Agrifoto

Opinie Jaap Haanstra

Zijn we glyfosaat aan het uitbannen of Parkinson?

24 December 2025 - Jaap Haanstra - 26 reacties

Parkinsonpatiënt Rendert Algra (62) is verbijsterd dat Brussel de regels voor pesticiden fors versoepelt. Dat zegt hij in de Telegraaf van 18 december. Algra is ervan overtuigd dat hij ziek is geworden doordat hij jarenlang heeft gewerkt met het onkruidbestrijdingsmiddel glyfosaat. Algra zegt nogal wat.

Als glyfosaat of een ander middel de ziekte van Parkinson zou veroorzaken, dan moeten wij daar als landbouw zo snel mogelijk vanaf. Ik ben akkerbouwer, ik werk met dat spul en het gaat over mijn gezondheid. Ook mijn kinderen werken op het bedrijf en de kleinkinderen lopen er rond. Boeren willen niet het risico lopen dat zijzelf, hun dierbaren en omgeving door glyfosaat de ziekte van Parkinson krijgen.

De ziekte van Parkinson gun je niemand en iedereen is erbij gebaat dat er snel een oplossing komt tegen deze rotziekte. Maar die oplossing gaan we niet vinden als we een schuldige – het gebruik van glyfosaat (door boeren) – gaan aanwijzen omdat we dat denken. 

Onderzoeker Marc Jacobs
Naast akkerbouwer ben ik ook bestuursvoorzitter van Stichting Agrifacts. Deze stichting werft gelden voor onderzoeksprojecten die een relatie hebben met de land- en tuinbouw. Onderzoeker Marc Jacobs kwam met een onderzoeksproject om alle risicofactoren voor de ziekte van Parkinson in beeld te brengen. Hij wilde kijken naar pesticiden, maar ook naar alle andere risicofactoren waar onderzoek naar is gedaan. Dat project hebben we gehonoreerd.

Jacobs ploos maar liefst 885 wetenschappelijke studies uit, naar factoren die een verhoogd risico geven op de ziekte van Parkinson. Het ging om wereldwijde studies over een periode van 65 jaar.

Parkinson is een typische ouderdomsziekte. Naarmate de populatie vergrijst, zullen we deze ziekte steeds meer zien. Ook spelen erfelijke factoren een rol. Daarnaast brachten de 885 studies wel honderd verschillende risicofactoren aan het licht.

Het ging in alle gevallen om hele lage risico's. Geen enkele risicofactor liet een duidelijk verband zien. Zo werden er licht verhoogde risico's gezien bij constipatie, depressie en angststoornissen, sommige infecties en ontstekingen, sommige bestrijdingsmiddelen (die in Nederland nooit werden gebruikt of al verboden zijn) en bepaalde voedingsstoffen. Opmerkelijk was dat roken en koffie het risico op Parkinson dan weer iets verkleinden.

Wereldwijde studies
Jacobs heeft vervolgens nog specifiek gekeken naar wereldwijde wetenschappelijke studies naar glyfosaat en Parkinson. Maar ook deze studies lieten eigenlijk geen verband zien. Verder verscheen er onlangs een Chinese studie die een licht verband aantoonde tussen Parkinson en een hoge inname van ultra bewerkt voedsel. Er blijken tal van mogelijke risicofactoren te zijn, maar een duidelijk verband is er niet.

Politici koppelen Parkinson graag aan glyfosaat en andere middelen die boeren gebruiken. Op zich is het goed dat er onderzoek plaatsvindt naar bestrijdingsmiddelen die schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid. Als akkerbouwer wil ik zoiets weten, zulke middelen wil ik niet op mijn bedrijf hebben. Ik vraag me echter wel af of deze politici, waaronder Rendert Algra (CDA), glyfosaat willen uitbannen of de ziekte van Parkinson.

Voor het uitbannen van glyfosaat is het consequent aanwijzen van dit product als dader de politieke route. Willen we echter daadwerkelijk de ziekte van Parkinson een halt toeroepen, dan zullen we ons moeten richten op alle risicofactoren. Dan is een brede blik essentieel waarbij we niks over het hoofd zien. Het gaat niet om meningen, het gaat om feiten.

