Gewastour Uien - week 33
Rekening droogte 2026 wordt alsmaar duurder
De aankondigingen van nieuwe beregeningsverboden vliegen je inmiddels om de oren. Daarnaast heeft het hete en droge weer er voornamelijk in Zuid-Nederland voor gezorgd dat de oogst van de zaaiuien inmiddels voor de deur staat. Op veel percelen liggen de uien al compleet afgestorven, nog voor dat de vijfde regionale hittegolf dit jaar daar van start ging.
Niet alleen in het zuiden van het land gaat het hard. Eigenlijk gaan de uien nu overal in Nederland hard achteruit. Dat betekent dat het gewas juist voor de laatste groeifase, de periode waarin normaal gesproken nog flink wat kilo's worden bijgeschreven, al een ongekende zware slijtageslag heeft doorgemaakt. Iets waar de Zeeuwse deelnemer van de Gewastour, Jacky Dieleman uit Philippine alles vanaf weet.
Halve opbrengsten meer regel dan uitzondering
Jacky verwacht begin komende week zijn zaaiuien te oogsten, maar kijkt bepaald niet uit naar de opbrengst. "Die is slecht, 25 tot 35 ton en grofte is er niet." Trips en ritnaalden hebben volgens Jacky hun sporen duidelijk nagelaten. "Toen 95 procent van de plantjes boven kwam, leek het goed te gaan. De rest is alleen maar ellende," zo omschrijft Jacky het groeiseizoen tot dusver.
Van groen blad in de uien is bij Klaasjan Boer uit het Zeeuwse Kortgene inmiddels nauwelijks nog sprake. "In de buurt zie je trouwens ook nergens meer groen blad", zegt hij. Klaasjan merkt dat de droogte voornamelijk veel trips in de hand heeft gewerkt, wat als gevolg had dat, voordat de uien goed en wel streken, ze eigenlijk al doodgingen van de trips. Inmiddels heeft Klaasjan de loonwerker gebeld dat, zodra er een bui regen gevallen is, de uien wel gerooid mogen worden.
Overige delen van Nederland ook geen hosanna stemming
Ook in Flevoland vallen de uienpercelen niet mee. Veel telers hebben er bewust voor gekozen om niet of nauwelijks te beregenen, uit vrees voor kwaliteitsverlies. Daarmee werd bewust gekozen voor kwaliteit boven opbrengst. Nu de droogte echter maar aanhoudt, dringt de vraag zich op of dat dit jaar wel de juiste keuze is geweest.
Wie te lang wachtte met beregenen, heeft dit seizoen simpelweg kostbare loofgroei laten liggen. Juist op een cruciaal moment in de ontwikkeling kwamen de uien vrijwel tot stilstand: vlak voordat, of op het moment dat de uien begonnen te bollen. Het laatste stuk loof dat nodig is om de maximale productie te realiseren, is daardoor op veel percelen nooit volledig gevormd.
Peter Holster uit Marknesse (Flevoland) herkent zich in dat beeld. Achteraf gezien zette hij zijn druppelslangen naar eigen zeggen te laat aan. „Op een gegeven moment kwamen er al vrij vroeg veel gele punten in de uien." Daarna heeft hij het gewas wel regelmatig van voldoende water kunnen voorzien.
Beste uien te vinden in het noorden?
De geringe neerslag die de afgelopen weken viel, kwam vooral in de noordelijke helft van Nederland terecht. Ook de temperaturen lagen daar regelmatig een stuk lager, waardoor de gewassen minder snel sleten dan in andere delen van het land. Dat verschil is duidelijk terug te zien bij de noordelijke deelnemers aan de Gewastour.
Zo staan de uien van René Haaijer uit het Groningse Veelerveen er nog opvallend groen bij. Het gewas is inmiddels wel gestreken, maar staat er nog behoorlijk fris op. De komende dagen is het wel de vraag hoe de uien zich houden, wanneer de temperaturen weer door de 30 graden heen gaan. Daarna is het afwachten wat de nagroei op zulke percelen nog zal gaan doen. Hetzelfde geldt voor het perceel van Reinder Hogenhout uit het Friese Kimswerd. Zijn uien liggen inmiddels gestreken, maar zijn eigenlijk nog volop in productie.
Hieronder een klein overzicht wat de verschillen in uien zijn op dit moment tussen Noord- en Zuid-Nederland:
Jan Willem Veldman
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
