Jeroen Meuwsen Fotografie / Shutterstock.com

Opinie Jurphaas Lugtenburg

Adema slaat modderfiguur met standpunt glyfosaat

12 Oktober 2023 - Jurphaas Lugtenburg - 19 reacties

Het verlengen van de toelating van glyfosaat lijkt onderhand meer op een soap dan een weloverwogen en gedegen besluit. De Europese Commissie heeft voorgesteld de toelating met tien jaar te verlengen. Dat voornemen kan niet vanuit alle lidstaten op steun rekenen. Nederland heeft met Piet Adema, de minister van landbouw, een bijzonder standpunt ingenomen. Onder druk van de Tweede Kamer onthoudt de minister zich van stemming en schuift voor het gemak daarmee de wettelijk verankerde regels en procedures voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen (GBM) aan de kant.

Glyfosaat is misschien wel de meest onderzochte werkzame stof in gewasbeschermingsmiddelen. De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (Efsa) heeft in circa 2.400 wetenschappelijke studies geen punten gevonden die een toelating van het middel op de Europese markt in de weg staan. Voor zo ongeveer elk ander middel zou een toelating of verlenging niet meer dan een formaliteit zijn. Maar niet bij glyfosaat.

In de algemene media en via andere kanalen wordt veelvuldig gesproken over de link tussen glyfosaat en de ziekte van Parkinson. In de wetenschappelijk studies die gedaan zijn is dat verband echter niet hard gemaakt. Toch weten bepaalde partijen de discussie over de toelating van glyfosaat te kapen en de publieke opinie te bewerken met schrikbeelden. De schikking die Bayer heeft getroffen in een rechtszaak over glyfosaat in de VS heeft de beeldvorming ook bepaald geen goed gedaan. Deze schikking wordt veelvuldig aangehaald door tegenstanders van glyfosaat, terwijl de gewonnen rechtszaken - waarvan er verschillende zijn - voor het gemak buiten beschouwing worden gelaten.

Publiek
Beeldvorming is in het dossier glyfosaat haast belangrijker dan een uitwisseling van feiten en argumenten over de voor- en nadelen en de risico's van het middel. Tegenstanders hebben het graag over de sterke landbouw- en chemielobby in Den Haag en Brussel. Inmiddels kun je stellen dat de milieulobby de voet steviger tussen de deur heeft zitten. De combinatie van een breed werkende herbicide met een gewas dat door genetische modificatie resistent is gemaakt tegen dat middel (bijvoorbeeld Roundup-ready soja en maïs) is vooral in de Amerika's ongekend populair. In de EU is dit niet toegestaan. Het in een laboratorium sleutelen aan gewassen en die resistent maken tegen een middel waar maar weinig planten tegen bestand zijn, is koren op de molen van de milieubeweging. Glyfosaat is al sinds de jaren zeventig op de markt. Het brede verzet tegen is pas iets van de laatste decennia. De introductie van de Roundup-ready gewassen is daar zeker een katalysator in geweest, ook al kan de Europese boer daar geen gebruik van maken.

Als je doordenkt en serieus werk wil maken van het terugdringen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, kan je deze ontwikkeling misschien wel toejuichen. Denk voor Nederland bijvoorbeeld aan Roundup-ready bieten. In plaats van vier tot vijf keer spuiten met verschillende middelen tegen verschillende onkruiden kan je in theorie met misschien één keer glyfosaat toe kunnen. Wordt de zaadcoating tegen luizen weer toegestaan, dan hoeft in suikerbieten nauwelijks nog te worden gespoten.

Trekken we deze lijn van redeneren verder door, dan zit er nog een voor het milieu negatief effect aan het verbod op glyfosaat. In de extensievere akkerbouw met vooral maaigewassen heeft min-till of no-till opgang gemaakt. Het minder of niet bewerken van de grond heeft voor de boer kostenvoordelen en als positief bijeffect wordt er veel minder brandstof verbruikt. Het vraagt wel om een breedwerkende herbicide om de onkruiddruk onder controle te houden.

