Shutterstock

Achtergrond Stikstofstemming

Boeren, wegen en Schiphol dringen om stikstofruimte

18 November 2022

Het nieuws staat deze week bol van stikstofruimte, of beter gezegd: het gebrek daaraan. Provincies hebben geen stikstofruimte om PAS-melders te legaliseren, terwijl het Rijk schaarse stikstofruimte shopt in provincies voor een snelwegverbreding. En de vraag dringt zich op hoe Schiphol eigenlijk aan de stikstofruimte gaat komen voor haar broodnodige vergunning. 

Honderden boze boeren stonden woensdag op de stoep van het provinciehuis in Zwolle om te protesteren tegen de dwangsommen die dreigen voor PAS-melders. Overijssel ziet zich na rechtszaken van Mobilisation for the Environment (MOB) gedwongen om te handhaven op het feit dat PAS-melders geen natuurvergunning hebben en daarmee eigenlijk illegaal zijn.

Reactie Van der Wal en Overijssel
De provincie Overijssel vroeg een week eerder in een brief stikstofminister Christianne van der Wal om dringende hulp. Pogingen van de provincie om PAS-melders te legaliseren lopen op niets uit. Overijssel zegt de (juridische) ruimte daarvoor niet te hebben. De gezamenlijke reactie die de provincie en Van der Wal woensdagavond gaven (zie hieronder), biedt weinig hoop op een snelle oplossing. Er staat niet veel meer in dan dat ze hun best doen. En de Landsadvocaat gaat er opnieuw naar kijken. Een doekje voor het bloeden is misschien dat er wordt onderzocht hoe eventuele schade voor PAS-melders kan worden gecompenseerd.

 

Volgens LTO Noord heeft Overijssel overigens nog voldoende juridische ruimte om PAS-melders te legaliseren. De organisatie vindt dat de provincie zo snel mogelijk extern salderen mogelijk moet maken voor PAS-melders, zodat zij stikstofruimte kunnen gebruiken van boeren die vrijwillig stoppen of onlangs gestopt zijn. Voorzitter Dirk Bruins: "Het is een tik in het gezicht van boeren als we zien dat het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat wel ambtenaren zoekt die Schiphol aan een milieuvergunning moet helpen of die stikstofruimte zoeken voor de A27, terwijl de provincies in de knel zitten." Minister van der Wal ontkende deze week dat er stikstofruimte wordt gekocht voor de natuurvergunning van Schiphol. Hoe Schiphol dan aan voldoende stikstofruimte komt, blijft in de lucht hangen.

Stikstofruimte shoppen in de provincie
Wat wel zeker is, is dat Rijkswaterstaat in Gelderland en Utrecht stikstofruimte shopt om de A27 bij Amelisweerd te verbreden. Beide provincies vinden dat hier een einde aan moet komen, waarbij Gelderland daar het stelligst in is. "We zijn er beducht op dat de Veluwe een gebied is waar je makkelijk stikstof kunt kopen, maar we zijn geen mijnbouwgebied voor stikstof", zegt Vreugdenhil (ChristenUnie) tegenover Boerenbusiness. "Ook rond de Veluwe moeten we kijken hoe we PAS-melders kunnen legaliseren, dan moeten bedrijven niet uitgekocht worden door een ministerie." 

Koehandel, noemt ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis op Twitter het fenomeen waarbij 'het machtige Rijkswaterstaat op strooptocht ging op het Veluwse platteland en stikstofruimte uit de landbouw opkocht om de A27 te verbreden'. Hij brengt ook in herinnering dat hij hierover een paar maanden geleden Kamervragen heeft gesteld, met naar zijn mening onbevredigde antwoorden tot gevolg.

Geen NH3 en NOx uitwisselen
Eerder deze maand werd er in de Tweede Kamer ook al een motie aangenomen om het inwisselen van NH3 (ammoniak) en NOx (stikstofoxiden) bij extern salderen te voorkomen (waar Remkes in ook op heeft gehamerd) en stikstofruimte voortaan transparant beschikbaar te stellen via een stikstofbank. 

In Gelderland werd de motie om een einde te maken aan het stikstofshoppen in de provincie woensdag door een ruime meerderheid aangenomen. Of de stikstofruimte van de boerderijen die voor het infrastructurele project zijn opgekocht nu wel of niet gaat naar de A27, moet de toekomst uitwijzen. Het Rijk zal zich in het vervolg misschien wel twee keer bedenken voor zij in de provincies op stikstofkoopjacht gaat.

Geen debat over stikstofstrooptocht
Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging (BBB) vroeg gisteren een debat aan over deze kwestie. "Op dit moment zijn Rijkswaterstaat en Schiphol op een ware strooptocht om boeren uit te kopen en de stikstofruimte te gebruiken voor de luchtvaart en het uitbreiden van snelwegen. Dit heeft helemaal niks te maken met natuurherstel. Het kabinet heeft beloofd voorrang te geven aan de PAS-melders. Die vallen nu een voor een om en krijgen te maken met dwangsommen. Voorrang geven aan de PAS-melders is nu een inspanningsverplichting", aldus de BBB-voorvrouw. De coalitiepartijen zagen zo'n debat echter niet zitten.

Kamerlid Pieter Omtzigt, die wel voor het debat was, heeft om een lijst gevraagd van welke ministeries wat opgekocht hebben. "Weten we nu alles of zijn er nog andere ministeries, agentschappen of ik-weet-niet-wat die aan het opkopen zijn geslagen? Hoeveel boerderijen, hectares en rechten hebben ze de afgelopen jaren opgekocht?"

MOB richt pijlen op verbouwing Binnenhof 
MOB - de milieuorganisatie die voor de handhaving bij PAS-melders gezorgd heeft - heeft haar pijlen inmiddels ook gericht op de verbouwing van het Binnenhof. NOS meldt vandaag dat MOB een handhavingsverzoek heeft ingediend bij de provincie Zuid-Holland. De Raad van State zette twee weken geleden een streep door de bouwvrijstelling. Valentijn Wösten van MOB zegt tegen de NOS dat hij het 'onverkoopbaar' vindt dat gehandhaafd wordt bij boeren die door fouten van de overheid zonder vergunning zitten, terwijl het Binnenhof zonder verplichte vergunning wordt verbouwd. Een schrale troost voor boeren wellicht dat MOB nu ook politiek Den Haag op de korrel heeft. 

Heb je een tip, suggestie of opmerking naar aanleiding van dit artikel? Laat het ons weten
boerenbusiness.nl

Linda van Eekeres

Linda van Eekeres is meeschrijvend eindredacteur. Zij focust zich vooral op macro-economische ontwikkelingen en de invloed van de politiek op de agrosector.
Regenradar
Powered by Agroweer
Reageer op dit artikel

Om te reageren op dit artikel moet u ingelogd zijn.

Wat zijn de actuele noteringen?

Bekijk en vergelijk zelf prijzen en koersen

Analyse Stikstof Stemming

Over stikstoftafels en een bloeddronken MOB

Nieuws Stikstof

ZuivelNL wil effectstudie landbouwplannen

Nieuws stikstof

Vrees voor afpakken bezit door Brabantse staleisen

Nieuws Landbouwakkoord

Kabinet wil boeren zelf met perspectief laten komen

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief