Shutterstock

Analyse Akkerbouw

Dit zijn de 10 grootste akkerbouwbedrijven

2 Januari 2019 - Niels van der Boom - 20 reacties

Het aantal akkerbouwers in Nederland met meer dan 1.000 hectare is klein. Leg je de lat op 500 hectare, dan komt een veel grotere groep in aanmerking. Het aantal 'grote' boeren neemt gestaag toe. Wie zijn deze bedrijven en hoe groot zijn ze precies? Boerenbusiness zocht het uit.

Wat verstaan dan we onder akkerbouwers? In ieder geval de bedrijven die akkerbouw als hoofdzakelijke inkomstenbron hebben. Onze lijst is gebaseerd op gegevens uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid; zo zegt het bedrag dat een bedrijf ontvangt als basisbetalingsregeling iets over de omvang. Dit is terug te rekenen aan de hand van de gemiddelde waarde per betalingsrecht en dit zet de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) jaarlijks online. De meest actuele cijfers gaan over 2017.

Reëel beeld?
De ranglijst van hoogste subsidiebedragen is niet onfeilbaar. Er kunnen namelijk flinke verschillen optreden met de werkelijkheid, wat voor een gedeelte met de bedrijfshistorie te maken heeft. Bijvoorbeeld wanneer een bedrijf extra rechten krijgt vanwege een melk- of bietenquotum. Ook wordt huurgrond meestal niet inclusief betalingsrechten gehuurd. De sterk gespecialiseerde bedrijven die veel grond huren voor bijvoorbeeld de aardappelteelt, zullen niet in deze lijst voorkomen.

Het is bijna onmogelijk om erachter te komen wie de meeste (huur)grond beboert. De meeste ondernemers die Boerenbusiness sprak, staan niet te springen om hun cijfers te delen. Echter, een aantal bedrijven, vooral die met een 100-jarige historie, kiezen juist de openheid en zijn openhartig over hun (bijzondere) onderneming.

Wie is de grootste?
De top 3 van grootste akkerbouwbedrijven in 2017 bestaat uit Koninklijke Maatschap de Wilhelminapolder (KMWP), Schoorlemmer Landbouw en Exploitatie Reservegronden Flevoland (ERF). Wie de lijst aan moet voeren, valt te betwisten. Op basis van de gegevens van RVO.nl, was dit in 2017 KMWP. Met een subsidiebedrag van €354.979,36 (basisbetalingsregeling) gedeeld door de gemiddelde waarde van €284,53 per hectare, komt het areaal uit op 1.248 hectare. Echter, zelf vermeldt het een areaal van bijna 1.600 hectare. Aangezien KMWP eigendom is van 395 eigenaren (maten) nemen we het bedrijf in een aparte ranglijst op.

Met een genoemd areaal van 1.745 hectare biologische akkerbouwgrond en 270 hectare gangbare landbouwgrond is ERF groter dan de collega uit Zeeland. Volgens subsidiecijfers (€330.262,94) komt het bedrijf echter op plek 3. Ook ERF heeft een bijzondere historie. Het bedrijf kwam voort uit de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders en beheert gronden die in eigendom van de overheid zijn.

Schoorlemmer Landbouw BV staat geregistreerd in het Groningse Pekela. Het is de enige van 'de grote 3' die niet online zijn cijfers deelt. Volgens insiders zou de overkoepelende A.G Schoorlemmerstichting een totaal landbouwareaal van 2.300 hectare in eigendom hebben. Kijkend naar de subsidiecijfers, dan zou dit 1.217 hectare bedragen.

Plek 1 of plek 4?
Op plek 4, en de nummer 1 in onze ranglijst van de familiebedrijven, staat Landgoed Scholtenszathe. Ook dit bedrijf is bijzonder. De gegevens van RVO.nl matchen perfect met wat het bedrijf communiceert: 1.000 hectare, waarvan 700 hectare akkerbouwgrond. De rest heeft het beplant met bos en andere natuur. Het bedrijf wordt gerund door 12 medewerkers, maar is nog steeds in eigendom van de familie Scholten. Het landgoed is, naast de bovenstaande 3, het enige akkerbouwbedrijf met meer dan 1.000 hectare in eigendom.

De nummers 2 tot en met 10 zijn veelal namen die minder bekend zijn. Je vindt bovendien 2 ondernemingen (H.S Akkerbouw en Sandee) die zowel loonwerker als akkerbouwer zijn. Novifarm, de agrarisch ondernemer van het jaar 2017, is een samenwerkingsverband van 5 families in de Hoeksche Waard. Zij beboeren 750 hectare, al komen de cijfers van RVO.nl flink lager uit.

Novifarm is zeker niet het enige bedrijf waarbij akkerbouwers de handen ineenslaan. Iets verder zuidelijk vinden we Nieuw Campen. Onze lijst op basis van cijfers van RVO.nl zet het bedrijf op 557 hectare, maar de eigen gegevens vermelden 400 hectare.

