Gewastour Uien - week 30
Uien bezwijken onder extreme verdamping
De droogte houdt nog altijd aan. Hoewel de temperaturen deze week iets gematigder zijn dan in de afgelopen periode, blijft neerslag van betekenis uit. Hier en daar viel een lichte miezerbui, maar echt zoden aan de dijk zetten deed dat niet. De iets lagere temperaturen geven de uien wel wat meer gemak, maar structureel vochttekort blijft een groot probleem. Deelnemers die met hun uienpercelen meedoen aan de Boerenbusiness Gewastour zijn dan ook realistisch over de vooruitzichten. Zij verwachten dat dit seizoen een aanzienlijk deel van de potentiële opbrengst niet zal worden gerealiseerd.
Dat terwijl er wel volop beregend wordt. Bij Peter Holster uit Marknesse (Flevoland) staan de druppelslangen vaker aan dan uit. Jacky Dieleman uit het Zeeuwse Philippine heeft zijn uien vier keer beregend, terwijl iets noordoostelijker David dit Wit uit het Brabantse Lepelstraat al voor de zevende (!) keer heeft beregend.
Extreme verdamping oorzaak van droogte
Hoewel de hoeveelheid neerslag in de zomer sterk kan verschillen van jaar tot jaar, zien onderzoekers geen structurele afname in de totale zomerregen, zo zeggen ze tegen NOS. Dat het momenteel droger is dan gebruikelijk, kan volgens het KNMI daarom niet rechtstreeks worden toegeschreven aan klimaatverandering. De hogere temperaturen spelen daarentegen wel een duidelijke rol. Door de opwarming verdampt er meer vocht uit de bodem en via gewassen. Daardoor drogen bodems sneller uit, ook wanneer de hoeveelheid neerslag niet afneemt. Dat vergroot de kans op droogte en heeft merkbare gevolgen voor de landbouw.
Dat beeld herkent Jacky Dieleman maar al te goed. "De verdamping was de afgelopen tijd zo enorm dat er gewoon niet tegenaan te beregenen was. Het gewas kwijnt weg waar je bij staat", zegt hij. Daar komt bij dat Jacky de afgelopen vijf weken geen neerslag van betekenis gehad heeft. Juist in de periode waarin de uien hun opbrengst moeten maken, maakt dat de gevolgen van de extreme verdamping des te groter.
Tripsbestrijding onder warme omstandigheden haast onmogelijk
De hoge temperaturen zorgden niet alleen voor extreme verdamping, maar ook voor een sterke toename van de tripsdruk in het gewas. Door de warme omstandigheden konden de tripsen zich razendsnel vermenigvuldigen. Door het wegvallen van Batavia – jarenlang een van de meest effectieve middelen tegen trips – zijn de mogelijkheden om de plaag effectief te bestrijden behoorlijk ingeperkt. Hierdoor was Jacky dit jaar genoodzaakt om maar liefst vijf keer een bestrijding tegen trips uit te voeren. Al met al houdt Jacky rekening met een opbrengst die volgens hem uit gaat komen tussen de 20 en 40 ton per hectare.
Ondanks dat David de Wit uit het Brabantse Lepelstraat zijn uien inmiddels al zeven keer beregend heeft, verwacht hij ook geen topper. Volgens hem hield de periode met extreem warm weer simpelweg te lang aan. Het gewas heeft daar zichtbaar onder geleden, waardoor hij rekening houdt met een opbrengst van een dikke 40 ton.
Regionale verschillen neerslagtekort maken groot verschil
Waar het in grote delen van het land inmiddels eveneens droog is, waren de omstandigheden in het noorden en midden/oosten van Nederland de afgelopen weken duidelijk gematigder. Daarbij moet wel worden meegenomen dat deze regio's in de maanden voorafgaand aan de droogte meer neerslag hebben gehad. Dat verschil is goed terug te zien in het neerslagoverzicht van René Haaijer uit het Groningse Veelerveen. Het verschil in neerslagtekort tussen René Haaijer en Jacky Dieleman is in de afgelopen vijf weken opgelopen tot maar liefst 120 millimeter. Een wereld van verschil, zeker voor de ontwikkeling van de uien. Dat verschil is ook goed te zien bij Arjen Jakobs uit het Drentse Wezup. Het is bij hem wel iets droger dan bij René, maar zijn uien staan er gewoon grasgroen op en bollen behoorlijk, nadat Arjen zijn regenhaspel inmiddels voor de tweede keer in het Gewastour-perceel uitgetrokken heeft.
Vierde hittegolf mogelijk op komst
Weermodellen wijzen volgens Boerenbusiness weerman Robert de Vries steeds nadrukkelijker op een nieuwe warme periode vanaf volgende week en richting de eerste week van augustus. Zowel het Europese weermodel als het Amerikaanse GFS-model laten opnieuw hogere temperaturen zien voor West- en Centraal-Europa. Daarmee neemt de kans toe op een vierde regionale hittegolf.
Overigens zijn vier regionale hittegolven nog geen record. Het jaar 1947 staat nog altijd bovenaan de lijst met maar liefst vijf regionale hittegolven. Toch lijkt een nieuwe warme periode zich opnieuw aan te dienen. Niet alleen Nederland, maar een groot deel van West- en Centraal-Europa krijgt mogelijk opnieuw met hoge temperaturen te maken. Voor veel gewassen kan een nieuwe hitteperiode de genadeklap betekenen, zeker na de langdurige droogte van de afgelopen weken. Dat er voor komend weekend wel enige neerslag wordt verwacht, doet daar niks aan af.
Jan Willem Veldman
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
