Achtergrond Stikstofstemming
Voor elk kabinet een rituele PAS-meldersdans
Ook het nieuwe kabinet-Jetten heeft zich voorgenomen om de legalisatie van de duizenden agrarische PAS-melders ter hand te nemen. Daarvoor loopt er momenteel een internetconsultatie, waar belanghebbenden alvast kunnen reageren op de voorgestelde maatregelen. De inzet heet om een nieuwe zwengel te geven aan de oplossing van het slepende probleem, maar het heeft veel trekken van een rituele dans.
Voor wie het niet meer weet: PAS-melders zijn veehouders die na de PAS(stikstof)-uitspraak van juni 2019 niet in overtreding waren van de wet en volgens de overheid ook geen natuurvergunning behoefden en die ook niet kregen. Sindsdien zitten ze klem en al snel bleek dat ze toch wél een vergunning nodig hadden. Sinds die tijd zeggen inmiddels meerdere kabinetten dat ze hard werken om de grote groep gedupeerden toch te legaliseren.
Successcore
Tot op heden zijn de resultaten van die zogenaamd grote inzet bedroevend mager. Het aantal gelegaliseerde bedrijven is eigenlijk op de vingers van één hand te tellen. Dat komt neer op een successcore van nog geen 0,2%.
Wie het nieuwe concept leest, moet het ergste vrezen. Premier Rob Jetten (op de foto met zijn Estse collega Kristen Michal) en zijn hulpjes willen wel weer ruim de tijd nemen, maar veel hoop op concrete legalisatie biedt het plan niet. De weg naar de uitgang staat wel uitgebreid en in diverse varianten aangegeven. Eigenlijk is het opnieuw een blijk van onuitgesproken onwil.
En voor degenen die nu eindelijk moedeloos zijn geworden, staat er als extra hint binnenkort wel weer een opkoopregeling klaar.
Onuitgesproken onwil
Er zijn immers ook genoeg andere situaties te bedenken waar de overheid op het eerste gezicht weinig kan uitrichten, maar dan toch een uitweg vindt. Nu dicteert een kennelijk hoger belang dat er uiteindelijk weer weinig of niets wordt gedaan ten gunste van de PAS-melders.
Hoe erg de praktijk van zo'n houding eruit kan zien, bleek vrijdagmorgen (8 mei) in de rechtbank in Zwolle, waar vier veehouders uit Overijssel vochten voor legalisatie. Letterlijk alles hadden ze gedaan om weer een vergunning te krijgen: stikstofruimte bijgekocht, veel andere maatregelen genomen, maar de provincie is onverbiddelijk. Tot nu toe geen vergunning. Omdat ze veehouders zijn? Het heeft er veel van.
Boer en campinghouder
Een van de boeren heeft een campinghouder als buur. Die mocht wel extern salderen om een vergunning voor elkaar te krijgen, en slaagde daarin. De boer blijft tegen een muur aanlopen. Klassenjustitie?
In andere provincies worden ook de touwtjes strakker aangetrokken rondom boerenbedrijven.
Liters diesel opgeven
In Oost-Brabant trekken provincie en omgevingsdienst ODBN het administratieve netwerk rondom bedrijven steeds strakker aan. Veebedrijven hebben het het zwaarst. De omgevingsdienst vordert daar van bedrijven dat ze elke activiteit op perceelsniveau nauwgezet documenteren en overleggen. Zelfs het brandstofverbruik moet worden opgegeven.
In Friesland worden boeren en telers in de nabijheid van Natura 2000-gebieden gesommeerd om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te stoppen als ze niet kunnen aantonen dat dit geen negatief effect zal hebben op de natuur. Kennelijk is dit geen politiek besluit geweest, want de provinciale BBB reageert overrompeld.
Ambtelijk doorgezet
Zo'n reactie (van de BBB) zou politiek spel kunnen zijn, maar feit is dat er steeds vaker vanuit ambtelijke kring maatregelen tegen agrarische bedrijven worden opgenomen en/of aangescherpt zonder dat de politiek dat zo heeft besloten. Recent werd bijvoorbeeld een motie van de Partij voor de Dieren die door het provinciebestuur was verworpen, door ambtelijke machinaties toch als beleid opgenomen. Anderzijds geeft zoiets ook aan dat politici nog beter hun stukken moeten lezen en zelf aan het stuur moeten zitten. Kort voor de vergadering nog even de agenda lezen volstaat allang niet meer.
NV-gebieden
Een tegenvaller voor de Stichting Stikstofclaim (SSC) deze week was de uitspraak van de rechtbank in Den Haag dat de NV-gebieden (met nutrienten verontreinigde gebieden, onderdeel van het vervallen derogatieprogramma) toch in stand moeten blijven. Volgens ingewijden kwam dit mede doordat de rechter twee normen door elkaar haalde, maar hoe dan ook, de uitspraak was een tegenvaller. SSC start nu een bodemprocedure.
Vanuit de Haagse politiek is het deze weken vrij stil, vooral vanwege het meireces. Wel lekte deze week uit dat minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei een reeks aanvullende maatregelen wil nemen. De vraag is wat de landbouw hierdoor nog meer voor de kiezen krijgt.
SBB krijgt niet genoeg
Directeur Boudewijn Revis van Staatsbosbeheer (SBB, een overheidsdienst) mocht in Trouw klagen over het krappe budget dat zijn organisatie wordt toebedeeld, met name voor beheer. Nu mogen de grote terreinbeherende organisaties over het algemeen niet klagen over de budgetten die ze jaarlijks krijgen. Via de zogenoemde SPUK-betalingen van het rijk is er een stabiele en vrij grote stroom gelden die hun richting op gaat, maar het meeste geld is bedoeld voor aankoop en inrichting (grondverzet) van terreinen, niet zozeer voor onderhoud. Extra geld voor bekalking van bossen zou niet verkeerd zijn, maar dat is misschien niet wat voormalig wethouder van Den Haag Revis wil.
Plantaardig gezicht voor ZLTO
Om nog even in de sfeer van de personalia te blijven. Bijzonder nieuws deze week was ook de overstap van Milieudefensie-directeur Donald Pols naar Tata Steel. Het is bijna vergelijkbaar met de plotselinge liefdesverklaring van oud ZLTO-voorzitter Hans Huibers aan Wakker Dier. Enkele voorzitters later lijkt de ZLTO overigens de hele dierhouderij aan de weg te hebben gezet. Met Annie van de Riet als opvolger van Wim Bens gaat de club voor een meer plantaardig profiel. Het past misschien wel een beetje bij wat de provincie graag wil.
Klaas van der Horst
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
