Veerkracht tonen of toch stoppen?

De melkveehouderij heeft de laatste jaren met stevige, nieuwe maatregelen en overheidsingrijpen te maken gehad. De industrie stimuleert weidegang steeds steviger, maar veel ingrijpender is de invoering het fosfaatrechtenstelsel. Een aantal melkveehouders is hierdoor flink geraakt.

Het zijn niet alleen de biologische melkveehouders die in het geweer komen, want ook de extensieve boeren laten van zich horen. Daarnaast komen de boeren die net flink geïnvesteerd hebben in de knel. Ook laten de boeren die de overschrijding van het fosfaatplafond niet hebben veroorzaakt (de niet-groeiers) van zich horen.

Zo voeren vrijwel alle melkveehouders diverse argumenten aan die pleiten voor een beperktere krimp van het aantal melkkoeien. Die ruimte is er echter momenteel niet. Strikt genomen lag de fosfaatproductie in de melkveehouderij in 2017 nog een fractie boven de productie in 2002, en dus ook boven het sectorplafond. 

Groot aanpassingsvermogen
Het is bijzonder om te zien dat het aanpassingsvermogen in deze sector groot is. Uit de landbouwtelling 2018 blijkt dat het aantal kalfjes in 1 jaar tijd met 14% is gedaald en dat het aantal pinken zelfs daalde met 15%. Uit de CBS-cijfers blijkt ook dat het aantal melkkoeien met ruim 64.000 (-4%) is afgenomen. Zo wordt een steeds groter deel van de fosfaatrechten benut voor het houden van melkkoeien.

Er zijn er naar verhouding wel veel melkveebedrijven gestopt. In de periode tussen 2000 en 2017 daalde het aantal bedrijven met melkkoeien met gemiddeld zo'n 2,5% per jaar. In het laatste jaar (seizoen 2017/2018) heeft 5,6% van deze bedrijven afscheid genomen van de melkkoeien.

Stoppersregeling
Natuurlijk heeft de stoppersregeling ook een rol gespeeld. In 2017 hebben circa 500 melkveehouders gebruikgemaakt van deze regeling. De melkveehouderij toont veerkracht en is in transitie. Of deze transitie ook blijkt uit meer weidegang, zal begin juli duidelijk worden. Dan komt het CBS met nieuwe cijfers.

Cor Pierik

Cor Pierik (1965) is een Nederlands landbouweconoom, voormalig Tweede Kamerlid en specialist op het gebied van agrarische statistiek en marktdata. Hij werkte ruim 33 jaar bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waar hij zich bezighield met landbouw-, milieu- en voedselproductiecijfers. Sinds 2026 is hij verbonden aan DCA Market Intelligence, waar hij economische en sectorale ontwikkelingen in de agro- en foodsector analyseert op basis van data. Daarnaast is hij ook actief in de agrarische praktijk en als consultant. Hij is mede-eigenaar van een multifunctionele boerderij met schapen, lakenvelders, dagbesteding, energieproductie, caravanstalling, boomgaard en groepsaccommodatie.

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.