6 vragen aan Peter v. Brakel
STAK maakt grond toekomstbestendig
Een toenemende bedrijfsomvang zorgt ervoor dat een bedrijfsovername steeds meer vergt van zowel de eigenaar als de overnamekandidaat. Steeds vaker zijn niet alle kinderen nauw bij het bedrijf betrokken. Om hulp te bieden in een dergelijke situatie is een bijzondere bedrijfsvorm mogelijk: De BV met Stichting Administratiekantoor (STAK). Accountantskantoor Accon avm ziet voor de landbouw mogelijkheden.
Wie het familiebezit wil beschermen voor de toekomst kan kiezen om dit in een stichting onder te brengen. Iets wat kan met behulp van een klassieke stichting of een BV met stichting administratiekantoor. Bij de eerste mogelijkheid oefenen de ouders en kinderen zeggenschap uit op de bezittingen in de stichting. Maar de bestuursleden kunnen al snel van mening verschillen en de opbrengsten van de onroerende zaken blijven binnen de stichting. Daarbij is het vrij makkelijk om iets in een stichting te brengen maar om het er later weer uit te halen is moeilijk.
Een alternatief is de zogenaamde STAK. Hierbij wordt de onderneming in een BV ingebracht. De ouders krijgen aandelen in deze BV. Vervolgens richten zij een stichting administratiekantoor op. Naast de ouders zit minimaal één persoon in de stichting die ervoor moet zorgen dat alle bezittingen bij elkaar blijven in de toekomst. Hoe dit in zijn werk gaat, wat de valkuilen en mogelijkheden zijn legt belastingadviseur Peter van Brakel uit.
Het bedrijf onderbrengen in een STAKÂ klinkt ingewikkeld. Hoe gaat het precies in zijn werk?
‘Ouders ontvangen aandelen in de BV waar het bedrijf is ondergebracht. De STAK koopt deze aandelen en in ruil hiervoor krijgen de ouders certificaten. Deze certificaten geven recht op de waarde die de oorspronkelijke aandelen hadden, maar ook de toekomstige waarde. Hierbij worden waarde en zeggenschap van elkaar gescheiden. De zeggenschap ligt dan bij de stichting en de waarde bij de ouders of familie. Willen de ouders niet meer met de onderneming verder, dan kunnen ze de onderneming verpachten aan derden of een werknemer in dienst nemen die de onderneming runt. Met de fiscus hoeft niet te worden afgerekend want de BV is eigenaar van de onderneming.’
Voor wat voor type bedrijf is een STAKÂ interessant en kan het ook bij een bedrijfsovername interessant zijn?
‘Deze vorm kan voor verschillende bedrijven interessant zijn. In de eerste plaats gaat het om bedrijven met grond waarvan de eigenaren het graag in familiebezit willen houden. Met grond is veel emotie gemoeid en je merkt dat ouders er vaak moeite mee hebben om afstand te doen, ook nadat ze hun carrière beëindigd hebben. Zij willen het bedrijf intact houden. Naarmate de bedrijfsgrootte toeneemt wordt het voor een opvolger steeds lastiger om alles over te kunnen nemen. Ook daar kan een STAK bij helpen.Ouders kunnen de onderneming geheel of gedeeltelijk onderbrengen in een BV met STAK en er zo voor zorgen dat een grote onderneming kan worden voortgezet zonder de andere kinderen tekort te doen. Dat biedt ook mogelijkheden voor een buitenstaander. De ouders kunnen de kinderen of derden vragen lid te worden van het bestuur. Bij voortzetting door een kind zorgt een bestuur met de voortzetter, een ander kind en een vertrouweling van de familie voor een mooie balans. In overeenstemming met de stichtingsakte worden de onroerende zaken bijeen gehouden.’
Is er al ervaring opgedaan met het opzetten van een STAKÂ of is het idee geheel nieuw?
‘Binnen de agrarische sector is nog maar weinig gebruik gemaakt van de STAK. Wel wordt het toegepast bij eigenaren van bijvoorbeeld natuurschoon, wanneer de eigenaar eveneens zijn bezittingen bij elkaar wil houden. Hiervoor bestaat de zogenaamde NSW (natuurschoonwet). Binnen het MKB wordt het ook toegepast, waarbij erfgenamen nog steeds eigenaar zijn maar de dagelijkse gang van zaken door een buitenstaander wordt uitgevoerd.’
Welke fiscale hindernissen zitten er in deze rechtsvorm?
‘Fiscaal is de STAK gelijk aan een BV. Bij verpachten heeft een BV de voorkeur omdat bij privé-eigendom 1,2 procent van de waarde van het verpachten worden afgedragen als inkomstenbelasting. De verpachterlasten zijn niet aftrekbaar, terwijl het rendement in veel gevallen negatief is. De BV mag wel verpachterlasten aftrekken. Feitelijk wordt alleen het werkelijk rendement belast, tegen een tarief van 20 procent. Per saldo houdt de BV meer over dan bij privé-eigendom. Keert de BV winst uit, dan wordt nog eens 25 procent aan AB-heffing afgedragen. De certificaten kunnen geschonken worden bij leven of na overlijden. Er hoeft, als de structuur goed wordt opgezet, weinig of geen inkomstenbelasting en schenkbelasting te worden betaald. Vooral wanneer dit tijdig bij leven gebeurt. Wordt de onderneming door een ‘zetbaas’ gerund dan speelt het probleem niet.’
Worden ondernemers en de erfgenamen een soort landheren zoals in Duitsland en Engeland vroeger vaak het geval was?
‘In Nederland zie ik dit niet snel gebeuren. De kinderen kunnen het bestuur van de STAK uit handen geven en jaarlijks rendement incasseren. Gezien de inkomsten binnen de landbouw zal dit niet veel zijn. Door een belangrijk deel van de zeggenschap bij iemand neer te leggen die naast een beheersvergoeding geen financieel belang heeft kan worden voorkomen dat de certificaten toch worden verkocht. Wil een kleinkind boer worden dan is dat alsnog mogelijk. De zeggenschap blijft bij een kleine groep mensen liggen. Bijvoorbeeld drie personen.’
Wanneer een manager wordt aangesteld om de BVÂ van de familie te runnen. Kan het bestuur hier dan nog flexibel mee omgaan?
‘Dat ligt er helemaal aan hoe de contracten zijn opgesteld. Wil een kind zijn aandelen verkopen dan moet bijvoorbeeld een meerderheidsbesluit worden genomen. Het is juist de bedoeling van de ouders om de regeling niet te flexibel te maken. Zij willen alle bezittingen samen houden. Wordt gekozen voor een zetbaas dan is hij niets meer dan een werknemer van de BV in feite. Het bestuur van de STAK beslist. Of het voor zo’n bedrijfsmanager mogelijk is om geld bij de bank te lenen voor uitbreiding van het bedrijf is lastig te zeggen. Daar hebben we nog geen ervaring mee.’
Niels van der Boom
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.