Analyse Aardappelen
Huismerkfrites zakt fors in prijs, A-merk houdt stand
Huismerkfrites zijn het afgelopen jaar fors goedkoper geworden, terwijl de prijzen van premiummerken en verse frites grotendeels in stand bleven of zelfs stegen.
Een analyse van supermarktprijzen van april 2025 tot juni 2026 laat zien dat vooral huismerkfrites stevig in prijs zijn gedaald. De prijs van AH Franse frites (750 gram) daalde van €1,49 naar €1,19 (-20%), zo blijkt uit cijfers van onder meer Supermarktscanner. Bij Jumbo ging de prijs van een kilo Franse frites van €1,95 naar €1,55 (-21%). Ook andere huismerken, zoals 1 de Beste en Plus, verloren circa 13% tot 20% van hun schapwaarde.
De prijzen van premiumfrites, zoals van Aviko en LambWeston, bleven vrijwel stabiel. Als er al beweging in zat, dan ging het om beperkte aanpassingen: van -1,8% tot +9,1% sinds april 2025. Bij verse frites variëren de prijsbewegingen van -4% tot +8%.
Budgetfrites als lokkertje
Per saldo profiteert de consument. Voor een kilo huismerkfrites wordt nu 15% tot 20% minder betaald dan een jaar geleden. Tegelijk blijven A-merken en verse producten relatief duur, waardoor het prijsverschil tussen budget en premium verder oploopt.
Supermarkten lijken daarmee een duidelijke strategie te volgen: de goedkoopste frites fungeren als lokmiddel, terwijl marges op merkproducten en verse varianten beter worden beschermd. De prijsdaling bij de huismerken wijst op stevige concurrentie om marktaandeel.
Aardappel is maar deel van kostprijs
De cijfers laten zien dat de aardappelprijs slechts een beperkt onderdeel vormt van de consumentenprijs. Verpakking, energie, logistiek, arbeid en marketing bepalen een groot deel van de uiteindelijke prijs. Concurrentie tussen retailers blijft echter doorslaggevend. Als één supermarkt de prijs verlaagt, volgen anderen.
Dat verklaart waarom grote bewegingen op de vrije aardappelmarkt slechts beperkt zichtbaar zijn in het winkelschap. Ook Agrimatie constateert dat consumentenprijzen de aardappelmarkt volgen met vertraging en een gedempt effect, omdat het grootste deel van de aardappelen via contracten wordt verhandeld.
Headlines in de media
De vrije markt bepaalt vaak de headlines, maar de contractmarkt bepaalt grotendeels wat er in de fabriek gebeurt. Dit seizoen is dat sterker dan gebruikelijk. Door een lagere afzet van eindproduct vormt het aandeel contractaardappelen een nog groter deel van de verwerking.
Normaal is circa 80% gecontracteerd, dit seizoen meer dan 90% van de grondstofbehoefte. Verwerkers zijn daardoor nauwelijks actief op de vrije markt. De extreem lage prijs voor vrije aardappelen heeft dan ook niet zoveel invloed op de fritesprijzen in winkel en horeca.
In het winkelschap blijken concurrentie tussen retailers, merkpositionering en verwerkingskosten minstens zo belangrijk als de aardappelprijs. Dat onderstreept hoe beperkt de relatie tussen aardappelnoteringen en supermarktprijzen is.
Wanneer aardappelen duur zijn, werkt het prijsmechanisme wel directer. Hogere grondstofprijzen worden dan gebruikt om consumentenprijzen te verhogen. Bij stijgende kosten voor bijvoorbeeld energie gebeurt dat minder zichtbaar richting de consument.
Grote prijsverschillen bij chips
Bij chips vallen de prijsverschillen eveneens op. Chips met paprikasmaak zijn goedkoper dan naturel, terwijl ribbelchips juist duurder zijn. Voor andere smaken dan paprika moet wel weer een toeslag boven naturel worden betaald van zo'n 30%. En paprika met ribbel; die kost gewoon net zo veel als naturel ribbel. Los van concurrentieoverwegingen zijn deze prijsverschillen niet uit te leggen.
Zakken huismerkchips met ribbels kosten circa €1,30 tot €1,35 per 250 gram. Naturel ligt rond €0,90 tot €0,99 per zak. Paprikachips kosten €0,49 tot €0,69 per zak, terwijl deze een jaar geleden nog rond €0,99 lagen. Het prijsverschil tussen vergelijkbare ketens zoals DekaMarkt en Plus loopt op tot €0,20 per zak. In de winkel met de hoogste prijs wordt deze chips ook nog eens aangemerkt als "Laagblijver".
John Ramaker
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
