Duitse aardappelen worden duurder, terwijl de winkelprijs van diepvriesfrites daalt. Lagere contractprijzen spelen daarbij een rol. Lees meer over de prijsverschillen in de Duitse aardappelmarkt.
In september betaalden Duitse consumenten gemiddeld 11,3% meer voor aardappelen dan in dezelfde maand vorig jaar. Bij diepvriesfrites en vergelijkbare aardappelproducten is juist sprake van een prijsdaling van 4,7%. Dat blijkt uit cijfers die Destatis donderdag 15 oktober heeft gepubliceerd.
Het verschil is opvallend, omdat de prijzen van voedingsmiddelen in Duitsland gemiddeld nauwelijks zijn gestegen. Volgens Destatis lagen de voedselprijzen in september slechts 0,4% boven het niveau van een jaar geleden. De algemene inflatie bedroeg 3,3%.
Lagere contractprijzen werken door
Dat diepvriesfrites goedkoper worden, is niet zo verwonderlijk. De contractprijzen voor aardappelen zijn dit seizoen namelijk flink gedaald. Voor Fontane, het belangrijkste aardappelras voor de productie van diepvriesfrites, liggen de contractprijzen voor levering af land ongeveer een kwart lager dan vorig jaar.
Het gemiddelde van de contractprijzen van de grote aardappelverwerkers in Nederland (Agristo, Aviko, Farm Frites, McCain en Lamb Weston) bedraagt dit seizoen €12,75 per 100 kilo voor Fontane af land. Vorig jaar was dat nog €17,10 en een jaar eerder €17,55. Dat laatste was de piek in de contractprijzen. Ten opzichte van die piek zijn de prijzen inmiddels ruim 27% gedaald.
Ook voor levering later in het bewaarseizoen zijn de contractprijzen verlaagd. Voor levering eind april liggen de prijzen gemiddeld 17% onder het niveau van vorig jaar. De daling beperkt zich dus niet tot de aardappelen die direct na de oogst worden verwerkt.
Goedkopere grondstof biedt ruimte
De lagere contractprijzen geven fritesproducenten ruimte om hun eindproduct scherper aan te bieden. Afnemers van diepvriesfrites kunnen bij de onderhandelingen over nieuwe leveringscontracten eveneens rekening houden met de goedkopere aardappelen. Een deel van dat voordeel kan uiteindelijk bij de consument terechtkomen in de vorm van lagere winkelprijzen.
Dat betekent niet dat een daling van de aardappelprijs met 25% ook leidt tot een even grote daling van de fritesprijs. De aardappel is slechts een deel van de kostprijs. Ook verwerking, energie, verpakking, opslag en transport bepalen wat een pak diepvriesfrites uiteindelijk kost.
Bovendien werken veranderingen in de grondstofprijzen met vertraging door in de keten. Verwerkers en hun afnemers maken afspraken over prijzen en volumes voor langere perioden. Daardoor worden lagere contractprijzen niet direct volledig zichtbaar in de supermarkt. Omgekeerd geldt hetzelfde wanneer de contractprijzen stijgen.
De cijfers van Destatis laten zien dat de prijzen van diepvriesfrites in de Duitse winkels inmiddels wel onder het niveau van vorig jaar liggen. De lagere aardappelcontractprijzen kunnen daaraan hebben bijgedragen.
De fabrieken worden in deze periode volop voorzien van contractaardappelen. Daarbij worden ook zogenoemde meeleveraardappelen meegenomen. Voor deze aardappelen wordt zo'n €20 per 100 kilo betaald. Voor 'echt' vrije aardappelen zijn de verwerkers nauwelijks of niet in de markt. Dat is niet nodig, omdat ze op dit moment met contract- en meeleveraardappelen vrijwel volledig in hun behoefte zijn voorzien.
Producentenprijs juist fors hoger
Opmerkelijk genoeg laten de producentenprijzen van consumptieaardappelen een heel ander beeld zien. In augustus lag de Duitse producentenprijs volgens Destatis 61,5% boven het niveau van augustus 2025. Dat is de grootste stijging op jaarbasis sinds augustus 2023.
Die stijging moet echter wel in perspectief worden geplaatst. Vorig jaar lagen de aardappelprijzen op een uitzonderlijk laag niveau. De forse procentuele stijging is daardoor voor een belangrijk deel het gevolg van de lage vergelijkingsbasis. Inmiddels laten de aardappelprijzen op de vrije markt een veel stabieler beeld zien.
Bovendien gaat het bij de Duitse producentenprijsindex om consumptieaardappelen en niet specifiek om de contractprijzen van industrieaardappelen. De twee prijsontwikkelingen zijn daardoor niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken.
Kwart minder aardappelen
De Duitse aardappeloogst valt dit jaar fors kleiner uit. Destatis verwacht een productie van 10,4 miljoen ton, bijna 25% minder dan de 13,9 miljoen ton van vorig jaar.
Zoals Boerenbusiness op 24 september al meldde, is de daling het gevolg van zowel een kleiner areaal als tegenvallende hectareopbrengsten. Het areaal kromp met 11,1% naar 268.300 hectare. Door de hitte en droogte van afgelopen zomer daalde de gemiddelde opbrengst bovendien met 15,4% naar 38,9 ton per hectare.
De nieuwe prijscijfers onderstrepen dat de ontwikkeling van de aardappelprijzen niet overal in de keten gelijk verloopt. Terwijl verse aardappelen in de Duitse supermarkt duidelijk duurder zijn geworden, kunnen afnemers van diepvriesfrites profiteren van de lagere contractprijzen voor industrieaardappelen. Dat biedt ruimte om ook de consumentenprijzen te verlagen.