, die het grootste struikelblok is voor een echte vergunning. Dit betekent dat de veehouders bij een nieuwe vergunningaanvraag, en een positief besluit daarover van gemeente of provincie, ook moeten aantonen dat de natuur minder onder druk van stikstof zal komen te staan door hun nieuwbouw. Hierbij vergeleken is het een peulenschil om aan te tonen dat doelsturing werkt – tenminste in de intensieve veehouderij.
Het is dus geen overdrijving om te stellen dat het ministerie bezig is om de huid te verkopen voordat de beer is geschoten. Hierbij wel excuus voor de beeldspraak, want die is inmiddels volstrekt cultuurvreemd geworden.
Meer rechters voor intrekken vergunning
Vanuit dezelfde rechtbank Gelderland kwam er deze week meer slecht nieuws. Ook deze rechtbank vindt inmiddels dat het intrekken van een reeds afgegeven natuurvergunning niet ongeoorloofd is. Het lijkt erop dat rechters een keuze hebben gemaakt en nu wordt de druk opgevoerd met meer van dit soort uitspraken. MOB in diverse hoedanigheden en Vereniging Leefmilieu (grotendeels dezelfde mensen) plus regionale steungroepen hebben nog een groot aantal verzoeken op de plank liggen in met name Gelderland en Noord-Brabant om hetzelfde kunstje nog tientallen keren uit te halen.
Verpolitiekt label
Een gebaar van minister Van Essen dat meer om het lijf heeft dan een punt maken over doelsturing, is zijn toezegging dat hij de biologische landbouw extra tegemoet wil komen om natuurdoelen te halen. Daar kunnen ondernemers in deze sector vast baat bij hebben, al is hun bevoordeling vaak ingegeven door politieke motieven. Of dit laatste wenselijk is, valt te betwijfelen, want biologisch moet zichzelf bewijzen en geen verpolitiekt label worden.
Ongewenst rapport
Waar spelen politieke motieven echter geen rol? Het schijnt ook meegespeeld te hebben bij het besluit van brancheorganisatie ZuivelNL om een WUR-rapport over stikstofverliezen naar de lucht onder de tafel te houden. De organisatie had het stuk goed kunnen gebruiken om de veehouderij wat minder mestdruk te geven, maar daar zitten de bestuurders er kennelijk niet voor.
In de studie wordt aangetoond dat buurlanden als Frankrijk en België regelmatig met veel gunstiger getallen voor de veehouderij werken dan Nederland, maar zouden de bestuurders bang zijn voor een nieuwe discussie over gasvormige verliezen?
Studeerkameridee
Het is niet de eerste keer dat in de werkgroepen van de organisatie bijzonder dingen gebeuren. Ook de koppeling van emissies aan fosfaat zou er vandaan komen, hoewel niemand daarvoor de eer wil opeisen. Tegen dit idee komt ook steeds meer weerstand. Premier Jetten hoorde het begin deze week toen hij op bezoek was bij een Achterhoekse boer en ook Wageningse onderzoekers nemen er steeds duidelijker afstand van. Het is een studeerkameridee dat is verheven tot een technisch haalbare optie (zie stikstofbrief Van Essen) zonder dat het is onderzocht op praktische en economische werkbaarheid.
Klaas van der Horst
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.