In Nederland maakt min-till minder opgang, maar hier zet het ministerie via het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) weer in op de teelt van groenbemesters en vanggewassen die de winter over moeten staan. Groenbemesters die in de winter kapotvriezen vallen daarmee af. Een geslaagde groenbemester moet op de een of andere manier toch vernietigd worden voor de nieuwe teeltcyclus. De alternatieven voor glyfosaat zijn er natuurlijk, maar die hebben ook hun voor- en nadelen. En opmerkelijk genoeg is Adema de mogelijkheid aan het verkennen om de toelating voor toepassing van glyfosaat om gras- of groenbemester dood te spuiten van het etiket te halen, nog los van de hele saga over de Europese toelating.

Geen keuze is een signaal
Dat GBM's (glyfosaat in het bijzonder) gevoelig liggen bij het brede publiek is goed te verklaren. De middelen worden gebruikt bij de productie van voedsel en in het verleden zijn er middelen op de markt gekomen die minder onschuldig bleken dan gedacht. Dat de minister bedachtzaam is bij het innemen van een standpunt valt te prijzen. Maar helemaal geen standpunt innemen zoals in feite nu gebeurd, is een zwaktebod. Minister Adema schrijft in zijn brief aan de Kamer "ik ben van mening dat aan het genuanceerde standpunt van Nederland geen recht gedaan wordt met een stem vóór of tegen het voorstel van de EC." Kort door de bocht gesteld probeert Adema de kool en de geit te sparen.

Voor de agrarische sector en in principe voor de Europese voedselzekerheid schuilt daar een potentieel gevaar in. Het uitgebreide systeem dat we opgetuigd hebben in Europa en in Nederland voor de toelating van middelen wordt buitenspel gezet. Toevallig of niet, deze week kwam nog een positieve beoordeling van de Internationale Visitatiecommissie over het Ctgb naar buiten. Reden om te twijfelen aan het advies van het Ctgb is er niet. Door het advies van het Ctgb niet over te nemen, ondermijnt de minister de positie van de onafhankelijke beoordelaar. Onderbuikgevoelens en een geslaagde lobby spelen blijkbaar een grote rol in het toelaten van een werkzame stof. Uitgebreide en strenge procedures zijn juist in het leven geroepen om willekeur en nattevingerwerk te voorkomen en de invloed van de lobbyisten op de toelating tot een minimum te beperken. Kennelijk is onze minister van landbouw niet veel waard en mag de ene lobbyist meer dan de andere.

Glijdende schaal
Nu is het glyfosaat dat onder vuur ligt. Maar wat wordt het volgende middel dat onder het vergrootglas komt te liggen? Wat betekent dat voor de bereidheid van chemiebedrijven middelen op de Europese markt te krijgen of te houden? Blijft er überhaupt voldoende breed middelenpakket over? Dat lijken overdreven vragen, maar zie wat er gebeurt met het middelenpakket voor kleine teelten als cichorei, spruiten of knolselderij. Chemie staat zwaar onder druk nog voor er goede alternatieven zijn en dat brengt telers in de praktijk in de problemen. Ook bij grotere teelten als aardappelen en uien hebben we afgelopen seizoen gezien dat het begint te knellen.

Gedegen onderzoeken, (praktische) kennis van zaken, uitvoerbaarheid, effectiviteit en draagvlak lijken geen prioriteit meer te hebben. Politiek opportunisme en beeldvorming vieren hoogtij. Dat er binnenkort verkiezingen zijn helpt ook niet. Dat speelt overigens niet alleen bij de toelating van GBM's. In dit betoog staat glyfosaat centraal, maar je kan een zelfde stukje kunnen schrijven over de 1 oktober-oogstmaatregel voor aardappelen, bufferstroken, de aanpak piekbelasters, PAS-melders, de wolvenproblematiek en noem maar op. Met wat creatief winkelen kan de overheid wetten en onderzoeken er (gedeeltelijk) wel of niet bijhalen, afhankelijk van hoe het in de kraam te pas komt. En dan vinden politici het gek dat het vertrouwen van de burger in de overheid afneemt.

