Shutterstock

Nieuws Gewasbescherming

STAF: 'Geen link tussen neonics en bijensterfte'

4 Juni 2019 - 7 reacties

Stichting Agri Facts (STAF) biedt dinsdag 4 juni haar petitie aan in Den Haag. De landbouwwoordvoerders in de Tweede Kamer worden op deze manier opgeroepen om na te denken over de link tussen het verbod op neonicotinoïden en de bijensterfte. STAF onderzocht de vermeende bijensterfte zelf ook, maar kan geen link vinden.

STAF heeft deze datum bewust gekozen, want donderdag 6 juni staat het debat over gewasbeschermingsmiddelen op de agenda. "We roepen de Kamerleden op om actie te ondernemen", zo legt onderzoekscoördinator Geesje Rotgers uit. "Na het verbod op de coating met neonicotinoïden bij suikerbietenzaad ontstond ophef. Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) wijst naar internationale rapporten van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) over bijensterfte. Wij tonen aan dat de situatie in Nederland heel anders is."

'Data te eenvoudig geïnterpreteerd'
In Nederland worden de bijen- en hommelsoorten op 1 hoop geveegd en wordt vervolgens geconcludeerd dat het slecht gaat met alle bijen. "Dat is onterecht", zo meent STAF. Duitse onderzoekers kijken al veel langer naar individuele soorten, omdat de verschillen enorm kunnen zijn. "STAF heeft ook gebruik kunnen maken van de Duitse onderzoeksmethode, wat ons werk vergemakkelijkte", legt Rotgers uit. "Sinds 1850 worden bijensoorten onderzocht. Er is dus relatief veel data verkrijgbaar, in vergelijking tot de andere insecten (zoals de steekvlieg)."

STAF heeft alle beschikbare data over de bijen en hommels in Nederland opgevraagd. Het gaat om 380 soorten. Bij 112 van die soorten blijkt dat de aantallen tussen 2003 en 2018 zijn toegenomen. Bij 75 soorten was er een daling van 50% of meer. De rest toont een matig dalende trend, stabiele trend of daarvan is onvoldoende informatie beschikbaar. Om de link met het gebruik van neonicotinoïden te kunnen vinden, heeft het een aantal zaken onderzocht: de trend tussen 2003 en 2018, in welke delen van het land de bijensoort voorkomt, waar de soort het beste gedijt en op welke bloemen deze vliegt. Er is vooral naar de trends per soort gekeken. Dat was echter niet altijd mogelijk, omdat de informatie onvolledig is.

"Sinds het gebruik van neonics, dat halverwege de jaren '90 begon, zou je verwachten een daling in de populaties te zien", zo legt Rotgers uit. "Het tegendeel blijkt waar. De bijensoorten die in aantallen toenemen, hebben meestal een groot leefgebied. Ze foerageren vaak op de gele composieten (bijvoorbeeld paardenbloemen, Jacobs kruiskruid, wilgen, fluitenkruid en akkerdistel). Die komen juist veel voor op het platteland. Stedelijk gebied wordt door deze soorten meestal niet gemeden."

Bij gedijt minder in natuurgebieden
De soorten die wel sterk afnemen, leven relatief vaak in natuurgebieden en op natuurlijk grasland. Ze hebben een beperkt verspreidingsgebied en een sterke voorkeur voor minder voorkomende bloemen. Rotgers: "Geen van de onderzochte bijensoorten gebruikt bewerkte landbouwgrond als biotoop om in te nestelen. Het is uitgesloten dat bijen in de bodem in aanraking komen met bestrijdingsmiddelen."

STAF trekt daarom voorzichtig de conclusie dat de neonicotinoïden prima samengaan met bijen en hommels. Daar waar dit middel wordt toegepast gedijen de soorten goed. "In de petitie vragen we de minister ons rapport te toetsen", legt Rotgers uit. "Op basis daarvan hopen we dat het verbod op neonics wordt heroverwogen. Als je stelt dat het middel gevaarlijk is voor Nederlandse bijen en hommels, dan moet dit ook getest worden op Nederlandse soorten. Mogelijk dat in het buitenland wel soorten door gewasbeschermingsmiddelen worden beïnvloed, maar in ons land is dat niet zo."

Gehouden bijen
Hoe het dan met de gehouden bijen in ons land gaat, is volgens Rotgers minder gemakkelijk te zeggen. "Nederland heeft hier geen volledige data van. Je vindt wel cijfers over het aantal imkers en kasten per imkers, maar niet over het aantal volken dat zij houden. Duitsland heeft deze data wel en je ziet dat daar het aantal volken afneemt. In Nederland blijft het echter bij schattingen."

Zij vervolgt: "Er wordt zeer breed gediscussieerd over bijen en hommels. Het wappert veel kanten uit. Eerder sommeerden we de Universiteit van Utrecht om de onjuiste informatie over bijensterfte te rectificeren. Dat leverde veel nare reacties op, maar uiteindelijk is het wel aangepast. Op het platteland gedijen de bijen juist goed, niet in de natuur. De laatste jaren zijn veel bossen dicht geplant. Alle onderzoeken tonen aan dat bijen van open gekapte stukken houden met zandvlaktes."