Financiële resultaten
Op het Nationaal Economisch Landbouwcongres op 18 december werd ook stilgestaan bij bedrijfsgrootte. Het aantal grote bedrijven (meer dan 300 hectare) is in krap 20 jaar tijd verdrievoudigd. Toch overheerst het aantal kleine bedrijven (minder dan 25 hectare), want zij vertegenwoordigen 60% van het totale aantal akkerbouwbedrijven. "De 5.000 grootste bedrijven zijn samen goed voor 50% van de productie", zei Cor Pierik (CBS) op het congres.

Linda de Bie (Wageningen University & Research) ondersteunt de cijfers. Tijdens het Landbouwcongres toonde zij aan dat grote bedrijven (met 250 hectare of meer) lage kosten hebben en meer verdienen. Ook 'duurzame' bedrijven (met lage voer- en diergezondheidskosten) doen het financieel fors beter. Akkerbouwers met 25 hectare of minder hebben beduidend hogere kosten. Samenwerken ziet De Bie daarom als een oplossing. Niet alleen op het vlak van de productie, maar bijvoorbeeld ook bij de afzet.

Positie Bedrijf Areaal RVO.nl Eigen opgave areaal
1 Scholtenszate 1.002 700
2 Krabben-Renken 749  
3 Scheeve Emmen 722  
4 Polling Farm 678  
5 Hoiting Akkerbouw 628  
6 H.S Akkerbouw 603  
7 Novifarm 593 750
8 Nieuw Campen 557 400
9 L&H Agro 555  
10 Sandee 544  
       
1 KMWP 1.248 1.600
2 Schoorlemmer Landbouw 1.217 2.300
3 ERF 1.161 2.015
Heb je een tip, suggestie of opmerking naar aanleiding van dit artikel? Laat het ons weten

Niels van der Boom

Niels van der Boom is senior redacteur akkerbouw bij Boerenbusiness. Hij bericht vooral over de aardappelmarkt. Wekelijks presenteert hij de Marktupdate Aardappelen.
Ziektedruk - Bruine roest
Powered by Agroweer
Reacties
20 reacties
Abonnee
Berry 2 Januari 2019
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=http://www.boerenbusiness.nl/akkerbouw/artikel/10880854/dit-zijn-de-10-grootste-akkerbouwbedrijven]Dit zijn de 10 grootste akkerbouwbedrijven[/url]
Beste Niels,
Je kunt grond in eigendom niet 1 op 1 vergelijken met je berekende areaal via RVO.
Van mijn areaal, 200 ha (pacht, eigendom) , verhuur ik jaarlijks 20 ha. Via RVO zul je dan op 180 ha uitkomen. Echter wanneer je het aan me vraagt, dan zal ik 200 ha antwoorden.
Ook kan het zijn dat iemand minder betalingsrechten heeft dan het areaal wat bij RVO wordt opgegeven.
Wanneer er zoveel onzekerheden in zitten lijkt het mij niet zinnig om hier beteelde arealen uit af te leiden. Je kunt dan beter alleen het subsidie lijstje van rvo overnemen met de toevoeging, dat degene die de meeste subsidie ontvangt waarschijnlijk het grootste areaal beteelt
Hogeland 2 Januari 2019
Zolang het nog geen volledige flat rate is, is deze berekening ook niet mogelijk

Hoe kan je hectares gaan berekenen naar aanleiding van je GLB compensatie als iedereen nog een andere hectaretoeslag heeft.
concludeur 2 Januari 2019


Berry
Vandaag 15:05 uur

Verhuren is niet beboeren
Abonnee
Berry 2 Januari 2019
@concludeur
Klopt, maar het is wel mijn bezit. En ik ben wel degene die beslist welk gewas er geteeld wordt .
Abonnee
Niels van der Boom 2 Januari 2019
@Berry, zeker waar. Echter, in de meeste gevallen is het toch zo dat het verhuurde land zonder betalingsrechten worden verhuurd? Die komen dan toe aan de eigenaar, waardoor het in uw geval toch 200 hectare blijft.

Het artikel doet precies wat u in de laatste zin aangeeft. Het is zeker niet perfect. Grote (aardappel)telers die veel land huren komen niet in de lijst voor bijvoorbeeld.
Theo 2 Januari 2019
Jammer dat er in het artikel wordt gerekend met getallen waar je niet mee kan rekenen, zoals subsidies en gemiddelden.
Naar mijn mening gaat het over het voor eigen rekening en risico beteelde aantal hectares. Dit ook om eventuele dubbeltellingen in dit soort lijstjes te voorkomen, zoals bij (ver)huur van grond en quota. Het aantal eigenaren en medewerkers hebben niets te maken met de omvang van het bedrijf. Om maar een voorbeeld uit het artikel te noemen: KMWP wordt door het grote aantal eigenaren niet meegenomen in de lijst. Maar hoe zit het dan met volledig zelfstandige bedrijven die gerund worden door meerdere familieleden (bijv: broers) of samenwerkingverbanden die als 1 bedrijf opereren.

