Wereldhandel trekt onverwacht verder aan

Volgens cijfers van het CPB is het volume van de wereldhandel in juni met 2,0% gegroeid ten opzichte van mei en met 7,5% ten opzichte van juni vorig jaar. Dat is een onverwacht sterke groei.

Toen de oorlog in Iran uitbrak verlaagden economen hun voorspellingen voor de wereldhandelsgroei dit jaar, maar dat blijkt een misser.

Het CPB specificeert geen productgroepen, maar de explosie van investeringen in AI speelt hier ongetwijfeld een hoofdrol. Toch is er meer uit de cijfers te halen. Het CPB geeft ook enige regionale onderverdeling. Terwijl de groei van de wereldhandel aantrekt, geldt dat niet voor Europa.

De volgende grafiek roept een hoop vragen op. Tot ergens in 2022 liep het volume van de internationale handel van Europa redelijk met de rest van de wereld in de pas. Maar sindsdien is dat niet meer het geval. De grote vraag is hoe dat komt. Goed nieuws lijkt het mij bepaald niet.

Sinds die tijd loopt Europa ook achter op de VS, zoals het volgende plaatje laat zien.

China heeft zich de laatste twintig jaar ontwikkeld tot een economische superpower. Aanvankelijk vooral door de export en de bouw (zowel woningen als infrastructuur). Het Chinese beleid is erop gericht om de binnenlandse consumptie de belangrijkste groeimotor te laten worden. Dat lukt van geen kant door de aanhoudende vastgoedcrisis. Zo blijft China voor groei afhankelijk van de export. Dat lukt ze dan weer wel heel goed. Het volgende plaatje roept dezelfde vraag op als het voorgaande. Sinds 2023 lopen de volumes van de export en de import sterk uiteen, in tegenstelling tot de jaren daarvoor. Wat verklaart deze trendbreuk? En wat impliceert dit alles voor ons? Wordt vervolgd – spoiler alert: ik weet het niet, maar het ziet er niet geweldig uit voor ons. Er zijn waarschijnlijk diverse factoren voor het Europese achterblijven aan te wijzen. Ik zal eens bij het CPB informeren of ze daar niet eens stevig in kunnen duiken.

Ondanks het achterblijven bij de groei van de wereldhandel verbetert de stemming in Europa wat betreft de conjunctuur. De index van het ondernemersvertrouwen in de Nederlandse industrie steeg van 2,4 in juli naar 3,7 in augustus, het hoogste niveau sinds juli 2022. Cijfers over de industriële productie suggereren dat vooral de machinebouw het goed doet, maar de rest van de industrie minder. De cijfers over het vertrouwen van industriële ondernemers geven geen inzicht in de verschillende sectoren. Maar het laat zich raden dat de machinebouw, lees de chip-industrie, ook grote invloed heeft op het algehele vertrouwen.

Ook in Duitsland verbetert het vertrouwen van ondernemers, zoals is te zien in de volgende grafiek van de toonaangevende Ifo-index. De sub-index met betrekking tot de 'huidige situatie' ging van 86,5 in juli naar 88,5. De sprong van de index die het vertrouwen in de toekomst weergeeft was nog groter: van 86,8 naar 89,1. Hierbij zij aangetekend dat het Duitse begrotingstekort dit jaar 1% bbp hoger uitvalt dan vorig jaar. Er is dus sprake van een stevige budgettaire impuls. De militaire sector zal hier ook wel een rol spelen.

Heel wat goed nieuws dus, deze week. Helaas is er ook minder goed nieuws. De Europese gasprijs loopt op. Die is inmiddels twee keer zo hoog als een jaar geleden en op het hoogste niveau sinds begin 2023.

Afsluitend
De groei van de wereldhandel trekt onverwacht en behoorlijk stevig aan. Dat zit hem waarschijnlijk vooral in AI. Europa participeert niet of nauwelijks in deze groeiversnelling.

De indices van de export- en importvolumes van China lopen sinds 2023 behoorlijk uiteen. Dat lijkt mij geen goede ontwikkeling voor ons.

Toch maakt Europa een conjuncturele versterking door. Ondernemers worden optimistischer.

De Europese gasprijs stijgt maar door. Vervelend.

Han de Jong

Han de Jong is voormalig hoofdeconoom bij ABN Amro en nu onder andere huiseconoom bij BNR Nieuwsradio. Zijn commentaren zijn ook te vinden op Crystalcleareconomics.nl

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.