Stikstofstemming

Deze week waren ze druk bezig met de plaatjes bij het verhaal dat ze eind deze maand naar de Tweede Kamer willen sturen. Premier Rob Jetten en minister Jaimi van Essen van LVVN waren op werkbezoek op de Veluwe, een ‘hotspot’ voor het stikstofbeleid. Eerst bij een mooi bedrijf met brandrode runderen in Uddel, daarna in de natuur bij Radio Kootwijk.

Terwijl de minister van LVVN zich nog grotendeels stilhoudt over de stikstofplannen van Taskforce-Jetten, begint zijn institutionele entourage steeds nadrukkelijker op de trom te roffelen. Directeur Leonard Geluk van Staatsbosbeheer (een ZBO onder verantwoordelijkheid van de minister) maakt zich alvast groot en lonkt naar meer taken. Ook de leiding van Vereniging Natuurmonumenten (grotendeels afhankelijk van overheidssubsidies) roert zich steeds meer en wil eveneens een stuk van de taart.

Rond de zomer zou het minderheidskabinet Jetten met een breed nieuw stikstofbeleid komen, maar de bewindslieden hoor je er niet inhoudelijk over: premier Jetten niet, landbouwminister Van Essen zeker niet, behalve in wat algemene termen. De minister blijft ondertussen vriendelijke bedrijfsbezoekjes uitvoeren, zich uitspreken voor meer duurzaamheid en andere onderwerpen die goed in het gehoor liggen. 

Bijna automatisch komt de weerzin van voormalig stikstofminister Christianne van der Wal tegen innovaties op stikstofgebied in gedachten. Want waarom moeten Brabantse veehouders hun oudere stallen uiterlijk per 1 juli aanpassen?  Ja, ze moeten minder emissie uitstoten en daarom verplicht bouwen, maar met welk doel? En zijn de verplichte innovaties juridisch wel houdbaar, zoals Van de Wal ooit als eis vooraf stelde?

Mag de bestuursrechter andere criteria aanhouden dan de civiele rechtbank? En mag de eerste rechter de minister ruimte geven om te handelen naar eigen inzicht en believen, en mag de tweede hem een tik op de vingers geven wanneer hij niet ver genoeg achter de komma kijkt?

Ook het nieuwe kabinet-Jetten heeft zich voorgenomen om de legalisatie van de duizenden agrarische PAS-melders ter hand te nemen. Daarvoor loopt er momenteel een internetconsultatie, waar belanghebbenden alvast kunnen reageren op de voorgestelde maatregelen. De inzet heet om een nieuwe zwengel te geven aan de oplossing van het slepende probleem, maar het heeft veel trekken van een rituele dans. 

In het huis van de democratie hoort alles transparant te zijn, behalve wanneer het gaat over staatsgeheimen. Toch liet de Tweede Kamercommissie voor LVVN zich vorige week in het diepste geheim en hoog in het gebouw nog eens voorlichten door een topambtenaar van het ministerie van LVVN over de stand van zaken rond stikstof, de kritische depositiewaarden, de rekenkundige ondergrens en Aerius.

Veehouders doen er het beste aan om stil te zitten en geen uitbreidingen te plannen of andere activiteiten te ontplooien die aanpassingen vereisen aan hun vergunningen. Doe je het wel, dan kom je in beeld bij activistische groepen als MOB/Vereniging Leefmilieu en verwante clubs en loop je grote kans op voor de bijl te gaan.