Energie

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne richt zich steeds meer op de energiefaciliteiten over en weer. En dat kan gevolgen gaan hebben voor de prijzen. Vooralsnog zijn de olie- en gasprijzen relatief laag. 

De olieprijs lijkt zich nog weinig aan te trekken van de aankondiging van een vredesbestand tussen Hamas en Israël. Volgens het Amerikaans Energie Agentschap wordt een vat ruwe Brent-olie volgend jaar echter zeker €13 goedkoper. Gasprijzen vertonen een dalende trend en vier verschillende elektriciteitstarieven moeten het Nederlandse stroomnet in de toekomst ontlasten.

De energiemarkt blijft volop in beweging. Terwijl de olieprijs door geopolitieke spanningen en productieniveaus heen en weer schommelt, lopen de Europese gasvoorraden gestaag vol richting de winter. Intussen waarschuwt de ACM dat netcongestie de economie miljarden kan kosten als uitbreiding en efficiënt gebruik van het stroomnet uitblijven. Lees meer over de olieprijs, gasvoorraden, diesel- en stroomprijzen en de zorgen rond netcongestie.

Het demissionair kabinet trekt meer dan €1 miljard uit voor windparken op zee, om te voorkomen dat de ontwikkeling daarvan stilvalt. Het is de bedoeling om in 2026 voor 2 gigawatt aan windparken op zee subsidie te verlenen. Wanneer de stroomprijs laag is, wordt er dan door de overheid bijgepast. De olieprijs krijgt een zetje omhoog, onder meer door de Amerikaanse centrale bank. 

Verschillende krachten trekken aan de olieprijs. De Opec voert de olieproductie verder op, hoewel minder hard dan de afgelopen maanden. Aan de andere kant dreigt Trump Rusland met sancties en zet de aanval van Israël op Qatar de verhoudingen in het Midden-Oosten verder op scherp. 

Shell trekt definitief de stekker uit de bouw van een fabriek voor biodiesel- en kerosine. De bouwkosten zijn te hoog en het lukt het concern niet de fabriek concurrerend te maken. Olie, een markt waarin Shell ook nog steeds actief is, kende afgelopen week een grillig prijsverloop.

Na een stijging is de olieprijs de afgelopen dagen weer iets gedaald. Verschillende stappen van Donald Trump hebben de oliemarkt alert gemaakt. Zo is de onafhankelijkheid van de Amerikaans centrale bank in geding. Ook straft Trump na eerdere dreigementen India nu daadwerkelijk voor het kopen van Russische olie door de importheffingen te verdubbelen naar 50%.

De energieprijzen zijn ook deze week weer relatief laag. Olie en gas kwamen door de gesprekken tussen Trump en Poetin onder druk te staan. Dit leidde ook tot een daling van de elektriciteitsprijs.

De energiemarkten waren deze week tamelijk stabiel. Olie daalde licht als gevolg van nieuwe gegevens van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Ondertussen blijft de gasmarkt zeer stabiel, maar normaliseerde de elektriciteitsmarkt.

Waar aan de ene kant een handelsoorlog met de EU is voorkomen, voert Trump de spanningen met Rusland op. Met een stijgende olieprijs als gevolg. De EU heeft zich ondertussen verbonden aan de import van $750 miljard aan Amerikaanse LNG, olie en brandstoffen voor kerncentrales in een tijdspanne van drie jaar. Onrealistisch en onuitvoerbaar, als we de reacties mogen geloven.

Op de energiemarkt kunnen we bijna niet om de handelspolitiek heen. Met het Verre Oosten komt er schot in de zaak als het gaat om de handelspolitiek. Dat is van de relatie tussen Europa en de VS niet te zeggen. Volgens de Opec moet er fors geïnvesteerd worden in nieuwe olie- en gasbronnen om de vraag op de lange termijn bij te kunnen benen. Dat staat toch in schril contrast met de energietransitie waar verschillende landen op de een of andere manier mee bezig zijn.

De Nederlandse gasopslagen zijn voor meer dan de helft gevuld en volgens minister Hermans van Klimaat en Groene Groei gaat Nederland met dit vultempo ook de volgende Europese tussentijdse vuldoelen en de nationale vulambitie van 80% halen. De olieprijs heeft de laatste dagen weer een daling ingezet.

Rode diesel maakt een comeback, zo werd in het regeerprogramma beloofd. BBB was er trots op dat ze had binnengesleept dat boeren, tuinders en loonwerkers in 2027 een korting op diesel zouden krijgen. Onderzoeksbureau Ecorys heeft hier in opdracht van het kabinet onderzoek naar gedaan en concludeert nu dat de meeste opties slecht uitvoerbaar en fraudegevoelig zijn. Bovendien is de vraag of de korting op diesel juridisch standhoudt; in Brussel vanwege staatssteun, maar ook vanwege extra stikstofuitstoot.

Nederland heeft in 2024 2% meer elektriciteit gebruikt dan een jaar eerder, maar wel 3% minder dan in het laatste pre-coronajaar 2019. Er werd afgelopen jaar ook ruim 1% meer energie geproduceerd volgens nieuwe CBS-cijfers. Verder is een vat Brent-olie deze week precies $1 duurder dan vorige week. En de Nederlandse gasvoorraad is voor bijna de helft gevuld.

De afhankelijkheid van Nederland van Russische energie is sinds de inval in Oekraïne sterk gedaald. Het land wisselde stuivertje met de VS als land waarvan we het meest energie-afhankelijk zijn. Dit blijkt uit nieuwe CBS-cijfers. TNO lanceerde deze week de TNO Vector Energieprijsmonitor. De onderzoeksorganisatie verwacht dat de prijzen voor gas en elektriciteit de komende vijf jaar dalen, maar dat de olieprijs stijgt. Terug naar het hier en nu zien we dat de olieprijs afgelopen week vrij stabiel is gebleven, na de vrije val van 15% tussen 19 en 24 juni.