Jurphaas Lugtenburg

Jurphaas Lugtenburg is redacteur bij Boerenbusiness en focust zich vooral op de akkerbouwsectoren en de voer- en energiemarkt. Ook heeft Jurphaas zelf een klein akkerbouwbedrijf op Voorne-Putten (Zuid-Holland).
Reacties
19 reacties
Abonnee
Zeewind 12 Oktober 2023
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/column/10906327/adema-slaat-modderfiguur-met-standpunt-glyfosaat]Adema slaat modderfiguur met standpunt glyfosaat[/url]
Dit is nou een TOP analyse. Geen flauwekul maar feiten. Nu snapt ook iedereen waarom deze minister niets klaar maakt en alleen een meeloper is van de blearkoppen die denken alles te weten. Aanjager is de Parkinson dokter bij het Radboud en met hem nog zo’n vogel Dr Bobbink, die alkes wat landbouw doet in een milieuschandaal omzet. Bobbink presenteert de KDW verlagingen door plantjes en diertjes die missen Onder voir verdrogingssterfte te compenseren!
Jos 12 Oktober 2023
Mooi artikel maar toch niet objectief. Vooral het stuk waar het ctgb onafhankelijk wordt genoemd terwijl ze voor de helft vanuit de industrie worden betaald en dan een zin verder het over lobbyen hebben vind ik onoplettend. Ja er wordt gelobbyd door Milieu organisaties en die zien door alle ophef een mooi plekje om te scoren. Hetzelfde geld voor de industrie, alleen al gewasbeschermingsmiddel ipv pesticide is vanuit de industrie als woord de wet ingekregen. Het sterkste punt dat u maakt is over de overgang van het een naar het ander. Als iets verboden wordt moet er tijd gegeven worden om alternatieven te ontwikkelen en daar wordt niet bij stil gestaan. Hoe strenger de regels hoe beter het onderzoek en drive naar gezondere alternatieven, is mijn mening, maar wel met ontwikkeltijd.
Abonnee
Louis Pascal de Geer 12 Oktober 2023
Mooi werk Jurphaas en een van de topartikelen die ik over dit onderwerp heb gelezen. De demissionaire minister Adema wordt door de Tweede Kamer kennelijk gedwongen om, als een struisvogel, zijn kop in het zand te steken voorwat de verlenging van de registratie van glyfosaat betreft. En dit wanneer nota bene de Europese Commissie voorstelde om de termijn van registratie met maar liefst 10 jaar te verlengen!
Die struisvogel politiek komt uit den Haag en lijkt geen verbinding meer te hebben met de agrarische sector in Nederland en geeft aan enorm te vrezen voor de politieke "fall-out" van een keuze voor glyfosaat bij de komende verkiezingen. Alles is al gezegd in het artikel en de reacties daarop, maar één wil ik nog iets duidelijker zeggen:
Als je door het gebruik van Roundup=glyfosaat veel minder andere en waarschijnlijk meer schadelijke producten tegen onkruid hoeft te gebruiken is dat een winst of een goede "trade-off" met minder trekker uren, minder brandstof gebruik en ga maar door.
GELUKKIG HEEFT ADEMA NIET TEGEN VERLENGING GESTEMD, DUS MISSCHIEN IS NOG NIET ALLES VERLOREN.
Trouwens, het is Nederland, in de persoon van Adema die een struisvogel politiek voert.
