Energie

De geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten blijven de olie- en gasprijzen ondersteunen. De zorgen over militair ingrijpen van de VS in Iran nemen toe. De gasprijs vestigde een nieuw halfjaarrecord. 

De gasprijs is in twee weken tijd met een derde in prijs gestegen. Het winterse weer en geopolitieke spanningen rond Iran spelen daarbij een rol. De olieprijs klom eveneens, maar die wordt ook beteugeld door een tarievenoorlog, die de Amerikaanse president Trump dreigt te ontketenen als Europa hem zijn zin niet geeft met Groenland.

De gevangenneming van de Venezolaanse president Nicolás Maduro door zijn Amerikaanse evenknie Donald Trump en diens voornemen om de olie-industrie van het land te gaan bestieren, heeft de olieprijs een zetje naar boven gegeven. Aan de Nederlandse pomp is benzine vooral duurder geworden door de accijnsstijging. Gas stijgt ook wat in prijs, maar blijft relatief goedkoop.

De olieprijs is (ruim) onder de $60 per vat gedoken en staat nu op het laagste niveau sinds begin februari 2021. Dit ondanks de geopolitieke spanningen tussen de VS en Venezuela en de belemmering van de olie-export van het Zuid-Amerikaanse land. Nieuwe cijfers uit China en hoop op vrede tussen Rusland en Oekraïne duwen de olieprijs omlaag.

De VS hebben een olietanker voor de kust Venezuela ingenomen en Trump belooft meer, maar vooralsnog reageert de oliemarkt vrij koel. De Amerikaanse president zet in het vredesplan dat hij heeft voor Rusland en Oekraïne ook in op herstel van de Russische energieleveranties. De Europese Commissie probeert juist elektrificatie te versnellen en wil daarbij desnoods de stikstofregels omzeilen.

De Amerikaanse president Trump wil schoon schip maken in Venezuela. Heeft hij het voorzien op de oliereserves van het land, zoals zijn Colombiaanse collega Petro zegt, wil hij dat Maduro aftreedt. Dat het hem te doen is om drugscriminaliteit wordt betwijfeld omdat het land niet bepaald het belangrijkste Zuid-Amerikaanse drugsproductie- en smokkelland is. Hoe het ook zij, ondanks de spanningen blijft de olieprijs onder druk staan.

De gasprijs is het laagst in ruim anderhalf jaar en voor het eerst sinds die tijd weer onder de €30 per MWh. De kans dat de lage vulgraad van de Nederlandse gasvoorraden een probleem vormt is onwaarschijnlijk met de goede beschikbaarheid van gas en de zachte wintermaanden die in aantocht lijken te zijn. Ook de olieprijs duikt. Dat heeft alles te maken met het Amerikaanse vredesplan voor de oorlog in Oekraïne, waar druk aan gesleuteld wordt. 

Het wereldwijde olieaanbod neemt toe, terwijl de vraag niet zo hard groeit. Toch blijft de olieprijs redelijk op peil. Geopolitieke ontwikkelingen, zoals de militaire operatie in Venezuela waarmee Trump dreigt, worden scherp in de gaten gehouden. Wat de Nederlandse gasvoorraad betreft, is de vuldoelstelling niet gehaald. Het demissionair kabinet ziet echter geen problemen voor de leveringszekerheid. Zelfs niet als het een extreem koude winter wordt.  

Rusland krijgt het door de Amerikaanse en Britse sancties steeds moeilijker om zijn olie te slijten. Zo moet Lukoil de activiteiten staken bij het Iraakse olieveld West Qurna-2 omdat Irak geen betalingen meer doet. Ondertussen is het onduidelijk in welke handen de buitenlandse activiteiten van het bedrijf, waaronder zeventig pompstations in Nederland, komen. 

Voor de aanbesteding van een nieuw windpark op de Noordzee in Nederland heeft niemand zich ingeschreven. De overheid hield hier al rekening mee doordat er weinig interesse is om nog veel te investeren in het bouwen van windparken op zee door stijgende kosten en minder vraag naar elektriciteit dan eerder verwacht. Dat er geen reacties op de tender zijn gekomen, is hier een bevestiging van. De Opec+-landen maken komend jaar pas op de plaats met het opvoeren van de olieproductie en China mijdt Russische olie door sancties, terwijl de olieprijs door dit alles onbewogen lijkt. 

Overaanbod drukt de olieprijs, maar factoren als sancties op Russische oliemaatschappijen en Xi en Trump voorkomen dat de prijs de $60 per vat aan tikt. Volgens een nieuwe prognose van de Wereldbank zal dat wel de gemiddelde prijs zijn in 2026.

Ondanks de sancties lukt het Europa niet om helemaal af te kicken van Russische olie en gas. Europese wetgeving moet daar nu een einde aan maken. Olie blijft schommelen op een relatief laag prijsniveau door de verwachtingen van een aanbodoverschot en zorgen over de economie van de twee landen met het hoogste olieverbruik.

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne richt zich steeds meer op de energiefaciliteiten over en weer. En dat kan gevolgen gaan hebben voor de prijzen. Vooralsnog zijn de olie- en gasprijzen relatief laag. 

De olieprijs lijkt zich nog weinig aan te trekken van de aankondiging van een vredesbestand tussen Hamas en Israël. Volgens het Amerikaans Energie Agentschap wordt een vat ruwe Brent-olie volgend jaar echter zeker €13 goedkoper. Gasprijzen vertonen een dalende trend en vier verschillende elektriciteitstarieven moeten het Nederlandse stroomnet in de toekomst ontlasten.

De energiemarkt blijft volop in beweging. Terwijl de olieprijs door geopolitieke spanningen en productieniveaus heen en weer schommelt, lopen de Europese gasvoorraden gestaag vol richting de winter. Intussen waarschuwt de ACM dat netcongestie de economie miljarden kan kosten als uitbreiding en efficiënt gebruik van het stroomnet uitblijven. Lees meer over de olieprijs, gasvoorraden, diesel- en stroomprijzen en de zorgen rond netcongestie.

Het demissionair kabinet trekt meer dan €1 miljard uit voor windparken op zee, om te voorkomen dat de ontwikkeling daarvan stilvalt. Het is de bedoeling om in 2026 voor 2 gigawatt aan windparken op zee subsidie te verlenen. Wanneer de stroomprijs laag is, wordt er dan door de overheid bijgepast. De olieprijs krijgt een zetje omhoog, onder meer door de Amerikaanse centrale bank.