Nuttige akkerrand?
Wat Rotgers tevens opgevallen is, is de kieskeurigheid per bijensoort. "Ze komen slechts in een klein gebied voor of kiezen voor zeldzame bloemen. Kijk je bijvoorbeeld naar de beschikbare akkerrandmengsels, dan blijkt dat de bloemsoorten daarin vaak weinig aantrekkelijk zijn voor de bijen en hommels in Nederland. De gekozen bloemen zijn mooi voor het oog, maar daar blijft het bij."

STAF ontvangt veel mails met onderwerpen die worden aangedragen. Het vraagstuk bijen was volgens Rotgers goed uitvoerbaar. "Dat is lang niet bij alle onderwerpen zo. Die vragen soms meer dan een jaar aan onderzoek. Daarom willen we later dit jaar onze capaciteit opschalen. Het volgende project voor STAF is inmiddels ook in volle gang. De stichting onderzoekt lesmateriaal over de agrarische sector in het basisonderwijs. Dat gaan we nu aan de kaak stellen."

boerenbusiness.nl

Niels van der Boom

Niels van der Boom is senior redacteur akkerbouw bij Boerenbusiness. Hij bericht vooral over de aardappel- en granenmarkt. Wekelijks presenteert hij de Marktflits Granen.
Ziektedruk - Bruine roest
Powered by Agroweer
Reacties
7 reacties
Europarlement solicitatie comitee 4 Juni 2019
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=http://www.boerenbusiness.nl/akkerbouw/artikel/10882714/staf-geen-link-tussen-neonics-en-bijensterfte]STAF: 'Geen link tussen neonics en bijensterfte'[/url]
Wij willen de minister president en het ministerie van landbouw er op wijzen, indien u het bovenstaande verhaal voor waar aanneemt er geen goed betaalt baantje in het verschiet ligt. Dus gewoon stemmen op basis emotie.
Europarlement solicitatie comitee 4 Juni 2019
Zo mag ik het graag horen Jorrit, maar goed dat het Nederlandse onderwijs en de Universiteiten op 100% linkse basis les geven. Alleen naar onderzoeken kijken dat in het linkse straatje past.
Jorrit 4 Juni 2019
Huh? Oh, mijn reactie is ineens verwijderd, maar bedankt voor de referentie.
Ik snap niet helemaal de referentie naar de politieke oriëntatie in dit geval aangezien dit onderzoek in Europees verband is gedaan (http://www.efsa.europa.eu/), is heel Europa links?
Het is in ieder geval ironisch dat STAF de overheid verwijt dat ze de interpretatie van het onderzoek onjuist vinden terwijl ze er zelf een onjuiste conclusie uit trekken.
Mocht je het artikel uit het mijn blijkbaar verwijderde bericht willen lezen: https://www.akkerwijzer.nl/artikel/192555-universiteit-utrecht-neonicotinoiden-terecht-in-verband-gebracht-met-bijensterfte/
Abonnee
Markies 4 Juni 2019
Ze kunnen beter eens onderzoek doen naar de invloed van 4G straling op de bijen- en insectenstand! Elke goede imker wijt het daar aan! Als onze imker zijn telefoon niet uit zet, als hij de kasten controleert, dan vliegen ze als een gek tegen zijn mobiele telefoon op en vallen versuft neer!
Kjol 4 Juni 2019
@Jorrit In de EU wijzen ze naar Neonics, de rest van de wereld wijdt het aan klimaatverandering en parasieten etc. Neonics verbieden heeft hetzelfde effect ongeveer als barbecuen verbieden om klimaatverandering tegen te gaan. Het is weer hetzelfde emotionele geroeptoeter als met paniekerige asbestverwijdering.
Jpk 4 Juni 2019
Wie is de ned vertegenwoordiger in toelatingscommitee in de scopaff een of andere professor die op zijn 35jaar een baanheeft maar nog nooit met zijn poten inde modder heeft gestaan en op tijd zijn hypotheek betaald heeft enhij of zij daar nog nooit van gehoord heeft
Ascon Wateler 5 Juni 2019
Bijensterfte;

Is er een verband tussen de 112 soorten welke het goed doen en de rest ? Zijn de 112 soorten b.v. in competitie met de rest ? m.a.w. zijn ze elkaars vijand ? Welk van de 112 soorten en die van de rest zijn van oorsprong hier voor komende soorten en welke niet. Zetten imkers geimporteerde soorten in ?
U kunt niet meer reageren.
Boerenbusiness Award

Win jij dit jaar de Agribusiness Award?

Maak kans op een mediapakket en een vervolgtraject van ABN AMRO

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief

Achtergrond Green Deal

Boer-tot-bord-strategie vooral op bord van de boer

Nieuws Europese Commissie

Gewasbeschermingplan EU stuit op muur van kritiek

Nieuws Gewasbescherming

Verlenging van glyfosaat weer een stapje dichterbij

Nieuws Gewasbescherming

NVWA gaat veldspuit met drones controleren

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief