Special Oogst & Bewaring
'Vers gras is bij ons bijna krachtvoer'
In de Overijsselse buurtschap Breklenkamp, vlak bij de Duitse grens, heeft de familie Groeneveld een melkveebedrijf met 180 koeien. Vader Jeroen (53) en zoon Wessel (23) hebben een duidelijke visie op het rantsoen: via zomerstalvoeren sturen op zoveel mogelijk eiwit van eigen land. "De krachtvoerleverancier zien we hier het liefst zo min mogelijk."
Het melkveebedrijf beslaat twee locaties. De hoofdlocatie ligt in Breklenkamp, daarnaast wordt het voormalig ouderlijke bedrijf in Oud-Ootmarsum gebruikt voor de opfok van een deel van het jongvee. Zo'n twintig jaar geleden werd Jeroen gevraagd om op pachtgronden van landgoed Twickel in Breklenkamp nabij Denekamp te gaan boeren. Met zijn gezin verruilde hij Oud-Ootmarsum voor een voormalig varkens- en pluimveebedrijf, dat werd omgebouwd tot een modern melkveebedrijf.
Melkveebedrijf Groeneveld telt 180 koeien met bijbehorend jongvee en heeft twee locaties in Ootmarsum en Breklenkamp. De familie heeft 25 hectare in eigendom en pacht 70 hectare van landgoed Twickel. Op 10 hectare worden voedergranen verbouwd, de rest is grasland. De maïs wordt aangekocht, veelal in de directe omgeving. Bij deze bedrijven wordt ook mest afgezet.
Een groot deel van de grond wordt gepacht van Twickel. De familie ervaart daarbij veel ondernemersvrijheid, al drukken karakteristieke landschapselementen nadrukkelijk hun stempel op het gebied. Houtwallen en historische boomrijen zijn onderdeel van het landschap en worden behouden en soms nog extra aangeplant. Inmiddels is de volgende generatie toegetreden. Wessel zit sinds een paar jaar samen met zijn vader en moeder in een maatschap en werkt daarnaast nog bij een loonwerker in de buurt.
Kruidenrijk grasland
De laatste jaren is stapsgewijs toegewerkt naar meer kruidenrijk grasland. "We wilden graag deelnemen aan een topmelkstroom, omdat ons bedrijf zich daar goed voor leent. Bij FrieslandCampina lagen we uit de route voor PlanetProof en toen zijn we overgestapt naar A-ware." Die overstap bevalt goed. Kruidenrijk grasland is een voorwaarde binnen de Beter voor-melkstroom en wordt vanuit het programma gestimuleerd.
"Inmiddels is 30 hectare kruidenrijk grasland", vertelt Wessel. Volgens hem heeft dat meerdere voordelen. Zo is minder kunstmest nodig en kan het kruidenrijke grasland beter tegen droge omstandigheden. "Van de zomer bleven de percelen met klaver mooi groen."
Ook de smakelijkheid ziet hij als een groot voordeel. "Wij doen aan zomerstalvoeren en de koeien zijn gek op vers gemaaid kruidenrijk gras. Ook op extreem warme dagen, zoals we die deze zomer hadden, blijft de opname goed." Van april tot en met eind november wordt dagelijks vers gras naar de stal gebracht. De insteek is om het gras met een zo hoog mogelijke voederwaarde te benutten en bewaarverliezen te beperken. Uiteindelijk willen ze daarmee zoveel mogelijk eiwit van eigen land halen.
Eiwit van eigen land
"Wij voeren het liefst zoveel mogelijk vers gras als eiwitbron", vertelt Wessel. Deze manier van werken hanteerde zijn opa al. "Wij weten niet beter, al is het soms wel een heel gepuzzel en ook arbeidsintensief. Bijvoorbeeld wanneer je welke percelen gaat maaien. Met name in het voorjaar moet je goed bij de les zijn. Je wacht dan al snel te lang met maaien, de groei is dan zo krachtig." Naast het zomerstalvoeren wordt er ook intensief geweid, met gemiddeld meer dan tweehonderd dagen weidegang. En het winterrantsoen moet ook nog van het land.
Met deze manier van werken weet de familie naar eigen zeggen flink op krachtvoer te besparen. Het krachtvoerverbruik is volgens Jeroen gezakt naar circa 21 kilo per 100 kilo melk. "Met name het late gras, dat is net krachtvoer. De krachtvoerleverancier zien we hier het liefst zo weinig mogelijk en dat lukt aardig met onze manier van werken", zegt Wessel met een lach.
Het bedrijf stuurt sterk op gehalten en niet zozeer op liters. Halverwege september ligt het gemiddelde op 3,60% eiwit en 4,80% vet en richting de winter zal dat verder oplopen. Volgens Jeroen speelt het voeren van vers gras daarin een belangrijke rol. Door het gras rechtstreeks te voeren, worden conserveringsverliezen vermeden en blijf je gemakkelijk boven de 1.000 VEM per kilo droge stof.
"Maar het moet allemaal wel gebeuren hè, je krijgt pas betaald als de melk is opgehaald." Met deze manier van werken kun je volgens Jeroen niet verslappen. Dat heeft hij door de jaren heen wel geleerd.
De droge zomers van de afgelopen jaren vormen een uitdaging, omdat de grasgroei op de zandgronden dan al snel stilvalt. Daarom werd drie jaar geleden geïnvesteerd in een beregeningsinstallatie met een eigen bron op ruim 40 meter diepte. "Daardoor konden we de huiskavel deze zomer toch mooi groen houden", aldus Wessel. Wel remt het koude bronwater de groei. In plaats van de geplande vier liggen er tot nu toe drie snedes op de plaat.
Goed graslandbeheer
Goed graslandbeheer is volgens de familie de sleutel tot succes met het dagelijks voeren van vers gras. Daarbij is veel aandacht voor de bodemvruchtbaarheid. Dat betekent kwalitatief goed drijfmest aanwenden en ieder jaar kalk strooien. Het effect daarvan op de grasopbrengst wordt volgens Jeroen vaak onderschat.
Kennis opdoen en resultaten vergelijken hoort daar voor de familie nadrukkelijk bij. Het bedrijf is aangesloten bij Vruchtbare Kringloop Oost. Vooral het uitwisselen van ervaringen en het delen en vergelijken van cijfers met andere melkveehouders zien ze als heel waardevol. Zo proberen ze hun bedrijfsvoering steeds verder aan te scherpen.
De komende jaren willen ze verder opschalen in kruidenrijk grasland. Door de deelname aan de Beter voor-melkstroom zijn de mogelijkheden om grasland te scheuren beperkt. Daardoor komt het bij de uitbreiding voornamelijk aan op het doorzaaien van bestaande percelen. "Maar zo komen we er ook wel", verwacht Wessel.
Dit artikel maakt onderdeel uit van de Themaspecial Oogst & Bewaring. Lees hier de andere artikelen binnen dit thema.
Wouter Baan
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
