Dossier Stikstofcrisis

Van het circus Remkes is deze aflevering van de rubriek Stikstofstemming weinig te melden. Maandag begint het weer. Toch was er genoeg ander stikstof- en mestnieuws. De meestal zo weinig opvallende Henk Staghouwer begon de week met het gooien van een bommetje. Niet alleen door zijn vertrek uit het kabinet, maar daarvoor nog met de mededeling dat verlenging van de derogatie voor de Nederlandse melkveehouderij er bijna zeker niet meer in zit.  

De melkveehouderij en ook de zuivelindustrie krijgen enorme jaarlijkse kostenverhogingen voor de kiezen door de stapeling van overheidsbeleid. Alleen al het verlies van de derogatie kost een gemiddeld melkveebedrijf tussen de €23.000 en €28.000, met uitschieters tot bijna €50.000 voor intensieve bedrijven.

Het verlies van de derogatie voor de Nederlandse melkveehouderij is nog geen onweerlegbaar besluit, maar de mogelijkheden om deze ontheffing te behouden zijn wel heel beperkt geworden, meent voorzitter Erwin Wunnekink van LTO melkveehouderij.

De RAV-systematiek is niet overboord met de uitspraak die de Raad van State heeft gedaan over emissie-arme stallen. Er wordt wel verdere borging gevraagd met meer gegevens. Ook geldt de uitspraak voor lang niet alle staltypes.

Op emissie-arme stallen moeten voortaan een passende beoordeling worden toegepast. Voor de vergunningverlening mag niet meer gebruik worden gemaakt van de tot nog toe door de overheid goedgekeurde emissiefactoren. Dit heeft de Raad van Staten geoordeeld in hoger beroep met betrekking tot drie melkveebedrijven in de provincie Utrecht.

De maandag afgetreden Henk Staghouwer mag als minister van LNV dan geen zwaargewicht zijn geweest, zijn positie was ook niet te te benijden. Samen met minister Christianne van der Wal voor stikstofbeleid moest hij het landbouwministerie besturen, terwijl ook Johan Remkes en Mark Rutte roeren in zijn beleid.

Henk Staghouwer, minister van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit, stapt op. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst bekend gemaakt. Reden daarvoor is de stikstofproblematiek en de houding van de Tweede Kamer tegenover dit dossier.

De derogatie wordt de komende jaren afgebouwd. Vanaf 2026 is de stikstofgebruiksnorm uit dierlijke mest 170 kilo per hectare. Dit jaar wordt nog de volledige derogatie nog verleend, behalve in 'door nutriënten verontreinigde gebieden'. Er komt van 2023 tot en met 2025 een tijdelijke transitietegemoetkoming voor agrarisch ondernemers die in 2021 een derogatievergunning hadden. Hiervoor stelt het kabinet maximaal €130 miljoen beschikbaar.