Gewastour Aardappelen en uien
Voor derde van uienareaal geldt beregeningsverbod
De aanhoudende droogte zorgt ervoor dat steeds meer waterschappen een beregenings- of onttrekkingsverbod instellen. Daarbij gaat het zowel om gedeeltelijke als volledige verboden op het onttrekken van oppervlaktewater. Op basis van de gegevens die vandaag (21 juli) bekend zijn, ligt inmiddels ruim een kwart van het Nederlandse aardappelareaal in een gebied met een geheel of gedeeltelijk beregeningsverbod. Voor de uienteelt ligt dat aandeel zelfs nog hoger.
De meeste beperkingen gelden momenteel in Noord-Brabant, Limburg, de Achterhoek en delen van Zuid-Holland. Bij 10 van de 21 Nederlandse waterschappen is inmiddels sprake van een geheel of gedeeltelijk beregeningsverbod. Vooral in de gebieden van Aa en Maas, De Dommel, Brabantse Delta, Waterschap Limburg en Rijn en IJssel zijn maatregelen genomen om de beschikbare watervoorraad te beschermen. Juist in deze regio's wordt volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een behoorlijk areaal aardappelen en uien geteeld.
Brabant het zwaarste getroffen
De grootste impact is zichtbaar in Noord-Brabant. Hier ligt volgens het CBS ongeveer 24.000 hectare aardappelen en bijna 7.000 hectare zaaiuien binnen de huidige verbodsgebieden. Ook telers in Limburg en de Achterhoek blijven niet gespaard.
|
Gebieden |
Aardappelareaal (ha) |
Uienareaal (ha) |
|
Brabantse waterschappen |
24.000 |
6.800 |
|
Limburgse waterschappen |
4.700 |
700 |
|
Achterhoek / Rijn en IJsel |
6.000 |
900 |
|
Hollandse Delta |
2.400 |
1.700 |
|
Overige gebieden |
1.300 |
400 |
|
Totaal |
38.400 |
10.500 |
Dit betekent dit dat momenteel 25,6% van het aardappelareaal en 32,2% van het areaal met zaaiuien zich bevindt in een gebied waar een volledig of gedeeltelijk beregeningsverbod geldt.
Grootste productiegebieden blijven buiten schot
Andere belangrijke akkerbouwgebieden in Nederland blijven voorlopig grotendeels buiten de huidige beregeningsverboden vallen. Met name Flevoland, de Noordoostpolder, Groningen en grote delen van Zeeland, samen goed voor een aanzienlijk deel van het Nederlandse aardappel- en uienareaal, kennen vooralsnog geen onttrekkingsverboden. Dat in deze regio's nog voldoende zoetwater beschikbaar is, komt mede doordat er de afgelopen maanden, vooral in Noord-Nederland, relatief veel neerslag is gevallen. Daarnaast zijn de waterstanden in het IJsselmeer al voordat de droogte zijn intrede deed, bewust hoger gehouden.
De regionale verschillen zijn daarmee groot, wat niet geheel onverwacht is gezien de sterk uiteenlopende neerslaghoeveelheden binnen Nederland. Waar telers in Zuid-Nederland steeds vaker afhankelijk worden van alternatieve waterbronnen of hun beregeningsstrategie moeten aanpassen, kunnen veel akkerbouwers in de noordelijkere gebieden voorlopig nog gebruikmaken van de beschikbare watervoorraad.
Onttrekkingsverboden raken ook deelnemers Gewastour
De droogte en de daaropvolgende onttrekkingsverboden raken ook deelnemers aan de Boerenbusiness Gewastour. Van de percelen van de deelnemers die aardappelen of uien telen, bevinden zich zes in een gebied waar inmiddels een gedeeltelijk of volledig onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater geldt. Voor deze telers betekent het verbod niet automatisch dat beregenen onmogelijk is. De gevolgen verschillen sterk per situatie en zijn afhankelijk van de beschikbaarheid van alternatieve waterbronnen, zoals grondwater, en de lokale regelgeving.
Zo vertelt David de Wit uit het Brabantse Lepelstraat dat het een flinke uitdaging is geworden om de vochtvoorziening van de gewassen op peil te houden nu alleen nog in de nachtelijke uren mag worden beregend. Niet iedere trek kan daarbij de optimale hoeveelheid water krijgen, omdat de haspel binnen twaalf uur weer terug moet zijn. David merkt dan ook op dat telers in Zuid-Nederland daardoor noodgedwongen keuzes maken. "Kleinere percelen, geren en moeilijker bereikbare stukken worden soms overgeslagen om de beschikbare beregeningscapaciteit zo efficiënt mogelijk in te zetten", aldus David.
Jan Willem Veldman
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
