FrieslandCampina heeft een steen in de melkvijver gegooid door de Garantieprijs voor april stevig te verhogen. In het licht van de markt was een plus niet onwaarschijnlijk, maar vrijwel niemand hield rekening met een grote stap. Lees meer over ontwikkeling van melkprijs en zuivelmarkt.
Nadat de Garantieprijs in maart na een historisch snelle daling een bodem vond, is de opwaartse lijn alweer ingezet. Na drie maanden met een drie vooraan staat er in april weer een vier voor de Garantieprijs. De ommekeer komt sneller dan eerder werd gedacht.
De zuivelmarkt biedt ruimte voor hogere melkprijzen. Op basis van de valorisatie van magere melkpoeder en boter is de grondstofwaarde van melk medio maart opgeklommen tot €45 per 100 kilo, zo blijkt uit gegevens van DCA Market Intelligence. Kaas en wei renderen minstens zo goed. In de tweede helft van 2025 lagen de uitbetalingsprijzen echter boven de grondstofwaarde.
Fabrieken nemen vaak langer de tijd om een omslag in de melkprijs door te berekenen na een periode van negatieve marges. FrieslandCampina laat echter geen gras groeien over het herstel van de zuivelmarkt en verhoogt de Garantieprijs direct fors. Daarmee zet het bedrijf impliciet druk op de referentiebedrijven waarop de Garantieprijs wordt gebaseerd.
In februari gaf de top van FrieslandCampina bij de jaarcijfers nog aan dat melkprijzen mogelijk pas in de tweede helft van 2026 zouden verbeteren. Nog geen anderhalve maand later blijkt die inschatting te voorzichtig. De zuivelmarkt heeft in korte tijd terrein gewonnen.
Poedermarkt zet de toon
Boter- en kaasprijzen zijn richting Pasen gestegen, ondanks een aanhoudend hoge melkaanvoer. Kaas profiteert van goede afzet, waardoor voorraden verkrappen. Maar de echte steun komt uit onverwachte hoek. In tegenstelling tot eerdere rally's is niet melkvet maar eiwit de aanjager van het sentiment. De prijs van weipoeder is sinds de jaarwisseling met 35% gestegen tot €1.500 per ton. Dit is het hoogste niveau sinds 2022. Ook magere melkpoeder is opgeklommen tot het hoogste niveau in ruim drie jaar. Voor hoogwaardige WPC's worden bovendien hoge prijzen betaald, gedragen door sterke consumentenvraag.
De oorzaken van de opleving in de poedermarkt zijn diffuus. Door het cereulideschandaal in babyvoeding eerder dit jaar is veel melkpoeder vernietigd. De vraag blijft echter doorlopen, waardoor extra product nodig is. De oorlog in Iran zorgt voor opwaarts momentum, omdat magere melkpoeder historisch profiteert van hogere olieprijzen. In de regio wordt voedsel, waaronder melkpoeder, door consumenten gehamsterd.
Tegelijkertijd draaien Europese melkpoedertorens op volle capaciteit door de hoge melkaanvoer. De verwerkingscapaciteit kan het aanbod niet volledig verwerken, mede door fabriekssluitingen in eerdere jaren. De prijzen van magere melkconcentraat op de spotmarkt staan daardoor onder druk. Hetzelfde geldt voor spotmelkprijzen.
Spotmelk in de goot
Met €13 per 100 kilo passen de spotmelkprijzen drie keer in de uitbetalingsprijzen, terwijl de seizoenspiek nog moet komen. In de komende weken vallen bovendien verwerkingsdagen uit door Pasen en andere feestdagen, wat het verschil mogelijk verder vergroot.
Een ruim melkaanbod vormt op dit moment geen belemmering voor een positief marktsentiment en hogere prijzen. Met de stevige verhoging van de Garantieprijs geeft FrieslandCampina geen prikkel om de melkproductie te beperken. Kennelijk is er vertrouwen in de komende maanden, hoewel de zuivelmarkt grillig blijft. Of andere verwerkers eveneens forse verhogingen doorvoeren, moet nog blijken.
Onzekerheid blijft
De vraag is hoe de zuivelmarkt zich de komende maanden ontwikkelt. Houdt het positieve sentiment op de poedermarkt stand onder geopolitieke spanningen? En hoe reageren boter- en kaasprijzen op de seizoenspiek van melk in Europa, wanneer ook Ierland weer voor export produceert?
In 2022 en 2024 trok de melkprijs in het voorjaar eveneens aan, om daarna sterk te stijgen. Dat dit in 2026 opnieuw gebeurt, is geen gegeven. Daarvoor is de markt omgeven door te veel onzekerheden. Ook het ruime melkaanbod kan de markt op een later moment weer onder druk zetten.