Jaap Haanstra

Jaap Haanstra is akkerbouwer in Luttelgeest en voorzitter van Stichting AgriFacts. Daarnaast heeft hij zich de afgelopen 30 jaar ingezet voor diverse landbouworganisaties. Haanstra schrijft zijn columns op persoonlijke titel.
Reacties
26 reacties
Abonnee
Noord 24 December 2025
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/column/10914967/zijn-we-glyfosaat-aan-het-uitbannen-of-parkinson]Zijn we glyfosaat aan het uitbannen of Parkinson?[/url]
Algra zegt wel meer. Hij stelt dat glyfosaat gebruikt is tijdens distelbestrijding vroeger. Iedereen met een beetje verstand weet dat daar geen glyfosaat voor gebruikt werd en wordt
Abonnee
De Fries 24 December 2025
Klopt, hij krijgt toch vaak weer het podium om zijn verdachtmakingen te ventileren, misschien vroeger wat te vaak te diep in het glaasje gekeken, dat is bewezen slecht.
Abonnee
CM 24 December 2025
In de politiek denkt men als we maar Roundup blijven verdachtmaken moet het toch een keer gaan lukken om het te verbieden. Feiten luisteren we niet naar maar het komt erg van pas in het verbieden van liefst alle middelen.
Abonnee
gerard 24 December 2025
dan moeten we zeker geen soja eten want daar zit het zeker op. de meesten lopen niet om feiten maar op verdenkingen.zo als simon rosendaal zegt alles is giftig maar de doses bepaalt
Abonnee
25 December 2025
Dat was een uitspraak van de arts Paracelsus in de 15e eeuw: Het is niet de aard van de stof die giftig is, maar de hoeveelheid. Volgens recentelijk wetenschappelijk onderzoek krijgen we heden ten dage nogal wat glyfosaat binnen, dus.........! Misschien kunnen we het er wel over eens zijn, dat 2 gr. carbid achterover slaan ook niet schadelijk is, maar 1 kg wel.
Student peter 25 December 2025
Grootste aanjager van parkison is stress en ouderdom. Het overheidsbeleid met de vele regels onhaalbare doelen etc. Veroorzaakt bij vele boeren heel veel onrust en stress. Als deze stress te labg aanhoudt heeft dit heel veel invloed op je gezond. Heb je parkinson onder je leden dan is deze stress de aanjager van deze parkinson. En steekt hij zijn kop boven water. Onbegrijpelijk dat deze onderzoeken niet gedeeld worden en dat ze boeren weer overal de schuld van geven.
Abonnee
Arie arme tak. 25 December 2025
Student peter schreef:
Grootste aanjager van parkison is stress en ouderdom. Het overheidsbeleid met de vele regels onhaalbare doelen etc. Veroorzaakt bij vele boeren heel veel onrust en stress. Als deze stress te labg aanhoudt heeft dit heel veel invloed op je gezond. Heb je parkinson onder je leden dan is deze stress de aanjager van deze parkinson. En steekt hij zijn kop boven water. Onbegrijpelijk dat deze onderzoeken niet gedeeld worden en dat ze boeren weer overal de schuld van geven.
Jij draait de zaken wel al te gemakkelijk om. I.p.v dat zoals veel gedacht en wordt gezegd Parkinson wordt veroorzaakt door o.a. Landbouwbestrijdingsmiddelen, beweer jij dat het wordt veroorzaakt door stress die boeren hebben over het beleid hiervan. Dit is wel heel simpel gedacht en dat nog wel door een student.
Abonnee
25 December 2025
Nee, beste student. Glyfosaat krijgt de schuld en boeren gebruiken dat omwille van economisch gewin. Ik ga er verder maar niet op in wat de werkelijke stressoren zijn bij boeren.
Boer Harm Peet. 25 December 2025
Ik geloof het verhaal van de student wel. We ervaren veel meer stress dan vroeger door alle regelgeving. En de gemiddelde leeftijd bij boeren is veel hoger. En op oudere leeftijd komt het meer voor en vooral bij personen die veel stress ervaren en de politiek zadels ons op met veel stress spijtig genoeg. Zou verboden moeten worden die hitze op boeren.
Abonnee
25 December 2025
Stressoren zijn o.a. het volledig gebrek aan aanpassingsvermogen. Ze willen alles laten zoals het is, maar dat is nergens. Er is niets wat blijft, alles stroomt. En dan voor velen.. die rbank, die meekijkt wat de financiele gevolgen zijn van beperkende (mest)regelgeving. Dat is pas stress! Hebben jullie meegekregen wat Peter Wennink zegt in zijn rapport? Van een sector die verantwoordelijk is voor 64% van de totale stikstofuitstoot en slechts 0,4% bijdraagt aan onze inkomsten, mogen wij aanpassing verwachten.
Pastoor 26 December 2025
Wennink praat voor zijn eigen parochie. Net als de meeste. Chips worden aangetroffen in oorlogstuig in de Oekraïne. Zou dit niet verboden moeten worden?
Abonnee
Zuidwesten 26 December 2025
schreef:
Stressoren zijn o.a. het volledig gebrek aan aanpassingsvermogen. Ze willen alles laten zoals het is, maar dat is nergens. Er is niets wat blijft, alles stroomt. En dan voor velen.. die rbank, die meekijkt wat de financiele gevolgen zijn van beperkende (mest)regelgeving. Dat is pas stress! Hebben jullie meegekregen wat Peter Wennink zegt in zijn rapport? Van een sector die verantwoordelijk is voor 64% van de totale stikstofuitstoot en slechts 0,4% bijdraagt aan onze inkomsten, mogen wij aanpassing verwachten.
Nee dat mogen we niet. Andere sectoren kunnen zaken doorberekenen, wij moeten van alles, maar krijgen (we zijn prijsnemer!) zo langzamerhand amper of niets meer. Er is geen ruimte, los van wat die onderzoeken waard zijn. Conclusie ligt vast en onderzoek wordt daarheen geschreven.
Abonnee
Roy 26 December 2025
Dat rapport is natuurlijke volstrekte onzin. Hoe durf je dit dan weer hier ter sprake te brengen? dat hele stikstof verhaal praten we nu 6 jaar over, kan in 1 uur van tafel geschoven worden. Praktisch zijn en niet theoretisch in rondjes blijven draaien. Hoe moeilijk kan het zijn?
Abonnee
Jo 26 December 2025
In Missouri zijn 3 boeren schadeloos gesteld door Monsanto wegens kanker. Die werd toen snel verkocht aan Bayer die nu al voor 10 miljard heeft geschikt. 25 miljard komt er aan. Als auteur Haanstra echt geen gezondheidsschade wil, kan hij ook eens kijken naar de spermakwaliteit van boeren. Of heeft hij toch een ander belang met zijn stichting Agrifacts?
Democraat 26 December 2025
America daar noem je me een land. Volgens mij zijn ze daar helemaal de weg kwijt. Maar ja daar hebben ze de laatste tijd ook wel heel oude mensen boven aan de top staan. De stress die zij allemaal hebben doet hun verstand geen goed aan.
Abonnee
juun 26 December 2025
Jo schreef:
In Missouri zijn 3 boeren schadeloos gesteld door Monsanto wegens kanker. Die werd toen snel verkocht aan Bayer die nu al voor 10 miljard heeft geschikt. 25 miljard komt er aan. Als auteur Haanstra echt geen gezondheidsschade wil, kan hij ook eens kijken naar de spermakwaliteit van boeren. Of heeft hij toch een ander belang met zijn stichting Agrifacts?
doet een rechter kankeronderzoek dan? zeker in de vs kan je zielig dien on de jury te overtuigen dan win je snel van een groot bedrijf.
Abonnee
CM 26 December 2025
De claimcultuur en rechtspraak in VS en hier in Europa en mn Nederland is totaal niet te vergelijken. Bovendien wordt daar op ruime schaal Resistente maïs en soja gewassen geteeld die genetisch gemanipuleerd zijn om met Roundup behandeld te kunnen worden. Dat gebeurt hier in Europa en Nederland niet. De toelatingseisen hier zijn dat het niet in gewassen wordt toegepast die later geconsumeerd worden. Vegetariërs lopen met hun directe sojagebruik nog eventueel de meeste kans om met Roundup in aanraking te komen aangezien dat veel uit VS geïmporteerd wordt .
Abonnee
idee 26 December 2025
Na 2000 is patent vanR up af Hoe kan je dan Bayer overal de schuld van geven ?
Termijn 27 December 2025
idee schreef:
Na 2000 is patent vanR up af Hoe kan je dan Bayer overal de schuld van geven ?
Dat is waarschijnlijk niet moeilijker dan dat er bij Monsanto en Bayer veel valt te halen.
Huib Rijk 27 December 2025
Arie arme tak. schreef:
