Aardappelprijzen

Het aardappelklikcontract als mogelijkheid voor telers om gebruik te maken van de golven van de markt (volatiliteit) gaat al vele jaren terug. Aviko kwam er al ver voor 2010 mee uit, het klikcontract was mede met de voormalige LTO- akkerbouwvoorman Jaap Haanstra uitgedacht. Het idee was dat een teler een deel van zijn aardappelareaal vrij hield qua prijsvorming en vast zou zetten gedurende het seizoen op basis van eigen inzicht en de koers van de aardappeltermijnmarkt, maar fysiek wel de aardappelen zou leveren aan in dit geval Aviko.

Gaat de aardappelmarkt voor oogstjaar 2024 een vergelijkbaar patroon volgen als voor oogstjaar 2023? Dat is een vraag die verder enige duiding nodig heeft. Even het geheugen opfrissen.

De aardappelverwerkers bevinden zich in een transitie tussen de oude en nieuwe oogst. Daarbij blijft het stil als het om biedingen gaat. Welke prijs moet er op nieuwe aardappelen worden geplakt?

Het wil nog weleens anders lopen dan je verwacht. Als dat ergens blijkt dan is dat wel in aardappelen. Zijn er voldoende aardappelen om het seizoen uit te zingen tot de nieuwe er zijn, en wat moet er van de komende oogst terechtkomen? Dat waren dit voorjaar de grote vragen. De soep wordt echter niet zo heet gegeten als ze wordt opgediend. Er wordt weleens gezegd dat aardappelen net onkruid is, en je zou het haast gaan geloven als je de toestand in het land ziet.

Greenpeace België heeft de aanval geopend op de Belgische aardappelverwerkende industrie. Met het rapport 'Recordwinsten voor de industrie, peanuts voor de boeren' maakt de milieuorganisatie duidelijk hoe ze tegen de aardappelsector aankijkt. Vanuit de agrarische sector wordt de milieubeweging niet direct als natuurlijke bondgenoot gezien en er valt ook behoorlijk wat af te dingen op het rapport. Toch wordt er in de kern wel een zeer terecht punt gemaakt: de boer haalt er niet uit wat er potentieel inzit.

De bovenkant, of wellicht beter gezegd de top van de aardappelmarkt oude oogst lijkt bereikt. Met nadruk op 'lijkt', aangezien je een dergelijke stelling nooit hard kan maken. De aardappel is immers rond en je weet nooit welke kant die op kan rollen.

In de aardappelmarkt is emotie vaak de grote aanjager in de prijsvorming. Zo ook de laatste weken waarbij aanhoudende neerslag, niet zelden in grote hoeveelheden, het daardoor lange uitgerekte pootseizoen en het schaarse en in sommige gevallen qua kwaliteit matige pootgoed de prijzen naar een recordniveau hebben gestuwd.

De oogst van nieuwe aardappelen krijgt in steeds meer landen momentum. In Nederland draait de vroege aardappelveiling Alvantho op Tholen alweer ruim een week. In Duitsland loopt het primeurseizoen al op volle toeren. De moeizame omstandigheden in het land, gecombineerd met hoge prijzen voor de oude oogst, laten de nieuwe aardappelen zijn hoge prijsniveau vasthouden.