'Alles onder dak', maar geldt dat ook voor de rente?

De melkveehouders hebben de snijmais onder het plastic en de meeste akkerbouwers hebben hun producten onder dak. Er breekt nu een periode aan om eens goed vooruit te kijken, met de wetenschap van de afgelopen jaren.

Ondernemers ervaren de tucht van de markt, meer en meer. Waar de melkprijzen een jaar geleden nog op historische niveaus stonden, piekt nu de fosfaatmarkt. Akkerbouwers zien sterk schommelende uienprijzen en een aardappelmarkt met vele gezichten. Ook de rente is veranderd. Na jaren van historisch lage tarieven volgden vanaf 2022 rentestijgingen. Wat de rente de komende jaren doet, weet niemand.

Toch proberen vanzelf ondernemers het ideale moment te vinden om hun rente langdurig vast te zetten. Maar is dat verstandig?

Niet alle eieren in één mandje
Agrarische bedrijven hebben vaak omvangrijke, langlopende financieringen. Veelal het gevolg van aankoop grond of de bouw van een stal. Juist dan is het belangrijk om bewust met renterisico's om te gaan.

Een mogelijkheid is de zogenaamde "dakpanconstructie". Hierbij worden verschillende rentevaste periodes gekozen, bijvoorbeeld drie, vijf, zeven en tien jaar. Zo hoeft niet de volledige financiering op één moment opnieuw te worden vastgezet. Het risico wordt gespreid over meerdere jaren.

Dakpanconstructie
Stel dat een ondernemer €2 miljoen financiert, verdeeld over vier leningen van € 500.000. Als alle leningen tien jaar vaststaan, moet na die periode over het volledige bedrag een nieuw rentetarief worden afgesproken.

Bij een dakpanconstructie worden de leningen voor verschillende perioden vastgezet. Stijgt de rente met 2% dan betekent dit voor een lening van €500.000 een stijging van €10.000 aan jaarlijkse rentelasten. Voor de volledige financiering kan dat oplopen tot €40.000 en dat doet echt pijn. Ook de toekomstige aflossingen tellen mee en maken kleiner renterisico.

Door renteherzieningen te spreiden, wordt het risico van zo'n plotselinge stijging beperkt. Bij een dalende rente profiteert niet de hele financiering direct. Risicomanagement draait immers niet om maximaal profiteren van één scenario, maar om voorkomen dat één ongunstige ontwikkeling de bedrijfsvoering onder druk zet.

Rente is meer dan een percentage
De belangrijkste vraag is niet welke rente vandaag mogelijk is, maar vooral welke rentelasten het bedrijf morgen kan dragen. Wat gebeurt er met de liquiditeit als de rente stijgt en tegelijkertijd de melkprijs of aardappelprijs daalt? Blijft er voldoende ruimte voor aflossingen en investeringen? 

Zekerheid boven speculatie
Vooraf bepalen wanneer de rente het laagst staat, blijft giswerk. Een dakpanconstructie is daarom niet altijd de goedkoopste strategie, maar voorkomt wel dat de financiële toekomst afhankelijk is van één rentebeslissing. Goed ondernemerschap betekent niet dat je ieder risico vermijdt, maar dat je bewust kiest welke risico's je wilt én kunt dragen. Een dak repareer je als de zon schijnt, niet wanneer de storm al is losgebarsten.

Arjan Ausma

Arjan Ausma is senior relatiebeheerder bij Farmers Funding & Advies en hij is rentmeester / makelaar. Daarnaast heeft hij een eigen boerderij.

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.