Pieter 12 Oktober 2023
Het zit toch iets ander in elkaar dan hiet in het artikel gesuggereerd. De onderzoeken waar hier na verwezen word zijn betaald door de industrie die er geld aan verdienen. En zijn daarnaast al bevolkings onderzoeken geweest waar het verband tussen de ziekte Parkinson en glyfosaat wel erg aannemelijk zijn. Dat het moeilijk te bewijzen valt dat is evident aan het feit dat dit alleen op langere termijn echt te bewijzen is. Maar er zijn genoeg aanwijzingen om er direct mee te stoppen.
Abonnee
CM 12 Oktober 2023
Pieter schreef:
Het zit toch iets ander in elkaar dan hiet in het artikel gesuggereerd. De onderzoeken waar hier na verwezen word zijn betaald door de industrie die er geld aan verdienen. En zijn daarnaast al bevolkings onderzoeken geweest waar het verband tussen de ziekte Parkinson en glyfosaat wel erg aannemelijk zijn. Dat het moeilijk te bewijzen valt dat is evident aan het feit dat dit alleen op langere termijn echt te bewijzen is. Maar er zijn genoeg aanwijzingen om er direct mee te stoppen.
Zo lust ik er nog wel een paar. Verdenkingen,verdachtmakingen ja alles zou kunnen misschien. De wens is hier bij velen de gedachte. Als dit naar het gewone leven wordt vertaald is iedereen in overtreding voor alles wat je kan verzinnen. Iedereen is een dief of misdadiger want het zou zomaar kunnen dat het waar is. Net zoals dat voorzorgsbeginsel want je weet maar nooit of iets schadelijk is netzoals iemand een dief of moordenaar kan zijn. Bewijs is het enige dat telt of zoals de rechtspraak zegt : onschuldig tot het bewezen is.
Rengenier 12 Oktober 2023
U bedoelt 'onschuldig tot het tegendeel bewezen' is zoals bijvoorbeeld bij Softenon of DES of DDT? Er zijn gegronde redenen om dat bij de toelating van chemicaliën juist niet te doen. Het verleden heeft ons geleerd dat zelfs na grondig onderzoek ernstige ongewenste effecten kunnen optreden vandaar dat de bewijslast tegenwoordig omgedraaid is: schuldig tot het tegendeel bewezen is.
fer 12 Oktober 2023
stop met deze onzin.
met dit middel is niks mis mee , het is gewoon een stok om mee te slaan alles doet men om de boer kapot te maken
Abonnee
gerard 12 Oktober 2023
gaan we ook alle producten verbieden die met dit middel bespoten zijn
het antwoord is NEE of je nu dood gaat van glyfosaat uit nederland of uit de andere wereld dood ga je
Abonnee
frog 12 Oktober 2023
gerard schreef:
gaan we ook alle producten verbieden die met dit middel bespoten zijn
het antwoord is NEE of je nu dood gaat van glyfosaat uit nederland of uit de andere wereld dood ga je
Zeer waarschijnlijk gaan we zelfs meer met roundup bespoten producten eten uit het buitenland omdat we hier schaarste gaan krijgen.
Bruins 12 Oktober 2023
"gaan we ook alle producten verbieden die met dit middel bespoten zijn
het antwoord is NEE of je nu dood gaat van glyfosaat uit nederland of uit de andere wereld dood ga je"

