Dossier | Dossier Stikstofcrisis

De Nederlandse melkveehouderij bevindt zich in turbulente omstandigheden. De afgelopen anderhalf jaar voelde het voor veel ondernemers bijna onwerkelijk goed. Melkprijzen en vleesprijzen bereikten niveaus die we in lange tijd niet hadden gezien. Er was ruimte om te ademen, om achterstallig onderhoud weg te werken en om te investeren in het bedrijf. Dat optimisme was terecht, maar ook tijdelijk, zo blijkt nu.

Boeren in de buurt van een Natura 2000-gebied brengt de nodige uitdagingen en onzekerheden met zich mee. Melkveehouders die niet willen stoppen of verplaatsen, kunnen sinds 2024 subsidie krijgen om hun bedrijf te extensiveren. In het voorjaar van 2026 wordt deze regeling ook opengesteld voor akkerbouwers. Of er veel gebruik gemaakt zal worden van deze regeling valt nog te bezien. De compensatie voor een akkerbouwer valt namelijk tot €1.410 per hectare lager uit dan voor een melkveehouder.

Het ministerie van LVVN heeft de aanpassing van de stikstofexcreties in de Meststoffenwet per 2023 en 2024 niet afgestemd met de Europese Commissie. Dit schrijft de directeur wetgeving van het ministerie in een brief aan een veehouder.

Renure heeft bij een gunstige uitwerking meer potentie dan derogatie om het mestprobleem in Nederland het hoofd te bieden, stelt Lubbert van Dellen, marktdirecteur Agro bij Flynth Adviseurs en Accountants. Wel zal dit sterk afhankelijk zijn van de precieze invulling. Verder gaat Van Dellen in dit interview in op de extensiveringsregeling melkvee, waarvan het succes sterk afhankelijk zal zijn van de vergoedingsregeling. Ook worden de stikstofmiljarden van Prinsjesdag besproken, waarmee melkveehouders volgens hem eindelijk aan doelsturing kunnen gaan denken.

Het kabinet haalt de kritische depositiewaarde (KDW) uit de wet en vervangt de stikstofdoelen in de Omgevingswet door emissiedoelen. Die doelen worden vastgelegd in een wettelijk verplicht programma dat ook maatregelen zal bevatten om aan die doelen te voldoen. Daarmee heeft de ministerraad vandaag ingestemd. 

De landelijke media opende gisteren groots met een 'doorbraak' in de stikstofimpasse. Boeren, provincies, gemeenten en waterschappen komen met een maatregelenpakket om Nederland van het stikstofslot te halen.

449 miljoen kilo stikstof is er in 2024 uit dierlijke mest uitgescheiden. Dat meldt het CBS op basis van voorlopige cijfers. Hoewel dat minder is dan de 464 miljoen kilo van een jaar eerder (-3%) - en onder het stikstofplafond van 2024 - moet dat dit jaar wel verder naar beneden om onder het aangescherpte stikstofplafond van dit jaar te komen.

In Nederland ligt de focus bij stikstofuitstoot vooral op de landbouw, maar de werkelijkheid is veel complexer. Stikstof komt niet alleen vrij door veeteelt, maar ook door andere menselijke en natuurlijke processen. Verkeer en industrie zorgen bijvoorbeeld voor een hoge uitstoot van stikstofoxiden, vooral rondom snelwegen en industriegebieden.