Analyse Economie
Nederlandse voeding verliest in exportmarkt
De Nederlandse export van voeding en levende dieren is in de eerste acht maanden van 2026 met 4,5% gedaald. Daarmee komt een einde aan een reeks jaren van groei.
Opvallend is dat vooral de uitvoer van producten van Nederlandse makelij terugloopt, terwijl de wederuitvoer van buitenlandse voedingsmiddelen nog licht toeneemt. Inmiddels bestaat ruim 40% van de Nederlandse voedselexport uit wederuitvoer. Elf jaar geleden was dat nog iets meer dan een kwart.
De Nederlandse export van voeding en levende dieren kwam in de eerste acht maanden van 2026 uit op €61,2 miljard, blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is €2,9 miljard minder dan in dezelfde periode van 2025, toen met €64 miljard een record werd bereikt. De daling van 4,5% staat haaks op de ontwikkeling van de totale Nederlandse goederenexport. Die nam in dezelfde periode juist met 4,7% toe tot €543,6 miljard.
Hierdoor is ook het aandeel van voeding en levende dieren in de totale Nederlandse goederenexport afgenomen. In 2025 was deze productgroep nog goed voor 12,3% van de uitvoerwaarde. In de eerste acht maanden van 2026 is dat teruggevallen naar 11,3%. Daarmee ligt het aandeel weer ongeveer op het niveau van 2018 en 2019.
Vooral Nederlandse voedingsproducten leveren in
De terugval van de voedselexport komt vrijwel volledig voor rekening van producten van Nederlandse makelij. De uitvoerwaarde van deze producten daalde van €39,6 miljard in 2025 naar €36,5 miljard in 2026. Dat betekent een afname van 7,9%. De wederuitvoer van voeding en levende dieren steeg daarentegen licht, van €24,5 miljard naar €24,7 miljard. Dat is een toename van ongeveer 1%.Het verschil tussen beide exportstromen is opmerkelijk. Terwijl de uitvoer van Nederlandse voedingsproducten in waarde duidelijk terrein verliest, blijft de wederuitvoer nagenoeg op peil. Daardoor is het aandeel van de wederuitvoer in de totale voedselexport gestegen naar 40,4%. Een jaar eerder was dat nog 38,2%.
Wederuitvoer groeit structureel sneller
De verschuiving richting wederuitvoer is geen ontwikkeling van de laatste jaren. In de eerste acht maanden van 2015 bedroeg de totale exportwaarde van voeding en levende dieren €35,9 miljard. Daarvan was €9,3 miljard wederuitvoer, oftewel 26%.
lf jaar later is de exportwaarde over dezelfde periode opgelopen naar €61,2 miljard, een stijging van ruim 70%. De wederuitvoer groeide echter veel sneller, van €9,3 miljard naar €24,7 miljard. Dat is een toename van ongeveer 166%. De exportwaarde van voedingsproducten van Nederlandse makelij steeg in deze periode aanzienlijk minder sterk, namelijk van €26,6 miljard naar €36,5 miljard. Dat komt overeen met een groei van 37%.
Eigen productie blijft belangrijk, maar aandeel neemt af
Ondanks de sterke groei van de wederuitvoer blijven voedingsproducten van Nederlandse makelij de grootste exportcategorie. In de eerste acht maanden van 2026 vertegenwoordigen zij nog altijd een exportwaarde van €36,5 miljard, bijna 60% van de totale voedselexport. Dat aandeel is echter aanzienlijk kleiner dan in 2015, toen nog 74% van de exportwaarde van voeding en levende dieren bestond uit producten van Nederlandse makelij.
De cijfers onderstrepen daarmee twee ontwikkelingen. Enerzijds is de Nederlandse export van voeding en levende dieren sinds 2015 sterk in waarde gegroeid. Anderzijds is de samenstelling van deze export wezenlijk veranderd. Een steeds groter deel bestaat uit buitenlandse producten die via Nederland opnieuw worden uitgevoerd.
De terugval in 2026 maakt die ontwikkeling extra zichtbaar. Terwijl de wederuitvoer van voedingsmiddelen nog licht groeit, staat de exportwaarde van producten van Nederlandse makelij onder druk. Daarmee wordt de rol van Nederland als handels- en distributieland binnen de internationale voedselhandel steeds nadrukkelijker zichtbaar in de exportstatistieken.
Cor Pierik
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.