Het beste noodpakket ligt niet in je kast

De oproep om een noodpakket in huis te halen, werd met een zekere meewarigheid onthaald. Alsof een rugzak met wat conserven en een zaklamp ons zou beschermen tegen de complexiteit van deze tijd: cyberdreiging, geopolitieke spanningen, klimaatverstoringen.

Maar een noodpakket gaat niet over spullen. Het gaat over bewustzijn. Over het besef dat onze dagelijkse vanzelfsprekendheden – water uit de kraan, voedsel in de winkel, connectiviteit binnen handbereik – steunen op systemen die minder robuust zijn dan we denken.

Onze voedselvoorziening is tegelijk hyperefficiënt en kwetsbaar. Ze is georganiseerd op schaal, gestuurd door logistiek, en afhankelijk van energie, transport en digitale coördinatie. Eén verstoring kan volstaan om dat evenwicht te doen kantelen.

Wie woont in een regio met actieve land- en tuinbouwers, beschikt evenwel over iets wat geen enkel noodpakket kan bieden: een lokale, tastbare en hernieuwbare bron van voedselproductie. Een systeem dat blijft produceren, mits het kan blijven functioneren.

Ja, een radio op batterijen en wat drinkwater zijn verstandig. Maar minstens even belangrijk is een omgeving waarin voedsel lokaal verankerd is.

Land- en tuinbouwers vormen een strategische schakel in onze maatschappelijke weerbaarheid. Ze verkorten de keten, verhogen de autonomie en brengen voedsel terug tot wat het in essentie is: iets wat groeit.

In internationale veiligheidsanalyses wordt voedselzekerheid almaar vaker benoemd als een kritische factor. Niet alleen in ontwikkelingslanden, maar ook in hoogontwikkelde economieën waar afhankelijkheden complex en dus kwetsbaar zijn geworden.

Misschien moeten we het begrip 'noodpakket' dus verbreden. Ja, een radio op batterijen en wat drinkwater zijn verstandig. Maar minstens even belangrijk is een omgeving waarin voedsel lokaal verankerd is. Waar kennis, productie en grond niet volledig zijn losgekoppeld van de gemeenschap.

Onze land- en tuinbouwers zijn actieve bouwstenen van onze toekomstbestendigheid. Door te investeren in nabijheid, korte ketens en lokale productie, bouwen we aan een vorm van veiligheid die geen enkele rugzak kan bevatten. En misschien is dat wel de meest volwassen invulling van paraatheid: niet alleen voorbereid zijn op een crisis, maar ook zorgen dat de fundamenten van onze samenleving stevig genoeg blijven om ze op te vangen.

Jan de Keyser

Is directeur Agri & Food BNP Paribas Fortis in België. In zijn opinies reflecteert hij op strategische ontwikkelingen in de landbouwsector.

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.