Dossier Stikstofcrisis

In een radio-interview van afgelopen week keek inmiddels oud-voorzitter Sjaak van der Tak van LTO Nederland terug op het voorbije jaar en zijn wapenfeiten bij de land- en tuinbouworganisaties. Misschien heel voorspelbaar bij een algemene omroep, cirkelde het grootste deel van het interview rond het afgeketste Landbouwakkoord, waarin ook heel veel stikstofbeleid zat verweven.

Einde van het jaar, de tijd van lijstjes. Voor een verkiezing van het agrarisch woord van het jaar verdient 'verdienmodel' een hoge plek. Er is in 2023 heel wat vergaderd over dit thema, zonder veel oplossingen.

Tot grote omslagen leidde afgelopen donderdag het eerste grote debat van de nieuwe Tweede Kamer met de demissionaire ministers Adema en Van der Wal nog niet. Toch waren er succesjes met een reeks aangenomen moties, maar ook gevoelige lessen tijdens aanvaringen van nieuwkomers met oude rotten. In de rubriek Stikstofstemming geven we op onze eigen wijze een impressie van de stikstofcrisis.

Het roemruchte stikstofkaartje van minister Christianne van der Wal zorgde anderhalf jaar geleden voor veel opschudding in agrarisch Nederland. Op 5 december kwam het ministerie met een nieuw kaartje, ditmaal met nutriënten verontreinigde gebieden (NV-gebieden). Zo fel als de reactie op de eerste kaart was, zo lauw is de reactie op de tweede. Dat is niet terecht legt Jaap Haanstra uit.

De onheilspellende berichten die landbouwminister Piet Adema de afgelopen weken over de landbouw uitstortte inzake mestwetgeving, derogatie en emissies waren niet van de lucht. Tot nog toe reageerde de agrarische sector daar vrij apathisch op, bijna met een houding van: of je nu door de hond of de kat wordt gebeten.

Met een nieuwe visie op agrarische bedrijfsfinanciering die vandaag is verschenen, wil Rabobank een actieve rol spelen in het verduurzamen van de landbouw. Minder vee en extensievere akkerbouw is hierbij een logisch gevolg, schetst directeur Food&Agri Alex Datema. Hoe gaat de bank boeren stimuleren te verduurzamen? Hoe wordt omgegaan met locaties nabij Natura 2000-gebieden? En wat zijn verdere consequenties van het beleid? Met Datema bespreken we de nieuwe visie tot 2040. 

De land- en tuinbouwsector stootte in het derde kwartaal van dit jaar 6% meer broeikasgassen uit dan in hetzelfde kwartaal in 2022. Dit blijkt uit nieuwe CBS-cijfers. Het verschil is te wijten aan het feit dat tuinders meer gebruik hebben gemaakt van hun warmtekrachtinstallaties op basis van aardgas. Het CBS vermoedt door de gedaalde aardgasprijzen.

Symboolpolitiek of niet, feit is dat de nieuwe Tweede Kamer gelijk een andere wind liet waaien richting demissionair landbouwminister Piet Adema. De boodschap was helder: Ga maar terug naar Brussel om nog eens te praten over de aanpassingen op het laatste moment van de hectare-compensaties. Adema zegde toe, maar leek er al bij voorbaat niet veel feducie in te hebben.