Agrifoto

Opinie Keimpe van der Heide

Kostprijs moet basis voor contractprijs zijn

11 December 2020 - 10 reacties

De eerste contouren van aardappelseizoen 2021 tekenen zich af. De tafelaardappelmarkt ziet er nog altijd goed uit, in ieder geval wat het volume betreft. De markt van fritesaardappelen is daarentegen heel wat minder hoopvol. Valt daar nog wat aan te doen?

Toen het coronavirus eind februari/begin maart toesloeg, werden overal ter wereld maatregelen ingesteld om verdere verspreiding van het virus af te remmen. Hierdoor ontstond een enorme run op tafelaardappelen en stortte de markt voor fritesaardappelen in. En nu, driekwart jaar later, is die situatie nog hetzelfde. Hierdoor is er vanuit de industrie weinig of geen belangstelling voor vrije aardappelen en zit de prijs al vanaf maart op het niveau van €0,03 per kilo. Hoewel de tafelmarkt goed loopt, zijn de prijzen ook hier (door het lage prijsniveau van de fritesaardappelen) naar beneden getrokken.

Te veel product?
Wat valt er aan te doen? Het antwoord is simpel: als je vindt dat de prijs van het product in de markt te laag is, dan is er te veel van dit product beschikbaar. Voor seizoen 2020 was het voor een groot deel van de telers te laat om te kunnen schakelen en het areaal te beperken. Daarom hebben we nu nog steeds met een overaanbod van aardappelen te maken, met de bekende gevolgen. Voor 2021 kunnen we (als telers) nog wel schakelen.

Het weer hebben we niet in de hand, maar het aardappelareaal wel

Keimpe van der Heide

De Producenten Organisatie Consumptieaardappelen (POC) heeft met berekeningen laten zien dat in de EU-5 een areaalkrimp van 15% nodig is om de markt weer in balans te brengen. De NAV, VTA en de NEPG hebben deze oproep gelukkig ondersteund. Wat de uiteindelijke oogst in 2021 zal zijn, hangt natuurlijk sterk af van de weersomstandigheden tijdens het groeiseizoen en de uiteindelijke opbrengst per hectare. Het weer hebben we niet in de hand, maar het aardappelareaal wel. Dat is de belangrijkste schakelmogelijkheid. Door die forse krimp kan de markt in 1 klap weer in evenwicht zijn en de prijs op de vrije markt op een acceptabel niveau komen.

Risico's worden te veel bij teler gelegd
De industrie gaat natuurlijk ook schakelen. De eerste signalen zijn dat zowel het contractvolume als de contractprijs daalt. Niemand heeft deze pandemie en de gevolgen daarvan kunnen voorzien. De POC vindt dat de risico's nu wel heel sterk bij de telers worden gelegd. De krimp van het contractvolume komt voor aardappeltelers in de huidige situatie natuurlijk niet erg goed uit, maar die krimp is wel te begrijpen.

Voor de daling in de contractprijzen kan de POC echter geen enkel begrip opbrengen. Onder andere door het wegvallen van een aantal chemische middelen blijven de kosten voor de telers stijgen. Voor telers die voor oogst 2019 al in de malaise gezeten hebben en daar voor oogst 2020 ook weer volop aan meedoen, kan er niet nog een verlieslijdend jaar komen. De afnemers zijn er immers ook bij gebaat dat we aardappelen kunnen blijven telen.

We komen verder met een gesprek dan met elkaar uitroken

POC

Prijsverlaging is verkeerde signaal
Als de industrie een verschuiving wil in de verhouding tussen de vroege aardappelen en het lang bewaren, dan is een simpele prijsverlaging het verkeerde signaal. De POC denkt dat we met een gesprek verder komen, dan dat we elkaar uitroken. Om een gezonde en een toekomstbestendige sector te kunnen garanderen, moet zowel de teelt als de verwerking renderen. Dan moet in de aardappelcontracten de kostprijs van de telers het uitgangspunt zijn. Dat is natuurlijk altijd al zo geweest, al maakt deze huidige situatie dat des te noodzakelijker.

* Geschreven door Keimpe van der Heide, voorzitter van de Producenten Organisatie Consumptieaardappelen (POC).

boerenbusiness.nl

Boerenbusiness

Onder Boerenbusiness worden opinies geplaatst van auteurs die in principe eenmalig hun mening op Boerenbusiness.nl ventileren of van personen die liever anoniem willen blijven. Naam en woonplaats zijn altijd bij de redactie bekend.
Reacties
10 reacties
Abonnee
kikker 11 December 2020
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/column/10890357/kostprijs-moet-basis-voor-contractprijs-zijn]Kostprijs moet basis voor contractprijs zijn[/url]
Heel simpel gewoon vrij telen, gemiddeld een veel hoger rendement als contract toch?
Student 11 December 2020
Kostprijs moet basis voor beslissingen van de teler zijn meneer van der Heide. Dus als u vind dat de industrie de contractprijs te laag inzet dan moet u niet leveren. Dat is toch heel simpel. Als niemand levert dan gaat het vanzelf onhoog. Als er jaren geleverd wordt onder kostprijs vallen er vanzelf telers om. Je zou verwachten dat de POC dit wel begrepen heeft. Flexibiliteit is een moeilijk woord voor veel contracttelers.
Abonnee
Kjol 11 December 2020
Boeren werken graag voor niks....zie de aardappel contracten.
Abonnee
ploeteraar 12 December 2020
hoelang zit die daar al op die stoel? en wat hebben ze bereikt. hebben ze de afgelopen 100 jaar geen jonge frisse praktiserende boer kunnen vinden
13 December 2020
In de hele agrarische sector worden de risico's en daarmee de faalkosten bij de boer neergelegd. Dat is ook de reden dat toeleveranciers en afnemers met op papier zo'n kleine marge rijk worden. Wanneer je de negatieve marge van bijvoorbeeld -80% bij de boer kunt dumpen verdien je altijd geld als afnemer of toeleverancier van de boer.

