Achtergrond Stikstofstemming
Ministerie vraagt geduld, wetenschap kopt in
Al is er in de voorbije maanden een coalitieakkoord gesmeed en is er ook al een nieuw kabinet geïnstalleerd dat de stikstofknoop snel wil ontwarren, toch moet er nog tot de zomer worden gewacht voordat het kabinet met een helder plan van aanpak komt.
Jammer dus dat minister Jaimi van Essen van LVVN deze week bij de behandeling van zijn begroting hier vrijwel niets over kon zeggen. Heel erg verrassend was het ook weer niet, want het is inmiddels bekend dat premier Jetten zelf aan de knoppen wil zitten.
De tijd die rest om nog zinvolle bijdrages aan de discussie te leveren is daarmee wel iets groter. Zo bezien is het helemaal niet erg dat pas na de begrotingsbehandeling een belangrijk nieuw rapport verscheen over de stikstofproblematiek. Belangrijk niet alleen vanwege de inhoud, maar ook vanwege de wetenschappers die elkaar vonden voor het schrijven van dit rapport. Wageningse en Utrechts wetenschappers kwamen erin op één lijn met vaak door de gevestigde orde bekritiseerde, maar ook intellectueel gevreesde expert Wouter de Heij.
Uit de stikstofknoop
Ze leerden elkaar kennen en waarderen in de tijd dat ze bijdrages leverden voor de Commissie Schoof (MCEN) van het vorige kabinet. Hoewel verschillend van pluimage, ontdekten ze dat veel van hun inzichten uiteindelijk niet zo verschillend zijn. Het resultaat is een rapport waarin wordt geprobeerd om de Gordiaanse stikstofknoop weer te ontwarren. Ze stellen daarvoor een drieledige aanpak voor; op milieukundig, ecologisch en juridisch-beleidsmatig niveau. Op alle gebieden afzonderlijk moeten stappen worden gezet, en ook moet ruimte worden gegeven aan ondernemers zelf om zaken in te vullen en te innoveren. In de voorbije jaren zijn de hiervoor genoemde niveau's (on)vakkundig door elkaar gehaald, en dat moet volgens hen worden rechtgezet.
Onweerstaanbare ambtelijke neiging
Op ambtelijk niveau bestaat de bijna onweerstaanbare neiging om dit toch weer door elkaar te haspelen, maar de auteurs waarschuwen er heel nadrukkelijk voor om dit vooral niet te doen.
De presentatie van het rapport vond plaats in Wageningen, waar het werd overhandigd aan de stikstofgezant van minister Van Essen.
Helikopterbekalking
Stikstofprofessor Jan Willem Erisman wilde niet aan de studie meedoen, net als Greenpeace-wetenschapper Roland Bobbink, maar grappig genoeg levert een studie van zijn hand wel aanvullende argumentatie voor de nieuwe studie die nu is gepubliceerd. In een rapport van B-Ware over kalktoediening op natuurgebied De Ginkel blijkt dat na drie jaar schelpengruis strooien vanuit de helikopter het toch veel beter gaat met de pootjes van mezen, het insectenleven en ook de diversiteit aan planten. Verzuring tegengaan via gericht beheer helpt echt, al hoeft dat natuurlijk niet met behulp van een dure helikopter. Te hopen is dat het nieuwe rapport van De Vries, Ros, Backes, Van Dobben, De Heij en anderen nu niet teloor gaat onder oppervlakkige kritiek, maar dat ook de Taskforce van het kabinet dit goed leest.
Open brief en de LTO-voorzitter
Buiten de Tweede Kamer werd ook een soort stikstofdiscussie gevoerd. Eind vorige week stuurde een aantal belangenbehartigers (NMV, Agractie, SSC en anderen) een open brief aan LTO-voorzitter Ger Koopmans om afstand te nemen van specifieke reductiepercentages voor de veehouderij en van delen uit het bouwstenendocument. Koopmans gaf daar uitgebreid, maar ook een ontwijkend antwoord op. Inhoudelijk samenwerken blijft moeizaam gaan, anders was er geen open brief nodig geweest en anders was er ook een toeschietelijker reactie geweest. Gebrek aan overleg en overeenstemming blijkt ook op andere fronten.
Verplicht data delen
Deze week werd in ZuivelNL een besluit genomen waardoor het niet meer mogelijk wordt om als individuele boer te kunnen kiezen om geen Kringloopwijzerdata met het CBS te delen (en dus niet WOO-baar te zijn door derden). Dit besluit is kennelijk niet goed doorgesproken met veel dragende partijen, want er ontstaat direct ophef over. En zelfs in de Tweede Kamer begint zich ondertussen de zorg te verspreiden over de verspreiding van persoonlijke data van boeren (al weet men er nog geen goede oplossing voor).
Gratis wensen van politici en staatssteun
Hoewel Van Essen in de Tweede Kamer weinig inhoudelijks zei over stikstof en ook niet over veel andere onderwerpen, duidde hij wel een paar richtingen van zijn nieuwe beleid. Zo stelde hij generieke maatregelen in het vooruitzicht voor de aanpak van productierechten. De minister wil ook een meer grondgebonden landbouw en doorgaan met uitkoop van bedrijven. Dat is voor veel Tweede Kamerfracties geen probleem, maar vaak blijkt het toch ook moeilijk voor Kamerleden om zich met wijsheid te beperken in hun wensen. Want wat doe je met vrijkomende gronden van uitgekochte veehouders? Mogen daar intensieve akkerbouwmatige teelten op plaatsvinden? Volgens onder meer de ChristenUnie liever niet. Maar wat dan wel? Misschien willen veel politici wel gewoon graag land herinrichten zonder zelf voor de kosten op te draaien. En over de staatssteuntoets op het verwerven en afwaarderen van landbouwgrond door de provincies en het verstrekken van aankoopsubsidies voor terreinbeheerders praten ze ook niet.
Wolvenvisie en beheer
De Kamer sprak ook nog lang met staatssecretaris Erkelens over de wolvenproblematiek. Ook hij vroeg om geduld. In het najaar komt hij met een ruimtelijke visie over de wolf, zo beloofde hij. Een meerderheid in de Kamer wil daarin toch ook duidelijke beheersmaatregelen zien voor het in aantal snel toenemende roofdier.
Het kabinet blijft evenwel nog een tijdlang een ploeg van goede voornemens, serieuze voornemens en nog niet zo veel daden.
Klaas van der Horst
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
