Column Krijn J. Poppe

Wat betekent klimaattop voor boer en tuinder?

14 December 2015 - 13 reacties

De klimaattop in Parijs is succesvol afgesloten, prijzen onderhandelaars hun resultaat aan als een historisch akkoord. We hebben wereldwijd afgesproken de temperatuur niet meer dan 2 graden te laten stijgen, liefst niet meer dan 1,5 graad. Zoals Unilever-baas Paul Polman meteen rond twitterde: nu zullen we aan het werk moeten. Maar wat betekent het voor boeren en tuinders?

Economen zoals ik zouden het liefst zien dat de uitstoot van CO2 van een prijskaartje wordt voorzien. Praten en voorlichten is mooi, maar de rekening sturen werkt vaak beter. Zo heeft de Canadese staat Alberta in 2008 een CO2 belasting ingevoerd van 30 Canadese dollar, dat is bijna 25 euro. De uitstoot is inmiddels zo’n 5 tot 10 procent gedaald, omdat nieuwe technologie interessant werd en mensen switchten naar producten met minder energie-inhoud. En waar dat niet het geval was, heeft de overheid inkomsten om de inkomstenbelasting te verlagen of om onderzoek naar bijvoorbeeld zonne-energie te laten doen.

Praten en voorlichten is mooi, maar de rekening sturen werkt vaak beter

Een alternatief dat dicht in de buurt komt, is een verhandelbaar quotum zodat de uitstootrechten bij de meest efficiënte producenten terecht komt. Dat kennen we van de fosfaat- en dierrechten. De Amerikanen hebben er goede ervaringen mee bij de elektriciteitsopwekking waar de SO2 uitstoot in de jaren ‘90 met meer dan een derde daalde, bij een fors grotere productie. In het Europese ETS hebben we daarentegen zoveel quota uitgegeven dat de prijs van minder dan 10 euro veel te laag is.

Of Europa nu dat ETS systeem verder gaat aanscherpen, is nog onduidelijk. Maar hoe dan ook, energie wordt wel duurder als de goedkope vervuilende kolen eruit worden gehaald. En de landbouw is behoorlijk van energie afhankelijk. Interessant is dat het verdrag in artikel 31 afspreekt dat een werkgroep met aanpakken moet komen, waarbij de landen er naar streven om alle categorieën van emissies worden aangepakt. Uitzonderingen moeten beargumenteerd.

Dat gaat betekenen dat de landbouw, ook zelf een forse bron van emissies, met maatregelen te maken krijgt. De verminderde uitstoot zou dan bijdragen aan de zogeheten mitigatie van het klimaatprobleem en helpen ons onder die 2 graden te houden. Gemaakte kosten werken dan in de markt door naar de consumentenprijs. 

Hoewel ik het technisch wel mogelijk acht om de landbouw in dergelijke oplossingen te betrekken, zie ik het nog niet gebeuren. De politici in Parijs ook niet: in artikel 2 lid b van het verdrag hebben ze uitdrukkelijk afgesproken dat de uitstoot moet verminderen maar ‘in een manier die de voedselproductie niet bedreigd.’

Hoewel ik het technisch wel mogelijk acht om de landbouw in dergelijke oplossingen te betrekken, zie ik het nog niet gebeuren

Toch is het ook niet zo dat agrarische ondernemers daarmee achterover kunnen leunen. Er zijn allerlei bijdragen aan verminderde uitstoot van klimaatgassen die de voedselproductie niet bedreigen. Zo vertelde me pas een manager van een groengekleurd trekkermerk dat ze de motoren nog wel wat groener konden maken, maar dat die zuinige motoren veel geld kosten. Dat kan beter worden besteed door boeren te begeleiden klimaatvriendelijk te ploegen (en soms helemaal niet te ploegen). Het zal me niet verbazen als klimaat-slimme-landbouw toch een belangrijk aandachtspunt wordt in de discussies over het GLB-na-2020. En dat de Unilevers van deze wereld in hun inkoopvoorwaarden op dit vlak meer eisen gaan stellen. 

Ook blijft een grote groep consumenten die een switch naar een meer plant-gebaseerd dieet na Parijs als nog noodzakelijker ziet en de vega-burger veel minder dan de hamburger als een bedreiging van het klimaat ziet. Die discussie in het voedselbeleid gaat dus door.

Naast de bijdrage aan mitigatie door de landbouwsector is er dan nog de adaptie. Die twee graden stijging van de temperatuur komt er wel. Dat betekent in Nederland vooral extremer weer en voor boer en tuinder dus meer risico’s. Wisselender opbrengsten en sterker fluctuerende prijzen. Werk aan de winkel dus voor de risicomanagers. 

boerenbusiness.nl

Krijn J. Poppe

Krijn Poppe werkte bijna 40 jaar als econoom bij het LEI en Wageningen UR en vervult nu een aantal advies- en bestuursfuncties. Voor Boerenbusiness duikt hij in zijn boekenkast en bespreekt actuele ontwikkelingen aan de hand van klassiek geworden studies.
Reacties
13 reacties
schoenmakers1 14 December 2015
Dit is een reactie op dit artikel:
[url=http://www.boerenbusiness.nl/ondernemen/columns/column/10867288/Wat-betekent-klimaattop-voor-boeren-en-tuinders?]Wat betekent klimaattop voor boeren en tuinders?[/url]
ik denk dat we doelen al een heel stuk kunnen halen in nederland als de overheid minder de mensen probeert te pesten, als ze nu alle hindernissen op de weg zouden verwijderen en iedereen hoeft niet telkens te remmen en weer op te trekken, kan gewoon op een doorgaande weg op cruise controle doorrijden, zou voor iedereen winst zijn, en het leven ook nog een stuk leuker maken
Curly 14 December 2015
quote: Wat betekent klimaattop voor boeren en tuinders?