Dit is volkomen een drogreden. Als je buurman iemand dood maakt, dan mag jij het ook? Het is wel relevant, we zouden dan inderdaad OOK producten van landbouw die glyfosaat gebruikt moeten verbieden. Anders werkt het niet. Maar dat geldt voor veel meer dingen, zodat we geen oneerlijke concurrentie krijgen.
Het gaat er hier echter om of wij glyfosaat willen gebruiken of niet. Of wij het oké vinden dat we voorgelogen zijn door het ctgb door tegen ons te zeggen dat het veilig is, terwijl ze zo te zien documenten achter gehouden hebben. Dat ik er ziek van wordt vind ik tot daar aan toe, maar als blijkt dat mijn kinderen er ook ziek van worden, dan vind ik het wel echt een ander verhaal.
Abonnee
Hugo 12 Oktober 2023
Bruins schreef:
"gaan we ook alle producten verbieden die met dit middel bespoten zijn
het antwoord is NEE of je nu dood gaat van glyfosaat uit nederland of uit de andere wereld dood ga je"

Dit is volkomen een drogreden. Als je buurman iemand dood maakt, dan mag jij het ook? Het is wel relevant, we zouden dan inderdaad OOK producten van landbouw die glyfosaat gebruikt moeten verbieden. Anders werkt het niet. Maar dat geldt voor veel meer dingen, zodat we geen oneerlijke concurrentie krijgen.
Het gaat er hier echter om of wij glyfosaat willen gebruiken of niet. Of wij het oké vinden dat we voorgelogen zijn door het ctgb door tegen ons te zeggen dat het veilig is, terwijl ze zo te zien documenten achter gehouden hebben. Dat ik er ziek van wordt vind ik tot daar aan toe, maar als blijkt dat mijn kinderen er ook ziek van worden, dan vind ik het wel echt een ander verhaal.
Neem nog een booster zou ik zeggen, heel gezond en in een frikandel weet je ook niet precies wat erin zit.
Abonnee
CM 12 Oktober 2023
Bruins schreef:
"gaan we ook alle producten verbieden die met dit middel bespoten zijn
het antwoord is NEE of je nu dood gaat van glyfosaat uit nederland of uit de andere wereld dood ga je"