Student peter schreef:
Grootste aanjager van parkison is stress en ouderdom. Het overheidsbeleid met de vele regels onhaalbare doelen etc. Veroorzaakt bij vele boeren heel veel onrust en stress. Als deze stress te labg aanhoudt heeft dit heel veel invloed op je gezond. Heb je parkinson onder je leden dan is deze stress de aanjager van deze parkinson. En steekt hij zijn kop boven water. Onbegrijpelijk dat deze onderzoeken niet gedeeld worden en dat ze boeren weer overal de schuld van geven.
Jij draait de zaken wel al te gemakkelijk om. I.p.v dat zoals veel gedacht en wordt gezegd Parkinson wordt veroorzaakt door o.a. Landbouwbestrijdingsmiddelen, beweer jij dat het wordt veroorzaakt door stress die boeren hebben over het beleid hiervan. Dit is wel heel simpel gedacht en dat nog wel door een student.
Beste Arie, "Student Peter" zegt subtiel net iets anders. Hij heeft het over een aanjager. Met andere woorden: Parkinson kan een bepaalde oorzaak hebben. En vervolgens komt dat tot uiting cq versneld tot uiting door stress. Ik weet niet of dat zo is overigens. ngo's bijten zich vast in glyfosaat. Naar mijn idee hebben ze daarmee niet het ergste middel als vijand. Onlangs is een wetenschappelijk artikel van 25 jaar geleden ingetrokken. Maar zelfs als glyfosaat daarmee verhuist van "absoluut veilig" naar "niet uitgesloten dat het kankerverwekkend is" is dat niet dramatisch. Middelen die PFAS bevatten (of daarnaar omgezet worden) in de landbouw of daarbuiten zouden beter doelwit zijn.
Abonnee
Het kan vriezen of dooien 27 December 2025
Huib Rijk schreef:
Arie arme tak. schreef:
Student peter schreef:
Grootste aanjager van parkison is stress en ouderdom. Het overheidsbeleid met de vele regels onhaalbare doelen etc. Veroorzaakt bij vele boeren heel veel onrust en stress. Als deze stress te labg aanhoudt heeft dit heel veel invloed op je gezond. Heb je parkinson onder je leden dan is deze stress de aanjager van deze parkinson. En steekt hij zijn kop boven water. Onbegrijpelijk dat deze onderzoeken niet gedeeld worden en dat ze boeren weer overal de schuld van geven.
Jij draait de zaken wel al te gemakkelijk om. I.p.v dat zoals veel gedacht en wordt gezegd Parkinson wordt veroorzaakt door o.a. Landbouwbestrijdingsmiddelen, beweer jij dat het wordt veroorzaakt door stress die boeren hebben over het beleid hiervan. Dit is wel heel simpel gedacht en dat nog wel door een student.
Beste Arie, "Student Peter" zegt subtiel net iets anders. Hij heeft het over een aanjager. Met andere woorden: Parkinson kan een bepaalde oorzaak hebben. En vervolgens komt dat tot uiting cq versneld tot uiting door stress. Ik weet niet of dat zo is overigens. ngo's bijten zich vast in glyfosaat. Naar mijn idee hebben ze daarmee niet het ergste middel als vijand. Onlangs is een wetenschappelijk artikel van 25 jaar geleden ingetrokken. Maar zelfs als glyfosaat daarmee verhuist van "absoluut veilig" naar "niet uitgesloten dat het kankerverwekkend is" is dat niet dramatisch. Middelen die PFAS bevatten (of daarnaar omgezet worden) in de landbouw of daarbuiten zouden beter doelwit zijn.
Idd, inmiddels is half Nederland al overspannen en kampt met allerlei klachten, de reden is simpel we willen van alles, we willen alles weten, we moeten 24 uur bereikbaar zijn en loopt er iets tegen dan is er direct paniek in de tent. We vinden dat we in een maakbare samenleving moeten verblijven waarin geen onverwachte dingen mogen gebeuren. En als er iemand, een zogenaamde deskundige die ook nog een eigen platform heeft dan kun je de rest zelf wel invullen.
Abonnee
Termijn 27 December 2025
Huib Rijk schreef:
Arie arme tak. schreef:
Student peter schreef:
