Nieuws Kunstmest
Kunstmestplan EU geeft sector weinig vertrouwen
Het 'Fertiliser Action Plan' van de Europese Commissie, dat 19 mei is gepresenteerd door Eurocommissaris Hansen, is door de sector sceptisch ontvangen. Hoe de EC exact boeren wil beschermen tegen torenhoge kunstmestkosten, en zo de voedselprijzen kan beteugelen, blijft onduidelijk in het 25 punten-plan. Vanuit Nederland zijn de politiek en belangenbehartigers uiterst kritisch omdat drijfmest buiten beschouwing blijft.
De Brusselse geruchtenmolen draaide al een tijdje rond het kunstmestactieplan van de EC, dat officieel op 19 mei werd gepresenteerd. Hoewel in het document 25 punten worden genoemd waarmee Europese boeren op korte en lange termijn geholpen moeten worden, zijn de reacties van boerenorganisaties en politieke partijen sceptisch tot negatief. Enerzijds wil de Commissie de lasten voor boeren verlagen richting het volgend teeltseizoen, waarvoor deze zomer kunstmest wordt aangekocht. Anderzijds moet het indirect de voedselprijzen verlagen.
Financiering
In het 19-pagina's tellend document wordt niet gerept over hoé de EC het plan gaat financieren. In een mondelinge toelichting op het plan liet een ambtenaar weten dat hiervoor het fonds voor landbouwreserves kan worden aangewend. Dit geld is afkomstig uit het jaarlijks GLB-budget en bedraagt €200 miljoen. De EC onderzoekt of dit bedrag verdubbeld kan worden, want met 8,8 miljoen agrarische bedrijven in de EU is dat een druppel op een gloeiende plaat.
Door de Commissie is onderzocht of geld uit het emissiehandelssysteem (ETS) aangewend kon worden, waar ook de Europese kunstmestsector mee wordt belast, net als het CBAM-systeem. Dat blijkt onverenigbaar met de groene klimaatdoelen die Brussel heeft. Eerder circuleerden in Brussel plannen dat dit wel ging gebeuren.
Absurde situatie
Waar belangenbehartiger LTO zeer kritisch op is, is dat het plan niet ingaat op de mogelijkheden om dierlijke mest aan te wenden. Iets wat hoofdzakelijk in Nederland, en vlak over de landsgrenzen, sterk meespeelt. Ook Europarlementariër Sander Smit van BBB en Bert-Jan Ruissen van SGP reageerde in deze lijn. Gewezen wordt op het verdwijnen van de derogatie, waardoor niet maximaal 250, maar slechts 170 kilogram stikstof uit dierlijke mest mag worden aangewend. De politici noemen het absurd dat veehouderijbedrijven enerzijds tegen torenhoge kosten mest moeten afzetten en anderzijds dure kunstmest aankopen.
Vanuit de akkerbouwbehartiging klinkt gemopper over dit beeld, dat met een melkveehouderijbril wordt gekeken naar de situatie. De impact van hoge kunstmestprijzen zijn op het akkerbouwbedrijf nog groter. Daar komt bij dat mogelijkheden om drijfmest aan te wenden na de oogst, voor de teelt van een vanggewas, maar minimaal zijn. Ook in het voorjaar is de toepassingsperiode beperkt tot enkele weken. Soepele drijfmestnormen halen op korte termijn niets uit, zo is het idee.
In het actieplan benoemt de EC te onderzoeken of de regels rond de aanwending van digestaat kunnen worden versoepeld. Ook wordt gekeken naar de toepassing van renure. Voor Nederland wordt de positieve impact klein geacht.
Geen reserves
Ook de Europese boerenorganisatie Copa Cogeca is kritisch. Volgens deze organisatie zijn de financiële situatie en cashflow van menig akkerbouwer in Europa de laatste jaren uitgehold door lage graanprijzen. Bedrijven hebben daarmee geen mogelijkheden om de hogere kunstmestkosten volgend seizoen op te vangen. Alleen steun op de korte termijn, het liefst nog dit seizoen, kan dat opvangen.
Europa blijft sterk afhankelijk van de import van stikstofkunstmest, maar ook fosfaat en kali. Toch voelt de EC er niets voor om de eigen kunstmestindustrie verder in het voordeel te stellen. De ETS en CBAM-heffing blijven voor hun gelden. Daarbij wordt aangehaald dat de voorwaarden al veel gunstiger zijn dan bij andere sectoren. Ook de importheffingen voor kunstmest uit Rusland en Belarus verdwijnen niet. In plaats daarvan stelt de Commissie de grenzen open voor andere landen.
Niels van der Boom
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