Vergelijk het maar met bedrijven in andere sectoren. Daar wordt de omvang eenduidig weergegeven in omzet, productie, capaciteit, etc.
Theo 2 Januari 2019
Jammer dat er in het artikel wordt gerekend met getallen waar je niet mee kan rekenen, zoals subsidies en gemiddelden.
Naar mijn mening gaat het over het voor eigen rekening en risico beteelde aantal hectares. Dit ook om eventuele dubbeltellingen in dit soort lijstjes te voorkomen, zoals bij (ver)huur van grond en quota. Het aantal eigenaren en medewerkers hebben niets te maken met de omvang van het bedrijf. Om maar een voorbeeld uit het artikel te noemen: KMWP wordt door het grote aantal eigenaren niet meegenomen in de lijst. Maar hoe zit het dan met volledig zelfstandige bedrijven die gerund worden door meerdere familieleden (bijv: broers) of samenwerkingverbanden die als 1 bedrijf opereren.

Vergelijk het maar met bedrijven in andere sectoren. Daar wordt de omvang eenduidig weergegeven in omzet, productie, capaciteit, etc.
Hogelandster 3 Januari 2019
Niels, hoe zie jij dat voor je. Land verhuren en de betalingsrechten zelf verzilveren??

Deze worden altijd meeverhuurd en dus uitbetaald aan huurder.

Wat deze er vervolgens mee doet ligt aan de overeenkomst.

Hogelandster 3 Januari 2019
Staan meest zetmeel aardappel telers in, dat is ook logisch.
Zetmeelaardappelen kenden een zeer hoge hectare steun, deze kwam eerder bij avebe terecht en nu naar de telers .
Abonnee
Berry 3 Januari 2019
@hogelandster/Niels
Klopt. Het is voor mij onmogelijk om bv 20 ha te verhuren en de betalingsrechten zelf te innen bij RVO. In de praktijk.worden deze mee verhuurd.
piet s 3 Januari 2019
in het zuiwesten wordt van de verhuurde percelen 90% zonder betalingsrechten verhuurd
Er wordt ook best veel reguliere pacht verhuurd, dit wil je niet registreren
Hogelandster 3 Januari 2019
Piet, je kunt simpelweg geen betalingsrechten verzilveren zonder grond.

Als loonwerk constructie toepast, houd je zelf de grond bij rvo dat jaar. Maar is niet handig met certficering pootgoed enz.
Joost 3 Januari 2019
Als het gaat over wie de grootste heeft komen er plotseling allerlei duistere lieden uit hun spelonken om toe te lichten dat de grootste verkeerd gemeten wordt. Hahahaha, simplisten.
Ik ben liever gelukkig dan de grootste.
piet s 3 Januari 2019
hogelandster

dit hoef ik toch niet uit te leggen
je verhuurd, bv voor aardappelen, maar je geeft zelf je eigen grond op bij rvo
kunstmest kan de huurder van de verhuurder kopen
???!!! 3 Januari 2019
De kop van het artikel deugt niet.
Dat die kop niet deugt is de inhoud van het artikel.
Voor Fake News hoeven we zeker niet naar USA of LTO: dat bewijst BB eens te meer.
Hans 3 Januari 2019
De kop moet gewoon zijn 'Dit zijn de 10 grootste subsidie ontvangers in de akkerbouw'.
Abonnee
Kjol 5 Januari 2019
piet s schreef:
hogelandster

dit hoef ik toch niet uit te leggen
je verhuurd, bv voor aardappelen, maar je geeft zelf je eigen grond op bij rvo
kunstmest kan de huurder van de verhuurder kopen
Ga lekker ingewikkeld doen. Waarom?? Juridisch ga je hier mee scheef.
Piet s 6 Januari 2019
Dan gewoon je gepachte grond verhuren en laten registreren door de huurder bij rvo
Wie is hier nu dom
Abonnee
Kjol 6 Januari 2019
Haha, je wilt de eigenaar van de grond om de tuin leiden, nou steek je hoofd maar in juridisch drijfzand. Dit is zo doorzichtig dat zelfs de slechtste jurist hier gehakt van maakt.
Abonnee
kees 6 Januari 2019
Klopt niet veel van zijn zelfs al een paar die al weer van de lijst af zijn...
U kunt niet meer reageren.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Schrijf je in en ontvang elke dag het laatste nieuws in je inbox

Interview Dick van den Oever (a.s.r.)

'We investeren in grond met een langetermijnvisie'

Nieuws Grond

Wordt agrarische grond opnieuw duurder?

Analyse Grond

Schaalvergroting gaat onverminderd door

Analyse Grond

Beleggers verliezen belangstelling voor grond

Bel met onze klantenservice 0320 - 269 528

of mail naar support@boerenbusiness.nl

wil je ons volgen?

Ontvang onze gratis Nieuwsbrief

Elke dag actuele marktinformatie in je inbox

Aanmelden