Nieuws Melk
Kwart van melkveehouders komt fosfaatrechten tekort
Een kwart van de Nederlandse melkveebedrijven dreigt dit jaar meer fosfaat te produceren dan waarvoor zij rechten hebben. Dat blijkt uit data-analyses en controles van NVWA. De toezichthouder spreekt van een zorgwekkende situatie en waarschuwt melkveehouders om tijdig maatregelen te nemen. "Wie aan het einde van het jaar onvoldoende fosfaatrechten heeft, riskeert een forse boete en mogelijk zelfs een strafblad", aldus de NVWA.
De NVWA zegt dat, op basis van gegevens van RVO, blijkt dat ongeveer 25% van alle Nederlandse melkveebedrijven in 2026 vermoedelijk meer fosfaat produceert dan waarvoor zij rechten beschikbaar hebben. Van deze groep heeft circa driekwart een tekort van meer dan 100 kilo fosfaat. Bijna 10% van de bedrijven heeft momenteel zelfs een tekort van meer dan 1.000 kilo.
De NVWA baseert zich niet alleen op data-analyses, maar ook op fysieke bedrijfscontroles. Bij een willekeurige steekproef onder bijna 200 melkveebedrijven bleek dat 52% dit jaar vermoedelijk meer fosfaat gaat produceren dan waarvoor momenteel rechten beschikbaar zijn. Volgens de toezichthouder speelt de gestegen melkproductie per koe hierbij een belangrijke rol. Hierdoor hebben bedrijven meer fosfaatrechten nodig dan vorig jaar.
Ook in 2025
Ook vorig jaar hadden veel melkveebedrijven hun fosfaatrechten niet op orde. Uit een analyse van RVO-gegevens blijkt dat ongeveer 20% van de bedrijven in 2025 vermoedelijk onvoldoende rechten had. Bij een willekeurige steekproef onder bijna 200 bedrijven constateerde de NVWA bij 22% een overschrijding.
Bij 77 risicogerichte controles werden zelfs 61 overtredingen vastgesteld. Daarvan hadden 26 bedrijven een tekort van meer dan 1.000 kilo fosfaatrechten. De NVWA draagt deze zaken over aan het Openbaar Ministerie. Het overschrijden van de fosfaatrechten is een economisch delict, waarop strafrechtelijke sancties staan.
Hoge prijzen maakt het lastig
Voor 2026 is volgens de NVWA nog geen sprake van een overtreding, omdat melkveehouders tot het einde van het jaar de tijd hebben om hun fosfaatproductie en beschikbare rechten met elkaar in balans te brengen. Dat kan door extra rechten te kopen of te leasen, of door minder melkvee te houden.
De toezichthouder maakt zich echter zorgen over de haalbaarheid daarvan. De hoge (lease)prijzen voor fosfaatrechten maken het voor melkveehouders lastig om tekorten alsnog aan te vullen. Daarbij wijst de NVWA erop dat ondernemers rekening moeten houden met de mogelijk gestegen melkproductie per koe, waardoor de fosfaatproductie hoger kan uitvallen dan eerder verwacht.
De NVWA blijft bedrijven met een vermoedelijk tekort de komende maanden monitoren. Melkveehouders die aan het einde van 2026 onvoldoende rechten hebben, riskeren strafrechtelijke vervolging.
Wouter Baan
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
