Gewastour Aardappelen en uien
Extreme droogte drijft gewassen tot het uiterste
Na opnieuw meerdere dagen met temperaturen ruim boven de 30 graden bereikt de droogte een nieuw hoogtepunt. Op veel percelen is de groei stilgevallen en zien telers aardappelen en uien versneld afrijpen of zelfs afsterven. Waar nog beregend kan worden, draaien de haspels dag en nacht, maar ook dat blijkt steeds vaker onvoldoende om de schade te beperken.
De gewassen zijn in nood. De aanhoudende droogte, gecombineerd met extreme hitte, zet de opbrengstpotentie van zowel aardappelen als uien zwaar onder druk. Vooral in Zuid-Nederland lijkt neerslag voor veel percelen te laat te komen om de gewassen nog een laatste groeispurt te geven. Tegelijkertijd zorgt het warme en droge weer voor een explosieve ontwikkeling van trips, waardoor de schade in uien verder oploopt.
Dat de situatie uitzonderlijk is, merkt ook Brian Salomé uit het Zeeuwse IJzendijke. Zijn Innovators zijn eigenlijk compleet dood, iets wat zeer uitzonderlijk is voor de eerste dagen van augustus.
Volgens Brian is dit al de tweede jaar op rij dat het extreem droog is. "Afgelopen winter kon het neerslagtekort van vorig jaar niet eens aangevuld worden, en nu krijgen we er zo'n extreem jaar achteraan."
Juist dat opgebouwde vochttekort maakt volgens hem het verschil. "De bodem had geen buffer meer om uit te putten. Daardoor hebben de gewassen het veel zwaarder en sterven ze eerder af." Zijn Innovator-percelen zijn daar volgens de Brian dan ook een duidelijk voorbeeld van.
Gewassen hebben het behoorlijk zwaar
Ook de weersverwachtingen geven op korte termijn weinig verwachting op neerslag. Volgens het KNMI loopt het gemiddelde neerslagtekort de komende dagen op tot boven de 300 millimeter, waarmee 2026 de droger gaat worden dan het droogtejaar 2018. De regionale verschillen zijn daarbij echter groot.
In het noordoosten van Nederland bedraagt het neerslagtekort ongeveer 200 millimeter, terwijl het in delen van Zuidwest-Nederland inmiddels is opgelopen tot ruim 400 millimeter. Daarmee ligt het tekort daar zelfs boven het niveau van het recorddroge jaar 1976.
Die verschillen zijn ook duidelijk zichtbaar aan de gewassen. De volledig afgestorven Innovator-percelen van Brian Salomé uit het Zeeuwse IJzendijke laat zien wat de huidige situatie doet met de gewassen in die regio. Hierdoor staat de opbrengstpotentie zwaar onder druk.
Tegelijkertijd proberen telers met intensief beregenen de schade zoveel mogelijk te beperken. Zo beregende David de Wit uit het Brabantse Lepelstraat zijn zaaiuien onlangs voor de achtste keer dit seizoen. Daarmee weet hij de gewassen nog enigszins vitaal te houden, al neemt ook daar de druk met de dag verder toe.
Hieronder een overzicht met wat de situatie doet in het zuiden van het land. Dit zijn overigens geen Gewastour-Percelen:
|
|
Uien gaan dood aan de trips
Naast de droogte krijgen uientelers in met name Zuid-Nederland ook steeds meer te maken met een toenemende tripsdruk. De warme en droge weersomstandigheden zijn ideaal voor de ontwikkeling van trips, waardoor de aantasting op veel percelen snel toeneemt.
Jacky Dieleman uit het Zeeuwse Philippine zag eerder al dat zijn uien wit waren van de trips. Inmiddels neemt de tripsdruk op steeds meer percelen in Zuid-Nederland snel toe. Op de zwaarst getroffen percelen is de aantasting zo hevig dat de uien vroegtijdig afsterven.
Zijn er dan helemaal geen betere percelen te vinden?
Jawel, die zijn er wel. Percelen boven de grote rivieren, die inmiddels meerdere keren een haspel op bezoek gehad hebben houden zich redelijk staande. Toch eisen ook daar de felle zon en de aanhoudend hoge temperaturen hun tol. Van echte top opbrengsten in heel Nederland gaat dit jaar dan ook geen sprake zijn.
Dat komt mede doordat beregenen de gevolgen van de droogte slechts gedeeltelijk opvangen. Water uit de haspel is niet te vergelijken met een natuurlijke regenbui, die geleidelijk infiltreert en vaak gepaard gaat met een lagere temperatuur en een hogere luchtvochtigheid. Daardoor blijft het effect van beregenen beperkt.
Het heeft wel degelijk een positief effect op de ontwikkeling van het gewas en het voorkomt het vroege afsterven van de gewassen, maar met enkel water uit de regenhaspel kom je er simpelweg gewoon niet. Een opbrengst van 60 ton of meer realiseren door uitsluitend te beregenen, is onder de huidige omstandigheden dan ook gewoon niet realistisch, uitzonderingen daargelaten.
Jan Willem Veldman
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
