Van Essen zet bekritiseerde GVE-norm voorlopig op stal

Het kabinet heeft de stikstofplannen op diverse punten aangepast na overleg met LTO en NAJK. De omstreden GVE-norm voor melkveehouders wordt voorlopig in de wacht gezet. Ook krijgen provincies meer ruimte voor maatwerk rond kwetsbare natuurgebieden, al houdt het kabinet een stok achter de deur. Daarnaast wordt de rekenkundige ondergrens een half jaar eerder ingevoerd.

In de Kamerbrief die vanmiddag is verstuurd, komt het kabinet tegemoet aan bezwaren vanuit de landbouwsector. Wel houdt Van Essen vast aan de doelstelling om de ammoniakuitstoot in de landbouw in 2035 met 42% tot 46% te verminderen ten opzichte van 2019. Sowieso wordt het plan geen gemakkelijke opgaven voor de sector, erkent ook Van Essen. "Van boeren vragen we veel, maar dat doen we met realisme en beleid dat aansluit op de praktijk." 

GVE-norm op losse schroeven
De voorgenomen landelijke grondgebondenheidsnorm van 2,6 grootvee-eenheden per hectare voor melkveehouders wordt opnieuw bekeken. Het kabinet gaat de komende drie maanden met belangenbehartigers onderzoeken of de doelen ook op een andere manier kunnen worden gehaald. Daarmee is de norm nog niet definitief van tafel, maar is er wel een opening geboden om te onderhandelen. 

Provincies aan zet
Ook de plannen voor zones van 500 en 1.000 meter rond kwetsbare Natura 2000-gebieden zijn aangepast. Binnen deze gebieden moet de stikstofuitstoot fors worden teruggebracht. Het kabinet geeft provincies nu tot september 2028 de tijd om zelf met gebiedsplannen te komen, waarbij rekening kan worden gehouden met lokale omstandigheden.

Als provincies niet met een toereikend plan komen, gaan alsnog strengere landelijke regels gelden. Daarbij gaat het onder meer om een grondgebondenheidsnorm van 1,5 grootvee-eenheid per hectare op gebiedsniveau en beperkingen voor gewasbeschermingsmiddelen. Begin 2027 moet duidelijk worden rond welke natuurgebieden de zones precies komen.

Voor boeren binnen deze zones stelt het kabinet ruim €9 miljard beschikbaar, onder meer voor extensivering, bedrijfsverplaatsing en vrijwillige beëindiging. 

Rekenkundige ondergrens
Ook schuift het kabinet de rekenkundige ondergrens voor stikstofdepositie naar voren. Het kabinet mikt nu op 1 juli 2027, een half jaar eerder dan gepland. Hierdoor kunnen activiteiten met een beperkte berekende stikstofneerslag onder voorwaarden zonder natuurvergunning plaatsvinden. Dit kan onder meer perspectief bieden aan PAS-melders. De invoering is wel afhankelijk van de juridische borging van het stikstofpakket.

Miljardensteun
Het kabinet trekt in totaal €20 miljard uit voor de stikstofaanpak, waarvan een groot deel beschikbaar komt voor de landbouw. Daarnaast wil Van Essen vóór 1 april 2027 afspraken maken met supermarkten en andere ketenpartijen over een betere beloning voor boeren die bijdragen aan natuur en milieu. Lukt dat niet, dan wil het kabinet vanaf 2029 wettelijke maatregelen invoeren.

Met de aanpassingen hoopt het kabinet de steun voor de stikstofaanpak te verbreden. Of ze ook meer enthousiasme van de belangenbehartigers kunnen verwachten, moet blijken. Hetzelfde geldt voor steun van de oppositiepartijen in de Kamer. 

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.