Grootste aanjager van parkison is stress en ouderdom. Het overheidsbeleid met de vele regels onhaalbare doelen etc. Veroorzaakt bij vele boeren heel veel onrust en stress. Als deze stress te labg aanhoudt heeft dit heel veel invloed op je gezond. Heb je parkinson onder je leden dan is deze stress de aanjager van deze parkinson. En steekt hij zijn kop boven water. Onbegrijpelijk dat deze onderzoeken niet gedeeld worden en dat ze boeren weer overal de schuld van geven.
Jij draait de zaken wel al te gemakkelijk om. I.p.v dat zoals veel gedacht en wordt gezegd Parkinson wordt veroorzaakt door o.a. Landbouwbestrijdingsmiddelen, beweer jij dat het wordt veroorzaakt door stress die boeren hebben over het beleid hiervan. Dit is wel heel simpel gedacht en dat nog wel door een student.
Beste Arie, "Student Peter" zegt subtiel net iets anders. Hij heeft het over een aanjager. Met andere woorden: Parkinson kan een bepaalde oorzaak hebben. En vervolgens komt dat tot uiting cq versneld tot uiting door stress. Ik weet niet of dat zo is overigens. ngo's bijten zich vast in glyfosaat. Naar mijn idee hebben ze daarmee niet het ergste middel als vijand. Onlangs is een wetenschappelijk artikel van 25 jaar geleden ingetrokken. Maar zelfs als glyfosaat daarmee verhuist van "absoluut veilig" naar "niet uitgesloten dat het kankerverwekkend is" is dat niet dramatisch. Middelen die PFAS bevatten (of daarnaar omgezet worden) in de landbouw of daarbuiten zouden beter doelwit zijn.
Bestrijdingsmiddelen met PFAS zullen binnenkort wel verboden gaan worden. Dat merk je aan alle reacties in de media. Overigens vraag ik mij af of PFAS nu echt zo schadelijk is. Via medicijnen komt er ook heel veel PFAS direct in mensen en dus ook in het milieu terecht. (https://www.vzinfo.nl/genees-en-hulpmiddelen-en-lichaamsmaterialen/gevolgen) , duizenden kilo's per jaar. En die zijn toch ook allemaal heel erg goed getest?? Dat wil overigens niet zeggen dat ik het erg slim vind om chemische stoffen in het milieu te brengen die bijna niet afbreken.
Abonnee
gerard 27 December 2025
hoe kan het dat mensen die het niet gebruiken wel die ziekte krijgen en de gebruikers niet; zo ook Cu koorts bij geiten er gaan honderden mensen langs geitenstalen. de een krijgt het de ander niet het is het lot dat je treft
Abonnee
CM 27 December 2025
gerard schreef:
hoe kan het dat mensen die het niet gebruiken wel die ziekte krijgen en de gebruikers niet; zo ook Cu koorts bij geiten er gaan honderden mensen langs geitenstalen. de een krijgt het de ander niet het is het lot dat je treft
Dat blijft ongrijpbaar maar de ene mens is nu eenmaal vatbaarder voor iets dan de andere. Je ziet het toch ook met longkanker bij niet rokers en 90 jarigen die hun hele leven gerookt en gedronken hebben. Kinderen van 1,2 jaar die aan een bepaalde ziekte overlijden ook zoiets.
Abonnee
Hypark 29 December 2025
Tussen PFAS en PFAS zit ook verschil in keten opbouw. De ene is schadelijk en de ander niet. Door alle emoties hoor en lees ik daar niks over. Hoop niet dat alles over 1 kam geschoren wordt. Zo zijn er ook onschadelijke PFAS te vinden gewasbeschermingsmiddelen.
Abonnee
juun 29 December 2025
het gaat volgens mij vooral om de tfa vorming. daar zit tussen de werkzame stoffen wel veel verschil. fluopyram zit wat dat betreft waarschijnlijk wel in het verdomhoekje. dan is het laatste chemische aaltjesmiddel ook verboden.
U kunt niet meer reageren.

Wat zijn de actuele noteringen?

Bekijk en vergelijk zelf prijzen en koersen

Nieuws Gewasbescherming

Meer middel in consumptie- dan zetmeelaardappelen

Nieuws Gewasbescherming

Chinese middelenafzet na grote groei in volgende fase

Nieuws Akkerbouw

Verplicht gebruik gesloten vulsysteem naar 2027

Nieuws Gewasbescherming

Hof van Twente bant sierteelt uit gemeente

Bel met onze klantenservice 0320 - 269 528

of mail naar support@boerenbusiness.nl

wil je ons volgen?

Ontvang onze gratis Nieuwsbrief

Elke dag actuele marktinformatie in je inbox

Aanmelden