Bayer CropScience

'Met de luiers nog aan wist ik eigenlijk al dat ik akkerbouwer wilde worden', zegt Angelo Bakker (20) uit Borgercompagnie (Groningen). Samen met zijn ouders Henk en Harriëtte runt hij een 250 hectare groot akkerbouwbedrijf. Met een aandeel van 50% spelen zetmeelaardappelen de hoofdrol in het bouwplan. Hoewel nieuwe teelten als consumptieaardappelen en uien soms lonken, houdt de maatschap voorlopig vast aan de 'fabriekers'. 'Met zetmeelaardappelen heb je vastigheid en stabiliteit; dat past ons voorlopig het beste.'

Hoe ziet de toekomst van de gewasbescherming eruit? En hoe investeer je in die toekomst? Als er één bedrijf is dat hier antwoorden op zou moeten hebben, dan is het Timmermans Agri-Service in America (Lb.). Met maar liefst tien zelfrijdende veldspuiten behoort het bedrijf tot de grootste ‘gewasverzorgers’ van Nederland.

'Op m'n vijftiende liep ik voor het eerst mee met selecteren. Dat vond ik toen zo'n mooi werk! Ik denk dat daar de passie voor de pootaardappel is geboren.' Aan het woord is Tjalling Douma, productmanager bij aardappelcoöperatie Agrico. Maar liefst 48 jaar verdiepte hij zich in de (poot)aardappelteelt. Eerst vijf jaar op een boerderij in de Wieringermeer, daarna negen jaar bij de NAK en vervolgens 34 jaar bij zijn huidige werkgever Agrico. In april gaat hij met pensioen.

Loonbedrijf Reinders - Van Rijswick in Beesel (Lb.) is van vele markten thuis. Behalve in tal van werkzaamheden voor akkerbouwgewassen, zijn ze ook breed actief in de maïsteelt. Onkruiden in maïs gaan ze al jaren te lijf met een brede middelenmix met Soberan* aan de basis. 'Als loonbedrijf worden we afgerekend op het resultaat' , zegt Karel van Rijswick. 'De maïs móet schoon zijn. Met Soberan in de mix lukt ons dat eigenlijk altijd goed.'

Emelten, bietenvlieg, ritnaalden, luizen, bietenaaskever… Elk jaar duiken deze plagen wel ergens op in de bieten en veroorzaken ze plaatselijk behoorlijk wat schade. Maar is er ook een landelijke trend waarneembaar in een toename van bietenplagen?

De huidige marktomstandigheden dwingen iedereen kritisch te kijken naar de kosten voor de aardappelteelt. Optimalisatie van de te telen hectares blijft belangrijk.

Drie jaar geleden was loonbedrijf Mantingh uit Valthermond in Drenthe een van de eersten die met een spotsprayer (Ecorobotix) aan de slag ging. Nu, drie seizoenen en een kleine 1.000 hectare verder, zet Ruud Mantingh zijn ervaringen op een rij. Hoewel hij de spotsprayer als een waardevolle aanwinst ziet, blijft de machine voorlopig een aanvulling op de reguliere veldspuit.

Akkerbouwers besteden steeds meer aandacht aan de grassenbestrijding in wintertarwe. Dit komt onder meer doordat er in andere teelten steeds minder mogelijkheden zijn om ze aan te pakken. In tarwe zijn – gelukkig – nog voldoende middelen beschikbaar. Maar welk voorjaarsherbicide is nou het meest geschikt voor úw tarwe?

'Zet middelen op tijd in, gebruik altijd de volle dosering en wissel de beschikbare triazolen maximaal af.' Dat blijven volgens bietenspecialist Sjors Leermakers van Bayer de belangrijkste 'leefregels' voor 2026 om bladziekten in bieten te bestrijden.

Wat zijn de nieuwste ontwikkelingen en inzichten op het gebied van aaltjes? Welke teeltmaatregelen zijn nog onderbelicht als het om de beheersing van aaltjes gaat? En hoe houden we belangrijke werkzame stoffen – zoals fluopyram in Verango en Velum Prime – zo lang mogelijk effectief voor de land- en tuinbouw? Deze en nog veel meer vragen kwam allemaal aan bod tijdens een speciale aaltjesmiddag voor teeltspecialisten in het Duitse Monheim.

'Conviso heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een volwassen onkruidbestrijdingssysteem in de bieten. Telers zien de voordelen en willen ermee verder.' Dat zegt Lisette Staal, accountmanager suikerbieten bij KWS.

'We zien meer fusarium in de uien dan we op basis van het groeiseizoen hadden verwacht. En ook witrot komt nu op plekken voor waar we het eerder nooit gezien hebben.' Dat zeggen Koos Arens en Rick den Dekker van Van Iperen. Ze maken zich duidelijk zorgen over de toename en, meer nog, de ongrijpbaarheid van beide grondgebonden schimmels. 'We moeten alles in de strijd gooien om met name fusarium de baas te blijven. Met een gezonde bodem, een ongestoorde groei en een sterk en weerbaar gewas als basis', zo stellen zij.

'Het zal de komende jaren nóg moeilijker worden om kwalitatief goede spruiten te telen. Honderd procent erop zitten is niet meer genoeg; je moet er 200 procent op zitten om de teelt tot een goed einde te kunnen brengen.' Met deze woorden geeft Kasper Kleijwegt in Mijnsheerenland (Zuid-Holland) zijn zorgen weer rondom de spruitenteelt.

Sclerotinia is veruit de belangrijkste ziekte in bonen binnen Noordwest-Europa. Met alleen gewasbeschermingsmiddelen is de ziekte steeds moeilijker te beheersen. Maar binnenkort komt er hulp vanuit de veredeling: de eerste intermediair resistente bonenrassen – rassen met een verbeterde resistentie tegen sclerotinia – zitten eraan te komen.

Meer dan ooit is gewasbescherming onderhevig aan veranderingen. Het aantal beschikbare werkzame stoffen op de markt neemt de komende jaren verder af. Maar één ding verandert niet: de noodzaak van gewasbescherming. 'Ondernemers in de land- en tuinbouw hebben behoefte aan oogstzekerheid, kwaliteit van teelten en een stabiel inkomen. Daar willen wij blijvend ons steentje aan bijdragen', zegt Market Development & Biologicals Lead Dorus Rijkers.

'Om zilveruien en eerstejaars plantuien ziektevrij te houden is een compleet spuitschema met korte intervallen nodig. Daarvoor hebben we alle beschikbare middelen nodig.' Dat zegt teeltadviseur Dick van Kranenburg van ProfytoDSD. Samen met collega's heeft hij jaarlijks zo'n 250 hectare zilveruien en 300 hectare eerstejaars plantuien onder zijn hoede, met name in de Noordoostpolder en Drenthe.

'Blijf ook dit seizoen middelen afwisselen en combineren om maximaal grip te houden op de beheersing van phytophthora. En maak gebruik van een BOS-systeem. Die geeft op een onderbouwde manier aan wanneer en waarmee de beheersing van ziekte de grootste kans van slagen heeft.' Dat zegt Mark Ermers, productmanager bij Cebeco Agro en tevens lid van de Taskforce Phytophthora.

Het etiket van het uienfungicide Fandango is drastisch aangepast. Konden er vorig jaar nog vier toepassingen per teeltcyclus worden uitgevoerd, dit jaar (2025) zijn dat er maximaal twee.

'Willen we cercospora de komende jaren onder controle houden, dan zullen we meer moeten doen dan alleen ertegen spuiten.' Dat zegt Henk Maalderink, specialist akkerbouw bij Agriant en buitendienstmedewerker agro bij Cosun Beet Company.

Omdat het afgelopen jaar de nadruk sterk op de beheersing van phytophthora lag, zijn sommigen alternaria wat uit het oog verloren. Dat zeggen Piet-Jan van der Eijk en Bauke Lettinga van Van Iperen. 'Meerdere gewassen hier in de regio zijn daardoor wat sneller afgestorven dan achteraf nodig was geweest.'

In de rubriek Jong & Ondernemend van Bayer komen jonge ondernemers in de land- en tuinbouw aan het woord. Hoe runnen zij hun bedrijf? Welke kansen en bedreigingen zien ze binnen hun vakgebied? En vooral: hoe zien zij de toekomst tegemoet? Deze keer: Harm Hendriks (24) uit Oploo (Noord-Brabant).

'De gewasbescherming zal de komende jaren minder chemisch en meer mechanisch worden. Ook zullen we meer vooruit moeten denken om problemen te voorkomen - en dat vraagt om veel extra kennis en kunde. Dit kun je allemaal als probleem zien, maar wij zien het liever als een mooie uitdaging.' Dat zeggen Bern en Joost Derks van het gelijknamige loon- en akkerbouwbedrijf in Volkel (Noord-Brabant). 

'Wintertarwe is en blijft de belangrijkste basis voor onze proefboerderij. Maar we doen meer dan alleen graan; andere gewassen krijgen steeds meer ruimte.' Dat zegt Arjan Hofstee, bedrijfsleider van SPNA Ebelsheerd in Nieuw Beerta. Volgens hem beweegt de proefboerderij volop mee met de veranderende bouwplannen en teeltinzichten in het Oldambt. Niettemin blijven proeven en onderzoek in tarwe voorlopig de hoofdmoot uitmaken. De beheersing van duist is daarbij 'topic nummer één'.

Toepassing van vloeibare middelen tijdens het zaaien en poten wordt steeds meer gemeengoed in de akkerbouw. Met de opkomst van het vloeibare aaltjesmiddel Verango (in aardappelen en wortels) en de groeiende interesse voor het vloeibare biologische middel Serenade (onder andere in aardappelen, wortels en uien) neemt ook het belang van precieze en efficiënte toepassing toe. Bayer ging langs bij twee bedrijven die de techniek voor het toepassen van vloeibare middelen goed op orde hebben.

De afgelopen jaren is er veel nieuwe kennis vergaard rond de aanpak van Y-virus in aardappelen. Wat is de laatste stand van zaken? En hoe moeten we eigenlijk kijken naar de terugkeer van het bladrolvirus? We vroegen WUR-onderzoekers Martin Verbeek en Klaas van Rozen naar de jongste inzichten.

'Bij de pootgoedteelt laten we zo min mogelijk aan het toeval over', zeggen Wilco en Romke Sijtsma uit Pingjum (Friesland). Tijdens het poten worden er daarom een flink aantal 'hulpmiddelen' meegegeven, waaronder het biologische middel Serenade. 'Sinds we daarmee werken hebben we bijna geen problemen meer gehad met schurft.'

Het areaal Conviso-bieten in Nederland blijft gestaag doorgroeien – in 2025 naar meer dan 8.000 hectare. Volgens Leon Rommens, agroservice manager bij KWS, is de belangstelling voor de Smart-rassen onder telers groter dan het huidige gereguleerde en gecontroleerde areaal toelaat. 'We zouden best meer willen verkopen, maar respecteren dat er nog even een rem op zit', zegt hij.

'Middelen die voor een snellere weggroei van de aardappelen zorgen en het gewas vervolgens langer vitaal houden zijn altijd lonend om in te zetten.' Dat zegt Johan van Riet, adviseur akkerbouw bij Alliance. Het middel Verango voldoet wat hem betreft goed aan die eis. 'Het werkt niet alleen tegen alle aaltjes, maar zorgt ook voor een vitaler gewas, waardoor schimmels als Alternaria en zwarte spikkel minder kans krijgen om toe te slaan.'

'Een heel erg laat en grillig seizoen, waarin er maar weinig te plannen viel en we continu op de weersomstandigheden hebben moeten reageren.' Willem de Bruin van Ploegmakers Groep in De Rips (Noord-Brabant) kijkt met gemengde gevoelens terug op teeltjaar 2024.

'Op de wat zwaardere grond willen de uien soms wat moeilijk op gang komen. Een middel als Serenade, dat de beworteling stimuleert, kan dan een heel mooi duwtje in de rug zijn.'' Dat zegt Jilles Boer uit Bant (Flevoland). Sinds 2023 past hij een grondbehandeling met Serenade toe in zijn uien.