Als oplossing voor een beter verdienmodel wordt ketensamenwerking voorgesteld. Wanneer je de contracten van ketensamenwerking bekijkt veranderd er niks aan het feit dat de risico's bij de boer neergelegd worden. Afname zekerheid wordt dan vaak als motivatie genoemd om toch over te gaan op ketensamenwerking.
Voor afnemers zeer belangrijk wanneer ze een bepaald volume vooruit op papier binnen hebben, want dan hebben ze het prijsmechanisme in de hand/ uitgeschakeld.
zondagmorgen 13 December 2020
"Voor afnemers zeer belangrijk wanneer ze een bepaald volume vooruit op papier binnen hebben, want dan hebben ze het prijsmechanisme in de hand/ uitgeschakeld." Flauwekul natuurlijk. Afnemers leggen altijd maar een deel van hun vraag vast. Voor het deel wat ze niet hebben vastgelegd is er dan altijd het marktrisico. Dat kan positief of negatief uitvallen. Door de instortende frietmarkt door uitval van de horeca wereldwijd kan dus zelfs het prijsrisico voor de contracten zwaar tegenvallen. Maar hoe dan ook: als u zeker weet dat de boer per definitie nooit iets verdient en dat de tussenhandel per definitie stinkend rijk wordt is de vraag wat uw plannen zijn. Voor over 1 jaar, 2 jaar, 5 jaar. Nog steeds boer?
Klaas 13 December 2020
schreef:
In de hele agrarische sector worden de risico's en daarmee de faalkosten bij de boer neergelegd. Dat is ook de reden dat toeleveranciers en afnemers met op papier zo'n kleine marge rijk worden. Wanneer je de negatieve marge van bijvoorbeeld -80% bij de boer kunt dumpen verdien je altijd geld als afnemer of toeleverancier van de boer.

Als oplossing voor een beter verdienmodel wordt ketensamenwerking voorgesteld. Wanneer je de contracten van ketensamenwerking bekijkt veranderd er niks aan het feit dat de risico's bij de boer neergelegd worden. Afname zekerheid wordt dan vaak als motivatie genoemd om toch over te gaan op ketensamenwerking.
Voor afnemers zeer belangrijk wanneer ze een bepaald volume vooruit op papier binnen hebben, want dan hebben ze het prijsmechanisme in de hand/ uitgeschakeld.
Klopt dat is ook de reden dat steeds meer marktpartijen volume vastleggen op contractbasis of zelf een gedeelte van hun benodigde volume gaan produceren. Het geeft grip op de prijsstelling.
V 13 December 2020
Er zijn meerdere methode om tot een prijsstelling te komen (pricing). Vraag-aanbod en marketing zijn daar voorbeelden van.

Ook tussenschakels hebben invloed op de prijs. Het gaat erom voor welke partij de tussenschakels waarde willen toevoegen, en kunnen ze wel daadwerkelijk waardetoevoegen. Willen ze waarde toevoegen voor de boer, door een hogere prijs te bedingen en afzet te garanderen, of willen ze voor de eindverkoper (supermarkt) waarde toevoegen, door te zorgen voor een constanten aanvoer van een hoogwaardig product, voor een zo laag mogelijke prijs.

Door een prikkel toe te voegen doormiddel van toeslagen te betalen op producten, kan gestuurd worden. Toeslagen die een boer ontvangt door een constante hoge kwaliteit te leveren en te zorgen voor een constante en voorspelbare aanvoer. Dit zorgt ervoor dat vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd kunnen worden en het aanbod efficiënter benut kan worden. En neemt de noodzaak marktprijzen te verhogen af.
Guus 13 December 2020
Massa is kassa geldt alleen voor de periferie. Voor de boer geldt door teveel massa weinig of geen kassa.

Doordat boeren zich tegenwoordig niet alleen maar laten financieren door banken maar ook door toeleveranciers en afnemers is deze situatie onstaan. Vroeger had je de varkenscyclus bij een te hoog productievolume daalde de opbrengstprijs onder een bepaald waarbij een aantal boeren afhaakten. Doordat nu toeleveranciers en afnemers een dikke vinger in de pap hebben bepalen zij wanneer de stekker eruit gaat. Het kantelpunt ligt daardoor nu bij een veel hoger productievolume en dus een lagere opbrengstprijs(in relatie tot kritieke opbrengstprijs) want het inkomen/belang van de boer telt niet meer mee. De varkenscyclus 2.0 noemen ze dat nu geloof ik.
Ym 13 December 2020
Boeren maken de fout de overigeschakels in de keten te zien als waarde toevoegende schakels. Deze schakels kabbelen maar wat mee op de golven van de markt en waneer er iets mis gaat of moeilijk wordt gooien ze de boer overboord, om hun eigen voeten droog te houden.
U kunt niet meer reageren.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief

Zet contractprijsverhoging Franse teler in beweging?

Achtergrond Aardappelen

Zet contractprijsverhoging Franse teler in beweging?

Contract LWM niet mee in 25 euro verhoging

Nieuws Aardappelcontracten

Contract LWM niet mee in 25 euro verhoging

'Je moet ergens beginnen en POC neemt het voortouw'

Achtergrond Aardappelen

'Je moet ergens beginnen en POC neemt het voortouw'

Zijn aardappelen op contract een veilige optie?

Analyse Aardappelen

Zijn aardappelen op contract een veilige optie?

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief