Dossier | Dossier Stikstofcrisis

Het stikstofslot remt de ontwikkeling van de landbouwsector. Dat merken ze ook bij ABN Amro, waar ze zien dat bedrijfsinvesteringen achterblijven. Voor de komende jaren verwacht de bank een flinke krimp van het aantal veehouderijen en de veestapel. Toch is er volgens directeur Agrarische Bedrijven bij ABN Amro, Pierre Berntsen 'een wenkend perspectief' voor de sector. In een interview met Linda van Eekeres gaat hij ook in op oplopende rentes, financiering en verduurzamingsdoelen. 'Uiteindelijk moet je realistische doelen nastreven en ook aandacht hebben voor het verdienmodel.'

Veel gehoor krijgen de agrarische belangenbehartigers niet bij het minderheidskabinet-Jetten. Vorige week werd de Landbouwalliantie van Agractie, NMV en anderen afgepoeierd door minister Jaimi van Essen. Hun alternatieve stikstofplan werd naar de prullenbak verwezen. Deze week was het de beurt aan LTO Nederland en junior partner NAJK. Zij mochten weliswaar bij minister Van Essen én premier Rob Jetten komen, maar werden door het hogere gezag even hard afgepoeierd.  In onze wekelijkse rubriek Stikstofstemming geven we op onze eigen wijze een impressie van de stikstofcrisis.

De Landbouwalliantie, een nieuwe coalitie van zes agrarische organisaties, heeft een alternatief gepresenteerd voor het stikstofbeleid van het huidige kabinet. Volgens de alliantie kan daarmee goed worden voldaan aan alle stikstof-, klimaat-, en natuureisen die vanuit Europa worden gesteld aan Nederland. Hiermee zou Nederland ook weer meer in de pas lopen met een groot buurland als Duitsland.

Scheidend voorzitter Sybren Attema van FrieslandCampina vindt de stikstofplannen van het kabinet, zoals die nu zijn, desastreus voor de melkveehouderij en de zuivelsector. Ze nekken de boeren en prijzen de Nederlandse zuivel uit de markt. Lees hier meer.

De stikstofbrief van minister Jaimi van Essen staat vol grote voornemens en wint waarschijnlijk een Kamermeerderheid. Toch trekken de voorstellen de vergunningverlening niet vlot en vragen ze te veel van de boeren. Bovendien getuigen ze niet van veel financiële wijsheid, analiseert onderzoeker Wouter de Heij in gesprek met Cor Pierik en Klaas van der Horst.

De regering wil geen uitstel of afstel van de stikstofplannen, bleek vandaag tijdens de door koning Willem-Alexander uitgesproken Troonrede. Wel zal het kabinet bij verdere invulling en verbetering 'blijven luisteren en alle belangen goed blijven wegen'. 

Agrarisch ondernemers kunnen prima omgaan met wisselende weersomstandigheden of opbrengstprijzen echter niet met onzekere wet- en regelgeving. Een toenemend gevoel van onzekerheid speelt al langer en is versterkt door de recente stikstofbrief en de onzekerheid voor vijf Brabantse en vijf Friese veehouders. Onzekerheid en gebrek aan vertrouwen vormen geen vruchtbare bodem om met milieu- en klimaatopgaves aan de slag te gaan. Een breed draagvlak wel.

Stikstofplan en budget bieden volgens Rabobank ruimte om vergunningverlening vlot te trekken, maar de uitwerking blijft bepalend. Onduidelijkheid over inzet van middelen houdt druk op investeringen. Lees meer over het standpunt van de Rabobank dat werd toegelicht tijdens de presentatie van de halfjaarcijfers.