Nieuws Export
'Exportdaling naar Azië als bij frites te verwachten'
De exportwaarde van Nederlandse voedingsmiddelen is de eerste zeven maanden van dit jaar gedaald met 8,7% ten opzichte van dezelfde periode in 2025, blijkt uit een nieuwe publicatie van Stand van Food van ABN Amro. Lagere producentenprijzen zijn de belangrijkste oorzaak en verder lagere volumes en een verschuiving naar goedkopere producten. De bank ziet voor de toekomst de ambitie van Azië om zelfvoorzienend te zijn als bedreiging voor de Nederlandse export. Dit is nu al te zien bij frites.
De helft van de producten van de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie wordt geëxporteerd, waarvan 80% binnen Europa (naar waarde). Volgens ABN Amro liggen er naast tijdelijke economische tegenwind ook structurele oorzaken ten grondslag aan de daling van de uitvoerwaarde.
Zo is de exportwaarde in Europa met 8% gedaald ten opzichte van de eerste zeven maanden van vorig jaar. Dit komt volgens de bank omdat retailers in Europa vanwege prijsbewuste consumenten aansturen op aanbiedingen en huismerken.
Ondertussen ondervindt de export buiten Europa hinder van hoge transportkosten die meer drukken op de uitvoer naarmate de afstand groter wordt. "Fabrikanten van premium producten met een hoge toegevoegde waarde en ruime marges kunnen deze kosten doorgaans beter opvangen dan fabrikanten van bulkproducten met lage marges", aldus de publicatie. Verse producten zijn extra kwetsbaar voor logistieke verstoringen.
Naar Noord-Amerika daalde de exportwaarde met 19%. Dit is volgens de bank ook te wijten aan het importtarief van 10% op alle producten, die de export van vooral vis en sterke dranken remt. Ook speelt mee dat er in 2025 met het oog op aankomende invoertarieven extra was geïmporteerd door Amerikaanse bedrijven.
Varkensvlees naar China geraakt door importheffingen
Naar Azië daalde de exportwaarde met 6%. De varkensvleessector heeft last van de importheffingen die China heeft opgelegd. Naar China worden veel onderdelen geëxporteerd die in Europa weinig aftrek vinden, zoals poten en ingewanden. De schade van de importtarieven van China op zuivelproducten uit de EU is beperkt gebleven volgens ABN Amro omdat de heffingen niet voor alle producten gelden en lager bleken dan eerder gecommuniceerd (tussen de 7,4% en 11,7% zoals Boerenbusiness in januari schreef).
China vormt wel een bedreiging voor de Nederlandse export, meent de bank. Het land is nu nog netto-importeur van voeding, vooral van soja en rundvlees. China doet echter forse investeringen in de eigen landbouw en voedselverwerking, met name op gebied van granen en vlees.
Ook wordt er volop ingezet op technologie en toepassingen van AI in landbouw en de verwerkende industrie. "Dat wordt steeds duidelijker zichtbaar als we kijken naar internationale patenten in agri- en foodtech: China zit met beide activiteiten inmiddels in de wereldtop en laat bovendien de hoogste groeicijfers zien in agrifoodinnovaties", aldus het rapport. Ook India wil meer zelfvoorzienend zijn. Kortom, de vraag naar Nederlandse voedselproducten neemt in Azië af en er komt meer concurrentie uit die landen.
Bredere Aziatische vraag naar Europese frites neemt af
Op gebied van sommige voedingsmiddelen is China al van netto-importeur naar netto-exporteur gegaan, zoals bij bevroren frites. De bank rekent voor dat in 2018 Europa goed was voor 43% en Nederland voor 15% van de Chinese fritesimport. Mede door investeringen van Lamb Weston, McCain en Aviko is de Chinese import tussen 2018 en 2024 met 84% gedaald en China exporteert nu zelf steeds meer frites naar omliggende landen, constateert de bank. "Hierdoor neemt niet alleen de Chinese, maar ook de bredere Aziatische vraag naar Europese frites af."
Waarde toevoegen
De bank ziet kansen in handelsakkoorden van de EU met onder meer Mercosur, Mexico, Indonesië, India en Australië, maar ziet vooral toekomst in producten met toegevoegde waarde. "De concurrentiekracht van voedingsmiddelenproducten zal steeds meer afhangen van het vermogen om waarde toe te voegen, bijvoorbeeld met een onderscheidend premium aanbod, hoogwaardige service, voedselveiligheid en betrouwbare levering."
Linda van Eekeres
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
