Achtergrond Stikstofstemming
FDF wint erkenning voor PAS-melders, maar recht?
Zou de Farmers Defence Force (FDF) nog op het nippertje de PAS-melders redden, precies voordat een nieuw kabinet met een D66-minister van landbouw aantreedt? Donderdag was er opeens een persbericht van de FDF onder de titel 'Gerechtshof Den Bosch: Staat heeft onrechtmatig gehandeld jegens PAS-melders!'
Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch zegt het Hof dit wel in zijn uitspraak van een paar dagen eerder. Het is een uitgebreide uitspraak en er worden ook meer dingen in opgeschreven. Het Nederlands Juristenblad haalt er daarom iets anders uit: 'Hof kan Nederlandse staat niet verplichten om PAS-melders te legaliseren'. Het Hof in Den Bosch constateert met een bescheidenheid die niet alle rechters delen, dat het niet in het wetgevingsproces kan ingrijpen.
Daarmee is precies het hele dilemma van de uitspraak geschetst. Mooi dat PAS-melders tenminste ergens op mogen rekenen, en ook op meer dan beloften alleen, maar worden de duizenden PAS-melders nu ook recht gedaan, in de zin dat ze verder kunnen.
Financiële troostprijs
De FDF benadrukt dat PAS-melders nu in ieder geval een schadeloosstelling kunnen verwachten. Voor sommigen is dat genoeg, omdat ze misschien toch al zo ver waren dat ze wilden/willen stoppen. Voor de blijvers is het op z'n best een troostprijs, want de Staat heeft nu een vrijbrief om ze met een zak geld af te schepen. Het is een oplossing die in het verlengde ligt van wat er nu in de nieuwe Omgevingswet is opgeschreven.
Voor recht is het wachten toch op wetsaanpassingen, zoals de doorvoering van een nieuwe rekenkundige ondergrens (eigenlijk een drempelwaarde). Die bal ligt al vlak voor het doel, maar moet er nog wel even in. Het is een mooie taak voor de nieuwe minister van LVVN om dat door te zetten.
Fans van vergisting
Vanuit de agrarische sector klonk er deze week nog een aardige suggestie: (aanstaand) minister Van Essen: zorg dat er naast de Lely Sphere en Bovaer ook een erkenning komt voor mestvergisters op het boerenerf. Het doet terugdenken aan het project Jumpstart, en niet zonder reden. De oproep kwam van CEO Jan Derck van Karnebeek van FrieslandCampina, maar krijgt bijval van LTO-voorzitter Ger Koopmans. Die heeft in de voorbije tijd al een paar tête-à-têtes gehad met zowel de aanstaande minister als met de aanstaande staatssecretaris en weet inmiddels dat zij zich daar waarschijnlijk wel voor willen inzetten. Ze zijn in ieder geval beiden fan van vergisters, constateert hij.
Stikstofalarm blijft op scherp
Maar al is Van Essen straks van 'de goede partij' voor veel stikstofstrijders, als minister zal er wel druk op hem en op het kabinet blijven worden gehouden. Een aantal landelijke kranten was er deze week als de kippen bij om groot uit te pakken vanwege netto twee pagina's tekst uit een 'reflectie' van het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau. Daarin werd zorg geuit over de vraag of het nieuwe kabinet de stikstofdoelen voor de komende jaren wél zal halen, ook al kon er nog niets worden gedaan. Het stikstofalarm staat hier en daar nog steeds behoorlijk scherp afgesteld.
Caroline doet het kalmer aan
Nu het nieuwe kabinet bijna is geïnstalleerd – maandag bij de koning – lijkt BBB-leidster Caroline van der Plas het ook een goed moment te hebben gevonden om een stap terug te zetten. Ze blijft nog wel Kamerlid, maar geeft het fractieleiderschap door aan collega Henk Vermeer. Hij is ook een BBB'er van het eerste uur, maar wel iemand met een ander profiel dan Caroline. Het zal hem dan waarschijnlijk ook niet heel gemakkelijk vallen om haar plek in te nemen, zeker niet met Caroline nog vlak achter zich. Werk zal hij genoeg te doen hebben, want de BBB heeft klappen gekregen, en het blijft rommelen in de partij. Dat is evenwel ook een beetje de cultuur bij de BBB. Een strakke coördinatie zit niet in de genen.
Sterk oogst grote betrokkenheid
Werk aan de winkel is er ook voor CDA-gedeputeerde Mirjam Sterk van de provincie Utrecht. Haar radicale natuurplan, het UPLG, heeft inmiddels 1.700 zienswijzen losgemaakt bij bezorgde plattelanders. Een teken van grote betrokkenheid. Sterk kan daarmee wel alvast extra budget vragen voor nog meer externe inhuur, bovenop de externe krachten die ze al heeft ingeschakeld. Zoveel zienswijzen krijgen haar eigen ambtenaren nooit binnen een redelijke termijn verwerkt. Ze heeft evenwel geoogst wat ze heeft gezaaid. Haar oud-collega in de CDA-Tweede Kamerfractie en huidig LTO-voorzitter Ger Koopmans betitelde haar plan als een uitfaseringsplan voor de landbouw en dat ziet men op het platteland kennelijk niet zitten.
Twaalf plannetjes, één beleid?
De vraag is ook hoe in Den Haag tegen haar plan wordt aangekeken. Bij sommige coalitiepartijen misschien wel met enige jaloezie, want die hadden zoiets eigenlijk ook wel gewild. Anderzijds kun je ook geen land besturen met twaalf provincies die elk hun eigen plannetje trekken, nog afgezien van de juridische complicaties die daaruit voortvloeien. Het had misschien gewerkt als Sterk minister van LVVN was geworden. Dan kon ze proberen haar recept landelijk uit te rollen, maar dat zagen de coalitiepartijen toch niet zitten.
Klaas van der Horst
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