Dit is volkomen een drogreden. Als je buurman iemand dood maakt, dan mag jij het ook? Het is wel relevant, we zouden dan inderdaad OOK producten van landbouw die glyfosaat gebruikt moeten verbieden. Anders werkt het niet. Maar dat geldt voor veel meer dingen, zodat we geen oneerlijke concurrentie krijgen.
Het gaat er hier echter om of wij glyfosaat willen gebruiken of niet. Of wij het oké vinden dat we voorgelogen zijn door het ctgb door tegen ons te zeggen dat het veilig is, terwijl ze zo te zien documenten achter gehouden hebben. Dat ik er ziek van wordt vind ik tot daar aan toe, maar als blijkt dat mijn kinderen er ook ziek van worden, dan vind ik het wel echt een ander verhaal.
Nogmaals onzin dat u bent voorgelogen door het CTGB. Er is nergens maar dan ook nergens enig bewijs daarvoor maar veronderstellingen gebaseerd op niet bewezen feiten en verbanden die door wensdenkers als volledig waar worden gezien.Als de wetenschap en de rede wordt vervangen door politiek wenselijk is er geen sprake van waarheidsvinding meer.
zuid-oost 12 Oktober 2023
is gewoon een zaak puur op emotie niet meer niet minder.
te veel koffie is ook slecht .
het enige wat negatief is zogenaamd is de gele kleur verder niks.....
gezien van het oogpunt uitstoot/foodprint/klimaat reden.
moet we dit middel met 50 jaar verlengen.
goedkoop
goede werking
geen 3 tot 5 keer extra grondbewerking met brandstof en uitstoot enz
tevens een nieuwe schone start van het zaai/plantseizoen.
bespaart vreterij aan uien/ aardappels /wortel anders ook afkeur gewassen en een nog duurder voedsel patroon.
op het bodemleven doet roundup 0,0 .
dus ik snap echt niet dat dit een discussie punt moet zijn!!!
moet gewoon in de gereedschapskist blijven van de telers punt
Abonnee
juun 12 Oktober 2023
als het over die ene studie gaat waar zembla het over heeft gaat het om een aanverwante stof die al 20 jaar niet meer toegelaten is. de oplettende kijker heeft gehoord dat de zgn professor het had over glyfosaat trimesium. deze toelating is al vanaf 2003 uit de verkoop. dusja totaal niet relevant.
Abonnee
FB 12 Oktober 2023
Men zou leiding water ook moeten verbieden, alle mensen met Parkinson en Kanker hebben weleens water gedronken en met het voorzorg principe, eerst bewijzen dat het niet van het water komt
Abonnee
Louis Pascal de Geer 13 Oktober 2023
Er zijn volgens mij veel hardere bewijzen dat Kanker en Parkinson vooral hun voedingsbodem en ook oorzaak in emotionele stoornissen en vooral stress vinden, naast de luchtvervuiling vooral door het gebruik van fossiele brandstoffen met de mogelijke uitzondering van gas.
Fingerfood, ongezonde "frisdranken", suiker etc.
Gelijke speelvelden worden m.i. opgeblazen met een verbod op het gebruik van glyfosaat-Roundup in de EU.
Vraag: gaan de landen die voor de verlenging met 10 jaar stemmen na een onverhoopt verbod binnen de EU dan ook inderdaad het gebruik van glyfosaat-Roundup verbieden, of wordt het een type "Poolse legbatterijen"?
Abonnee
Jaap 13 Oktober 2023
CM schreef:
Pieter schreef:
Het zit toch iets ander in elkaar dan hiet in het artikel gesuggereerd. De onderzoeken waar hier na verwezen word zijn betaald door de industrie die er geld aan verdienen. En zijn daarnaast al bevolkings onderzoeken geweest waar het verband tussen de ziekte Parkinson en glyfosaat wel erg aannemelijk zijn. Dat het moeilijk te bewijzen valt dat is evident aan het feit dat dit alleen op langere termijn echt te bewijzen is. Maar er zijn genoeg aanwijzingen om er direct mee te stoppen.
Zo lust ik er nog wel een paar. Verdenkingen,verdachtmakingen ja alles zou kunnen misschien. De wens is hier bij velen de gedachte. Als dit naar het gewone leven wordt vertaald is iedereen in overtreding voor alles wat je kan verzinnen. Iedereen is een dief of misdadiger want het zou zomaar kunnen dat het waar is. Net zoals dat voorzorgsbeginsel want je weet maar nooit of iets schadelijk is netzoals iemand een dief of moordenaar kan zijn. Bewijs is het enige dat telt of zoals de rechtspraak zegt : onschuldig tot het bewezen is.
De beste voorbeelden of roundup schadelijk is zijn de gebruikers en zelfs wij worden gedwongen tot een vulsysteem.
Om alle ziektes op landbouw te schuiven zonder bij ons boeren en gbm gebruikers te testen is een groot risico voor foute besluiten.
Abonnee
Tijdbom 13 Oktober 2023
Ik had met een collega een gesprek over glyfosaat,en dat was een zeer goed gesprek,en vooral eerlijk.
Hij vroeg mij of ik parkison patienten ken. Ja we kennen er allemaal wel,maar niet direkt betrokken bij de landbouw of aanverwant. Hij sprak over zijn dorpsbewoners. Hij kende er heel wat.3 kappers,tandarts,electricien, een direkteur van een meubelzaak, een ex politieambtenaar,en een ex bankdirekteur. Hij vroeg mij wat er opvalt. Ik zei heel bijzonder. Maar ik ben me ervan bewust dat dit ook in de agrarische sector kan voor komen. Sorry als ik hiermee iemand kwets,maar het moest me toch van het hart.
Abonnee
Tijdbom 13 Oktober 2023
En zelfs nog een huisarts.
U kunt niet meer reageren.

Wat zijn de actuele noteringen?

Bekijk en vergelijk zelf prijzen en koersen

Nieuws Politiek

Brussel trekt omstreden wet halvering middelen in

Analyse Gewasbescherming

Chemiereuzen verkopen minder middelen

Nieuws Gewasbescherming

Spuitdrones: de EU ziet ze vliegen

Nieuws Gewasbescherming

Grote kans op jaar respijt bij gesloten vulsysteem

Bel met onze klantenservice 0320 - 269 528

of mail naar support@boerenbusiness.nl

wil je ons volgen?

Ontvang onze gratis Nieuwsbrief

Elke dag actuele marktinformatie in je inbox

Aanmelden