Hoe de varkensmarkt net als het weer omslaat

De Duitse varkensprijs is in de voorbije weken met 20 cent gestegen tot €1,60 per kilo, waarmee de eerste meters uit het prijsdal zijn gezet. De opleving komt tamelijk onverwacht, want gedurende de zomervakantie blijft de markt doorgaans stabiel.

In Nederland is de prijsopleving op papier beperkt gebleven tot 18 cent. Dat Nederlandse slachterijen iets minder hard het gas intrappen, wordt door de primaire sector niet altijd even goed begrepen. Soms wordt het verschil bijgelegd met het verhogen van de weektoeslag. Hoe het ook zij, de markt trekt weer aan op een moment dat niemand het had verwacht. De lage biggenprijzen stijgen in het kielzog van de vleesvarkensprijzen mee.

Krap aanbod prikkelt
De oorzaak van de prijsopleving is vooral het krappe varkensaanbod. In Nederland speelt dit al langer, maar nu staat ook de Duitse markt in het teken van krapte. Sinds juli staat het aantal varkensslachtingen onder druk, met afgelopen week als voorlopig dieptepunt; er hingen toen minder dan 700.000 varkens aan de haak. Dit zijn er te weinig om de bezettingsgraad als acceptabel te beschouwen.

Ook in Nederland zijn er (veel) te weinig varkens om de beschikbare slachthaken te vullen. Slachterijen proberen via de handel aan extra aanbod te komen, maar dat valt niet altijd mee. Met een paar extra auto's zijn ze er vaak nog niet.

Extreme hitte
Het krappe aanbod in Noordwest-Europa kan niet los worden gezien van de extreme hitteperiodes deze zomer, waardoor er sprake is van groeivertraging. Dit legt de seizoenmatige krapte versneld bloot. Niet alleen in ons deel van Europa, maar ook in Oost-Europa is het aanbod krap.

Op de achtergrond hebben de tragische faillissementen van zeugenhouders in Duitsland en ook Nederland mogelijk bijgedragen aan de versnelde ommekeer. Een nieuwe faillissementsgolf in de primaire sector is wel het laatste waar slachterijen en de vleesverwerkende industrie in Noordwest-Europa op staan te wachten. In dat geval zou de overcapaciteit versneld vrijkomen en is een sanering van slachthaken onontkoombaar. De faillissementen onderstrepen in elk geval hoe kritiek de situatie intussen was geworden.

Van tijdelijke aard
Die ommekeer is nu gaande, hoewel één zwaluw nog geen zomer maakt. Seizoensmatig valt het aanbod in deze tijd van het jaar het laagst uit en dat wordt nu versterkt door de reeks hittegolven. Intussen zijn de temperaturen weer een stuk milder en binnen enkele weken zal het varkensaanbod seizoensmatig weer gaan stijgen. Per saldo zijn er in Europa nog altijd te veel varkens om de markt goed aan de praat te krijgen.

Ook in Duitsland zal het aanbod weer gaan normaliseren. Bij de meest recente telling van de varkensstapel viel de krimp immers gematigd uit. In Nederland zal de krapte aanhouden, maar al eerder is gebleken dat dit niet voldoende is om de prijzen hier te laten stijgen.

Derde stijging op rij?
Deze week spant het erom of de Duitse varkensprijs voor de derde keer op rij gaat stijgen, of niet. De kans op een verdere stijging is best reëel, maar nog geen uitgemaakte zaak. Voor de varkenshouderij zou het in elk geval een welkome verhoging zijn in aanloop naar de herfst- en wintermaanden.

Verdere prijsstijgingen zijn daarom nodig om het financiële plaatje in de primaire sector weer op orde te krijgen. Net als bij de regen die nu valt, is het neerslagtekort nog lang niet opgelost.