Antwoord: Dat men kennelijk steeds meer van de zon en de wind moet gaan leven!
Curly 14 December 2015
quote: Wat betekent klimaattop voor boeren en tuinders?

Antwoord: Dat men kennelijk steeds meer van de zon en de wind moet gaan leven!
petatje 14 December 2015
Ik zie niets terug van gewassen inclusief gras die CO2 opnemen en zuurstof produceren net als alle planten dat doen. Lesje biologie zou voor alle politici in deze trouwens wel nuttig zijn!
Is plantenteelt niet per saldo een tak van landbouw die feitelijk klimaatneutraal is of wellicht positief is voor het klimaat waar het gaat om Co2 ?
Wellicht kunnen plantentelers inclusief gras dan wat inkomen uit Co2 -vastlegging ontvangen, zeker als ze zoveel mogelijk o.s. opbouw met tussengewassen en gewasresten toepassen eventueel gecombineerd met ploegloze grondbewerking waarbij sowieso minder o.s. afbraak plaatsvindt.
schoenmakers1 14 December 2015
ik hoop niet dat ik terug moet naar ploegloos, heb het geprobeerd, 20% minder opbrengst, dus ook minder vastlegging van co2, daarnaast nog meer middelen nodig voor het onkruid, zou toch wel helemaal de verkeerde richting in zijn
Boerke 19 December 2015
CO2 reductie Laten we de kunstmest importen achterwegen en benutten de npk mineralen uit gescheiden mest . Dit kan door 1 regeltje te veranderen nl: de mineralen uit goedgekeurde mestverwerkingsinstallaties te bestempelen als kunstmest en daarmee is het klimaat akkoord meteen ingevuld.
LTO moet ook daar mee aan de bak.
Blank 19 December 2015
Veel mensen hebben veel of misschien wel teveel geleerd, men denkt dat wij als mensen het klimaat en de natuur zelf kunnen regelen. laten wij als mensen mens blijven, en weten dat er 1boven ons staat die regeert en bestuurd.
LEO 19 December 2015
Blank schreef:
Veel mensen hebben veel of misschien wel teveel geleerd, men denkt dat wij als mensen het klimaat en de natuur zelf kunnen regelen. laten wij als mensen mens blijven, en weten dat er 1boven ons staat die regeert en bestuurd.



???????

Blank, jij hebt nog nooit iets geleerd blijkbaar.

Dom gehouden door de dominee en altijd thuis aan het werk, zoveel is duidelijk.

Succes morgenvroeg, 9:30 begint de dienst toch?

Is het niet dat je daar leert om een ander te respecteren? Respecteer dan dat een ander niet wereld(beeld)vreemd is.
LEO 19 December 2015
Blank schreef:
Veel mensen hebben veel of misschien wel teveel geleerd, men denkt dat wij als mensen het klimaat en de natuur zelf kunnen regelen. laten wij als mensen mens blijven, en weten dat er 1boven ons staat die regeert en bestuurd.



???????

Blank, jij hebt nog nooit iets geleerd blijkbaar.

Dom gehouden door de dominee en altijd thuis aan het werk, zoveel is duidelijk.

Succes morgenvroeg, 9:30 begint de dienst toch?

Is het niet dat je daar leert om een ander te respecteren? Respecteer dan dat een ander niet wereld(beeld)vreemd is.
mz 19 December 2015
vroeger was ik energie neutraal met mijn varkens, maar nu betaal ik 70.000 aanstroom voor mijn luchtwassers. goed bezig Nederland ! (klimaat top)
cornelis 19 December 2015
temperatuur schommelingen zijn er al duizenden jaren geweest vroeger twee ijstijden gehad sneeuw vanzelf weer gesmolten toen waren er helemaal geen autoos tis gewoon een manier van geld binnenhalen
Wippie 20 December 2015
Gezien onderstaande reacties... betekend LEO toch echt Lomp En Onhandig...
misschien voortaan inhoudelijk reageren en niet mensen met en ander wereldbeeld persoonlijk of op geloof aanvallen. Is dat een idee voor de volgende keer?
cornelis 20 December 2015
wippie volkomen gelijk
Pyt 20 December 2015
Het beste bericht zou zijn dat er niets aan de hand is en er 'gewoon' een natuurlijk proces aan de hand is (wat de levens van iedereen nog steeds totaal op de kop zal zetten). Tot die tijd zullen we ervanuit moeten gaan dat er iets aan gedaan kan en moet worden.
U kunt niet meer reageren.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief

Opinie Krijn J. Poppe

Hogere prijzen lokken lagere prijzen uit

Nieuws Aardappelen

Klimaatverandering maakt aardappelteelt riskanter

Nieuws Melk

Arla wil CO2-arme melk beter belonen

Nieuws Melk

FrieslandCampina steekt 1,5 miljard in CO2-reductie

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief