Shutterstock

Opinie Edin Mujagic

Eurozone heeft wondermiddel voor de euro

11 Januari 2019 - 7 reacties

De diagnose luidt: te hoge schulden. Ik heb het dan over het kernprobleem van de eurozone. Wat van tijd tot tijd (als het economisch minder gaat of als het goed gaat en de rentes stijgen) voor spanningen zorgt, is het feit dat veel eurolanden te hoge schulden hebben.

Daar komt bij dat het vaak diezelfde landen zijn die hun begrotingen niet op orde hebben en dus nog meer schulden op die toch al te hoge berg gooien. Italië is wellicht het meest bekende en meest recente voorbeeld, maar vergeet ook Frankrijk niet.

Het middel dat de muntunie op het moment inzet om die problemen op te lossen, is met name het laag houden van de rentes. Dat is echter geen oplossing van het probleem, maar hooguit een middeltje dat de pijn tijdelijk kan camoufleren.

Hogere inflatie
Waar ik voornamelijk bang voor ben, is dat de muntunie (als een meer structurele oplossing) voor een hogere inflatie zal kiezen. Dit omdat de inflatie een deel van de schulden wegvreet. De reden waarom ik hier een vrees voor heb, is omdat het dan onvermijdelijk is dat grote groepen van de bevolking er een prijs voor gaan betalen; bijvoorbeeld via uitholling van de waarde van hun inkomen, spaarsaldi en pensioenen, maar ook via een hogere rente op de leningen die ze afsluiten.

Het zou dan niet verbazen dat de ontevredenheid over de politiek en het populisme dan verder toeneemt. Dit wordt eveneens aangetoond door de historie. Het wrange is echter dat de eurozone een middel heeft om het probleem op te lossen, zonder al die nare bijwerkingen. Echter, ze weigert dat toe te dienen.

De schuldenbom ontmantelen
De beste manier om de 'tikkende schuldenbom' onder de euro te kunnen ontmantelen, is om de schulden te verlagen via de weg van een hogere economische groei; als het bruto binnenlands product sneller toeneemt dan de schulden, dan dalen de nationale schulden. Wat we dus nodig hebben, is enerzijds meer begrotingsdiscipline (zodat de teller niet veel hoger wordt) en anderzijds een hogere economische groei (zodat de noemer veel hoger wordt).

Doorgaans bestaat er geen wondermiddel dat de groei fors, langdurig en snel aanjaagt. Meer overheidsinvesteringen kunnen echter wel voor een forse en snelle groei zorgen, maar niet op de lange termijn. Investeringen in het onderwijs en in onderzoek stuwen de groei fors en langdurig, maar niet snel. Behalve in de eurozone dus! 

De muntunie heeft al wel zo'n middel: de interne markt voor diensten. Al is die er in de praktijk nog niet echt. Met deze markt kan de economische groei met 5% tot bijna 9% worden opgestuwd, zo schatten experts. Stel dat de helft daarvan reëel is, dan nog zouden groeipercentages van 4% en meer heel normaal zijn.

Begrotingsdiscipline
Voor overheden zou dat flink meer inkomsten uit belastingen en minder uitgaven (minder werklozen, minder toeslagen) betekenen. Reken er dan maar op dat die schuldenberg als sneeuw voor de zon smelt, mits (en dat is cruciaal) de Europese Commissie (EC) het niet toestaat dat de eurolanden dat financiële voordeel verkwisten.

Begrotingsdiscipline is dus (hoe je het ook wendt of keert) de sleutel tot succes. Iedereen die stelt dat de EC verkeerd bezig is als deze optreedt tegen landen die (te) diep in het rood staan (omdat begrotingsdiscipline afdwingen het gevaar is), zit er in mijn ogen goed naast. Zonder die discipline haalt de munt, die dit jaar zijn twintigste verjaardag viert, zijn dertigste verjaardag niet, vrees ik.

boerenbusiness.nl

Edin Mujagic

Edin Mujagic is macro-econoom en hoofdeconoom bij OHV Vermogensbeheer. Hij focust zich op de wereldwijde centrale banken, en in zijn blogs schrijft hij met name over de ECB en Fed. Ook heeft hij diverse boeken geschreven.
Reacties
7 reacties
hans 11 Januari 2019
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=http://www.boerenbusiness.nl/column/10881019/eurozone-heeft-wondermiddel-voor-de-euro]Eurozone heeft wondermiddel voor de euro[/url]
"Meer overheidsinvesteringen kunnen echter wel voor een forse en snelle groei zorgen"
of
"Vrij verkeer van diensten"

Dus, of
nog meer schulden door overheidsinvesteringen, of
de interne markt voor diensten, waarbij iedere EU-burger mag werken waar hij of zij wil, dat is de kern van het vrij verkeer van diensten dat in de hele Europese Unie van kracht is.

Allebei is voor westerse landen in de EU zelfmoord.

Er zijn wel enkele oplossingen, maar die geven niet de burger die betaalt, maar de multinationals, de winnaars tot op dit moment.

Onze lobbypolitiek, en onze gestuurde media zullen deze oplossingen wel niet tot de keuzes rekenen.
Ton Westgeest 12 Januari 2019
Hans er waren inderdaad wel oplossingen, maar ik zie ze nu niet meer omdat niet alleen de media maar ook alle politici zich laten sturen. Met gestuurde en gemanipuleerde cijfers, kijk maar naar WUR, WODC en PBL.
Nergens is er een visie te bekennen voor de lange termijn. Ze doen allemaal maar wat! En als het kiezers gaat kosten.......kijk maar naar Dijkhof met het klimaat akkoord! Dat gaat niet gebeuren(voor de verkiezingen!!!!)
En dat die schulden ons de kop gaan kosten, daar ben ik ook van overtuigd.
Johan 12 Januari 2019
Als Belg heb ik steeds de Nederlanders bewonderd omdat er door onze Noorderburen steeds heel veel discipline aan de dag hebben gelegd om hun schulden te beperken. Onze achtereenvolgende regeringen daarentegen, hebben in België de schulden de pan laten uitrijzen. Ik vraag me steeds af, wat gaan de uiteindelijke gevolgen zijn op lange termijn van, misschien wel tientallen jaren durende nul rentes. Schulden maken waarvoor je helemaal niks hoeft te betalen en de spaarder zo goed als niks uitkeren. Hoelang gaan landen als Nederland en Duitsland het nog blijven pikken dat landen als Italië, Frankrijk, België, enz. wegzinken in hun schulden en sommigen zich blijkbaar helemaal niks aantrekken van de limieten die Europa hieromtrent stelt?
Ton Westgeest 12 Januari 2019
Niet te veel bewonderen Johan,
wij hebben van nature heel veel voordelen. De ligging, het klimaat, de havens, de grond, de kennis, de mensen die hard willen werken, de delfstoffen etc.
Over de hele wereld willen ze wel Nederlanders hebben. En toch krijgen we het voor elkaar om toch nog een hoge staatsschuld te hebben.
Door domme arrogante politici, die denken dat ze de hard werkende mensen niet nodig hebben. Dat de agrarische sector helemaal niet nodig is, we kunnen het goedkoper uit het buitenland halen. Het gas hebben we voor weinig verkwanseld. Gif halen we hierheen en mengen we in de stookolie voor de scheepvaart. Ze maken nieuwe natuur, wat helemaal geen natuur is. Afvalbedrijven die de boel vervuilen kunnen gewoon hun gang gaan, maar een koeienscheet willen ze aanpakken.We laten de maffia geld wit wassen met de energie opwekking. 100 miljard belastinggeld geven we uit in 15 jaar aan windmolens, ze zijn hier corrupt, ze gebruiken valse cijfers en werken met aannames, waar ze alles mee doordrukken in de politiek. Of het nu Schiphol, de agrarische sector of het milieu. Ze meten hier met verschillende maten anders klopt het niet. Met het leger willen ze meedoen met de grote jongens, Afghanistan, Mali, Syrie en Irak. Ze hebben net de tanks weggegeven aan Duitsland en nu gaan ze nieuwe kopen...
Bewonder je ons nog zo? We moeten van het gas af, dat gaan we nu kopen in Rusland! We moeten allemaal in een Tesla, want benzine en diesel willen ze niet meer! en betalen, betalen... want de koopkracht stijgt, Zogenaamd!!! De maakindustrie hebben we al opgeruimd!!
Er komt voor jullie noorderburen ook een hele andere tijd aan!
schoenmakers1 13 Januari 2019
ton westgeest wordt voor gek verklaard, maar hij heeft wel gelijk
Ton Westgeest 14 Januari 2019
Ik heb liever dat zij dat verklaren, dan de dokter!
Maar, mark my words, let maar goed op ik zit er niet ver naast!
teler 14 Januari 2019
Ik denk dat heel veel mensen en zeker de kleinere ondernemers dit met je eens zijn. De rest is druk met zijn "baan/carriere" en is tijdens zijn opleiding verteld dat hij daar toch geen invloed op heeft en het geen zin heeft daar iets van te zeggen of te vinden.
U kunt niet meer reageren.

Wat zijn de actuele noteringen?

Bekijk en vergelijk zelf prijzen en koersen

Opinie Edin Mujagic

Een gratis lunch bestaat wél in de ECB-wereld

Opinie Edin Mujagic

Centrale bankiers zijn hun Poolster uit oog verloren

Opinie Edin Mujagic

Meten is weten in het woud van de inflatiecijfers

Opinie Edin Mujagic

De grote ECB kan leren van kleine eilandnatie Samoa

Blijf op de hoogte

Schrijf je in en ontvang elke dag het laatste nieuws in je inbox