Nieuws stikstof
Kabinet belooft nieuwe vergunningverlening
Het kabinet-Jetten heeft een breed pakket aan stikstofmaatregelen gepresenteerd, waar niet alleen de landbouw, maar iedereen mee te maken krijgt. Toch zullen de meeste maatregelen de landbouw treffen, en hard. Ze krijgt echter ook iets terug. De vergunningverlening komt ook weer op gang, zij het niet overal tegelijk.
De melkveehouderij krijgt een generieke emissiereductie gepresenteerd van 42 tot 46%, maar rond 20 gebieden op onder meer de Veluwe, Drents-Friese natuur, en de Peel komt er 20% bovenop, zo blijkt uit het pakket. In Gelderland wordt dit vooral met provinciaal beleid geregeld (Plan van aanpak Veluwe), dat schaduwwerking heeft tot op 10 kilometer van natuur. Rondom de meeste natuurgebieden komt er een zonering van 500 meter, in een beperkt aantal gevallen wordt die uitgebreid tot 1000 meter, maar in enkele gevallen kan de bufferzone ook weg. De landbouw moet volgens het kabinet tevens meer grondgebonden worden.
Normen
Grondgebondenheid betekent maximaal 2,6 GVE per hectare, terwijl extra mestafzet mag worden geregeld met behulp van afzetcontracten bij bijvoorbeeld akkerbouwers, in een straal tot 25 kilometer afstand. Voor emissies geldt dat de bestaande plafonds per sector blijven, maar omlaag gaan. Emissies worden voorts aan fosfaatrechten gekoppeld en er komen emissienormen per bedrijf. Hiervoor wordt een wetsvoorstel ontwikkeld. Varkens-, en pluimveerechten kunnen straks ook weer worden gekort.
De biologische landbouw wordt soepeler behandeld, waarbij het doel is dat de landbouw in 2035 voor 15% biologisch is.
Nog doorrekening en advies
Het hele pakket dat nu is gepresenteerd, wordt doorgerekend door het Planbureau voor de Leefomgeving. Onder het pakket hangen maar liefst 6 wetsvoorstellen, waar de Raad van Staten nog eens goed naar kijkt. Kleine aanpassingen zijn dan nog mogelijk, maar premier Rob Jetten verwacht dat er geen proefprocessen en rechterlijke uitspraken meer nodig zijn voordat bedrijven ermee aan de slag kunnen. Er ligt straks een geborgd pakket, zo beloofde hij na afloop van de ministerraad. "Wij verwachten echt dat dit voldoende is," zei hij. Volgens hem is het pakket ook sterk genoeg om de eisen uit de Greenpeace-zaak tegen de staat aan te kunnen.
Om alles te verwezenlijken, is een budget van €22 miljard beschikbaar gesteld. Verreweg het meeste daarvan gaat naar de instelling en inrichting van de bufferzones en ander 'natuurherstel'.
De bedoeling is dat niet alleen de Kritische Depositiewaarde (KDW) een andere rol krijgt en geen struikelblok meer zal zijn voor de vergunningverlening, tenminste niet overal. Ook wordt een rekenkundige ondergrens in de wet opgenomen, zoals voorbereid door minister Femke Wiersma.
Jetten deed bij de presentatie van het pakket zijn best om verzoenend te zijn. Het stikstofprobleem is volgens hem niet alleen een probleem van de landbouw, maar van de samenleving als geheel. "Wij zijn ook verantwoordelijk geweest voor de situatie waarin we nu zitten."
De premier nam ook afstand van eerdere uitspraken, zoals gedaan door zijn eigen partij. Halveren van de veestapel? "U zult mij dat niet meer horen zeggen. Dat is slechts olie op het vuur, een politieke fout. En ondanks wat ook ik eerder heb gezegd, heeft de BBB wel degelijk zaken voorbereid en in gang gezet."
Jetten heeft in de Tweede en Eerste Kamer steun nodig van andere partijen en moet ook om die reden zorgen dat hij geen mogelijke bondgenoten tegen zich in het harnas jaagt.
Terwijl de premier relatief verzoenend klonk, benadrukten minister Van Essen het belang van een serie ingrijpende maatregelen, die als één pakket moeten worden gezien. Anders werkt het volgens hem niet. Naast maatregelen op stikstofgebied voor de landbouw, zijn ook maatregelen nodig om de andere emissies uit de landbouw te beperken., aldus minister Karremans van Infrastructuur en waterstaat. Dat is omdat ook de waterkwaliteit omhoog moet. Partijen moeten dus niet selectief gaan winkelen in het pakket, want dan werkt het niet meer, waarschuwt Van Essen.
Voor de PAS-melders en ook voor de zogenoemde Interimmers belooft het kabinet zich extra in te zetten. In eerste instantie door handhavingsverzoeken tegen te houden en later door de introductie van een rekenkundige ondergrens en het afwaarderen in belang van de KDW. De PAS-melders en Interimmers moeten natuurlijk wel aan de gewone wet-, en regelgeving voldoen.
Desastreus
Landbouworganisatie Agractie noemt het pakket in een eerste reactie desastreus voor de landbouw, vanwege te scherpe normstellingen en beperkingen. Met name de (te brede) bufferzones stuiten op veel kritiek. Daarnaast vindt Agractie verhalen over het uit de wet halen van de KDW misleidend, want dit kan helemaal niet, zegt ze.
LTO Nederland ziet plussen en minnen in het pakket, geeft voorzitter Ger Koopmans aan. Het NAJK laat zich in vergelijkbare zin uit. De laatste 2 organisaties hebben ook als enigen, met ZuivelNL/NZO, meegepraat.
Organisatie MOB spreekt van stappen in de goede richting.
Politiek zijn de reacties ook verdeeld. De BBB spreekt van een frontale aanval op de landbouw, met onder meer 'onzinnige zones'.
| De belangrijkste maatregelen | |||||
| Een GVE-norm van 2,6 GVE per hectare | Een zonering van 500 meter rondom de meeste natuurgebieden | Zo'n 20 extra kwetsbare gebieden krijgen een zone van 1000 meter | Emissies worden aan fosfaat gekoppeld | Bedrijven krijgen een eigen emissiedoel | Gefaseerd wordt de vergunningverlening weer op gang gebracht. Eerst in de minst kwetsbare gebieden, onder meer met behulp van een rekenkundige ondergens (RKO). Deze en andere middelen moeten ook de PAS-melders en Interimmers helpen. |
Klaas van der Horst
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
