Special Energie
Boerderij als energiebron steeds aantrekkelijker
De agrarische sector kan de komende jaren bijdragen aan het energievraagstuk in Nederland. Bedrijven kunnen daar ook zelf voordeel uit halen. Nu liggen er vooral kansen voor grotere bedrijven die mest gebruiken om biogas te produceren en dit om te zetten in groen gas.
Als het kabinet akkoord gaat met de invoering van een rekenkundige ondergrens (RKO) van 1 mol, kan een grotere groep veebedrijven meedoen. Ook kan de bijdrage aan het energievraagstuk toenemen, stelt Lubbert van Dellen, marktdirecteur Agro bij Flynth Adviseurs en Accountants.
Deze extra groep bedrijven kan zowel stroom als warmte produceren en tegelijk andere problemen verminderen. De stikstofuitstoot daalt, terwijl kosten voor mestafzet en aankoop van stikstof omlaag kunnen. Zeker nu energiekosten sterk stijgen door de oorlog rond Iran, neemt de relevantie toe.
Om het aanwezige potentieel te benutten, is invoering van de RKO cruciaal. Daarmee kunnen weer natuurvergunningen worden afgegeven en wordt de groep bedrijven die mee kan doen, zoals PAS-melders, groter. Voor de productie van groen gas, stroom en warmte uit mest zijn wel relatief grote investeringen nodig.
Instappen loont al snel
Voor bedrijven die op kleinere schaal willen profiteren van de energiemarkt, blijft de aanschaf van zonnepanelen aantrekkelijk. Wie zonnepanelen inzet voor eigen verbruik, zoals ventilatoren en melkinstallaties, kan deze in twee tot drie jaar terugverdienen. Stroom opwekken voor derden loont niet. De gemiddelde aanschafkosten liggen tussen 55 en 75 cent per kilowatt.
Een alternatief is het combineren van zonnepanelen met batterijen. Vooral oudere bedrijven met een relatief grote stroomaansluiting kunnen hiervan profiteren. De investering ligt hoger en de terugverdientijd bedraagt vier tot zes jaar.
Batterij best met oudere aansluiting
De combinatie van zonnepanelen en batterijen kan op twee manieren worden ingezet. Bedrijven kunnen opgewekte stroom spreiden over de dag, of batterijen gebruiken om goedkope stroom overdag op te slaan en later te leveren. Dit kan bijdragen aan het verminderen van netcongestie en inspelen op prijsverschillen. Voor bedrijven met een kleine netaansluiting is deze optie minder interessant. De investering begint rond €100.000, waarbij een deel fiscaal aftrekbaar is.
Kleinere windmolens
Bedrijven kunnen ook investeren in windenergie. De investering ligt hoger en de terugverdientijd is langer. Voor grote windmolens zijn nauwelijks nog locaties beschikbaar, maar kleinere installaties tot circa 100 kilowatt blijven een optie. Door de stijgende energieprijzen is de aantrekkelijkheid hiervan toegenomen. Subsidies zijn mogelijk via fiscale regelingen en groenfinanciering, en in sommige provincies via aanvullende regelingen.
Groen gas voor clusters
Voor grote veebedrijven met veel mestproductie zijn er andere opties, zoals de productie van biogas en vervolgens groen gas, of inzet van biogas voor stroom en warmte via een warmtekrachtkoppeling (WKK).
Deze optie is voor een beperkte groep bedrijven weggelegd. Er zijn weinig locaties op voldoende afstand van kwetsbare natuur en projecten vereisen samenwerking tussen meerdere bedrijven. Zo is een cluster nodig met onder meer een locatie voor biogasproductie en een aparte locatie voor opwerking tot groen gas. De investering loopt in de miljoenen, maar kan aantrekkelijk zijn.
Nieuwe SDE-tarieven helpen goed
De recente verhoging van de SDE-tarieven van eind januari verbetert de haalbaarheid. Hiermee wordt inzet van biovergisters op kleinere bedrijven vanaf circa 150 koeien interessant. Op deze bedrijven is het aantrekkelijker om biogas direct te gebruiken voor een WKK-installatie. Die produceert stroom voor het net, terwijl de warmte kan worden ingezet voor een stikstofstripper.
Mestkosten veel lager
Het break-evenpunt ligt bij €30 per kuub mest. Dankzij de SDE-subsidie van 28 tot 40 cent per kilowatt daalt dit naar €10 tot €15 per kuub. Daarnaast kan per hectare circa 20 kuub extra mest worden geplaatst, omdat deze als Renure-meststof geldt.
Deze optie kan bedrijven helpen bij rendement, stikstofreductie en lagere mestafzetkosten. Ook kan de behoefte aan kunstmest afnemen. Daarnaast kan het bijdragen aan het behalen van criteria voor doelsturing, mits deze duidelijk worden vastgesteld. Voor de maatschappij levert dit extra elektriciteit, minder netcongestie en lagere emissies op.
De investering in een WKK op biogas, een stikstofstripper en eventuele stalaanpassingen loopt al snel op tot circa €600.000. De terugverdientijd ligt naar schatting tussen vier en zes jaar, aldus Van Dellen.
RKO is noodzakelijk
Om deze ontwikkelingen mogelijk te maken, is het noodzakelijk dat natuurvergunningen weer worden afgegeven. Daarvoor is invoering van de RKO nodig. Over deze maatregel is nog geen definitief besluit genomen, al is de verwachting dat de minister van LVVN dit oppakt.
Dit artikel maakt onderdeel uit van de Thema Special Energie. Lees hier de andere artikelen binnen dit thema.
Klaas van der Horst
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
