Analyse Energie
Dieselprijs op historisch hoog niveau
Een onverwachte aanvalspauze van de VS richting Iran zorgt voor een daling van de energieprijzen. De energieprijzen blijven echter op een hoog niveau. In het geval van diesel is dat zelfs een historisch hoog niveau.
Met €200,05 per 100 liter vanaf 4.000 liter (LTO-ledenprijs) werd maandag een nieuw hoogterecord neergezet voor de dieselprijs. Daar is vandaag 3,4% van af (€193,22), maar daarmee blijft diesel op een historisch hoog niveau.
UnitedConsumers houdt al sinds 7 november 2000 de dieselprijs bij aan de Nederlandse pomp. De laagste prijs werd op 29 mei 2003 geregistreerd, €0,751 per liter. De hoogste prijs werd gisteren, maandag 23 maart gerapporteerd, €2,682 per liter. De gemiddelde landelijke adviesprijs was die dag €2,671.
Er zit weinig rek in de vraag naar diesel vanwege het hoge gebruik in de transport- en landbouwsector. Ondanks aanzienlijke raffinagecapaciteit in Europa is import onmisbaar om aan de vraag te voldoen. Daarbij speelt mee dat slechts een deel van de beschikbare ruwe olie geschikt is voor dieselproductie. Door het wegvallen van Rusland als leverancier is de afhankelijkheid van import uit (naast de VS) het Midden-Oosten verder toegenomen.
De Amerikaanse president Trump heeft maandag een pauze van vijf dagen aangekondigd van aanvallen op Iraanse energiecentrales en energie-infrastructuur. Dit deed hij vlak voor het aflopen van zijn ultimatum aan Iran om de Straat van Hormuz te openen, anders zou hij de Iraanse energievoorziening 'vernietigen'. Volgens Trump hebben de VS en Iran goede besprekingen gehad en zitten ze dicht tegen een beëindiging van de vijandigheden. Iran ontkende dit echter, maar het lijkt erop dat er indirect via Turkije, Egypte en Pakistan toch communicatie te zijn geweest tussen de VS en Iran.
De olieprijs was vrijdag opgelopen tot $112,19 per vat, het hoogste niveau sinds juni 2022. Na de bekendmaking van de aanvalspauze daalde de olie rap in prijs, maar vandaag (24 maart) zit deze weer in de lift. Met $103,51 op moment van schrijven, kost een vat olie nog altijd 7,7% minder dan voor het weekend, met de vermelding dat de prijs dus weer aan het oplopen is.
Gasprijs daalt harder
Ook de gasprijs op de termijnbeurs TTF daalde nadat bekend werd dat Trump niet de aanval zou openen op de complete Iraanse energievoorziening. Vandaag zakte de gasprijs verder naar €53,88 per megawattuur op moment van schrijven (dinsdagmiddag 24 maart). Ten opzichte van de gasprijs op vrijdag jongstleden een daling van 12,9% vergeleken met afgelopen donderdag 19 maart. Toen bereikte de gasprijs het hoogste punt in ruim drie jaar.
Elektriciteit
De gemiddelde dagprijs voor stroom op de EPEX Spot schommelde afgelopen week tussen de €77,81 en €134,56 per megawattuur.
Iets minder dan de helft (48%) van de elektriciteitsproductie komt uit fossiele bronnen (nieuwe CBS-cijfers over 2025). Daarmee werkt de oorlog in het Midden-Oosten ook door op de stroomprijs.
Welke kant het op de korte termijn opgaat met de energieprijzen hangt af van hoe lang de vijandigheden in het Midden-Oosten voortduren en welke schade er wordt aangebracht aan de energieproductie en -infrastructuur. Vooralsnog is de situatie op de Straat van Hormuz nog hetzelfde, met beperkt scheepsverkeer waarbij schepen risico nemen of er naar verluidt betaald wordt aan de Iraanse autoriteiten voor vrije doorgang van (niet aan de VS of Israël gelieerd) tankers.
Kans op hardnekkige hoge inflatie neemt toe
Langdurig zeer hoge energieprijzen werken ook door in de prijzen van andere producten en in de lonen, geeft De Nederlandsche Bank vandaag aan in een vooruitblik. Daardoor neemt het risico op hardnekkige hoge inflatie toe volgens DNB. De inflatie zal volgens de centrale bank echter minder hoog zijn dan tijdens de energiecrisis in 2022. Volgens DNB moeten schokken opgevangen worden door versterking van de Europese markt. "Er is veel winst te behalen als de EU-landen onnodige regeldruk, onnodige administratieve lasten, en handelsbelemmeringen wegnemen."
Linda van Eekeres
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
