Dossier Stikstofcrisis

'Smoesjesverkoopster' Christianne van der Wal, demissionair minister voor Natuur en Stikstof, moest zich deze week verantwoorden in de Tweede Kamer voor het te laat doorsturen van een gevolg-inventarisatie (impactassessment) van de Europese Natuurherstelwet. Dat ging haar niet helemaal soepel af. Ze was het ook niet gewend. 

Provincies mogen tot medio volgend jaar afzien van handhaving tegen activiteiten van PAS-melders. Het gaat echter niet zomaar. Ze moeten dan wel motiveren dat er een redelijk evenwicht is tussen de belangen van PAS-melders aan de ene kant en het natuurbelang aan de andere kant.

De uitscheiding van stikstof in dierlijke mest bedroeg 471 miljoen kilo in 2023, 4 miljoen kilo minder dan in 2022 en 19 miljoen kilo onder het stikstofplafond. Het is wel 7% boven het plafond dat in 2025 van kracht wordt. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS.

De Natuurherstelwet is vandaag (27 februari) door het Europees Parlement aangenomen. Het gaat om een afgezwakte vorm van het originele voorstel van Frans Timmermans (destijds Eurocommissaris). Op verzoek van het Europarlement is in de wet ook een noodrem opgenomen in het geval de voedselproductie in gevaar komt.

De gestelde natuur- en klimaatdoelen die het demissionaire kabinet heeft gesteld in het programma voor het landelijk gebied (NPLG) zijn met de huidige aanpak niet binnen tien jaar te halen. Met een betere afstemming en andere instrumenten, zoals een verbeterd mechanisme om gronden af te waarderen en om te zetten, zijn evenwel verdere stappen te zetten.

Ruim twee jaar geleden dacht Tweede Kamerlid Laura Bromet even gemakkelijk te kunnen scoren met stikstof, niet vermoedend welke doos van Pandora ze zou opentrekken. Ze vroeg (nu demissionair) minister Van der Wal om een top 100 van stikstof- en ammoniakuitstoters voor Nederland. Dit waarschijnlijk met de bedoeling om de 'megabedrijven' in de veehouderij nog eens fijn in het zonnetje te zetten.

De economie van de Europese Unie moet in 2050 klimaatneutraal zijn. Hoe het er nu uitziet, gaat in Nederland het merendeel van de sectoren dat niet halen. De voedings- en genotsmiddelenindustrie is pas in 2055 klimaatneutraal, de land- en tuinbouwsector een jaar eerder. Dat staat in een nieuw rapport van ABN Amro. De reductie van de uitstoot van broeikasgassen moet vooral gezocht worden in de rundveesector en glastuinbouw.

Normaal gesproken volgt pas na carnaval de kater, tenminste voor degenen die aan dat ooit katholieke feest meedoen. Voor de landbouw was de kater er deze week al voor carnaval. De hoop van grote groepen boeren en andere plattelanders op een kabinet dat iets meer oog voor hen zou hebben, lijkt in rook op te gaan en alle boerenacties van de voorbije weken lijken ook maar een mager resultaat op te leveren. In ieder geval niet de verhoopte verlichting van het bestaan.