Hoge olieprijs gaat inflatie nog verder omhoogduwen

De oorlog in het Midden oosten is nog niet beëindigd en de Straat van Hormuz blijft grotendeels gesloten. De olieprijs zwabbert op en neer, vaak afhankelijk van wat Trump zegt over de communicatie met Iran en het vooruitzicht op een einde van de gevechtshandelingen.

Mijn eerste plaatje laat zien dat de benzineprijs aan de pomp vrij nauwgezet de olieprijs in euro's volgt. Voorlopig blijft van de brandstofprijzen een opwaartse druk op de inflatie uitgaan.

Volgens het CBS kostte een liter benzine op 25 mei gemiddeld €2,387. Dat was zo'n 15% hoger dan voor de Amerikaans/Israëlische aanval op Iran. Mede door de accijnsverhoging op 1 januari was de benzineprijs afgelopen maandag echter wel 27% hoger dan een jaar eerder. Diesel is zelfs ruim 40% duurder dan een jaar geleden. Brandstoffen tellen voor circa 2,5% mee in de inflatiemand. De gestegen benzine- en dieselprijzen zijn dus al goed voor zo'n 0,8%-punt van de inflatie. Uiteraard werken hogere brandstofprijzen vervolgens overal door in de economie.

Het bovenstaande plaatje laat zien dat het met de dieselprijzen de laatste tijd is meegevallen. Begin april werd er gesproken over dreigende tekorten en sommigen beweerden dat de dieselprijs naar €3 zou gaan. Dat is gelukkig niet gebeurd.

Ik heb al wel eerder geschreven dat de wereldeconomie momenteel twee tegengestelde krachten ervaart. Aan de ene kant duwt de gestegen olieprijs de bedrijvigheid naar beneden. Aan de andere kant vindt er een explosie plaats van investeringen in kunstmatige intelligentie.

Het consumentenvertrouwen in ons land wordt sterker door de benzineprijs en de spanning in de wereld bepaald dan door AI. Het ondernemersvertrouwen daarentegen zou wellicht wat meer steun moeten krijgen van AI omdat diverse bedrijven in ons land daar direct aan blootgesteld zijn. De CBS-index van het vertrouwen van industriële ondernemers is in mei echter gedaald tot -2,0. In april was het nog -0,7. Het mei-cijfer was het laagst sinds augustus vorig jaar.

De index van het 'Economisch Sentiment' in de eurozone is in mei juist iets gestegen: 93,5 tegen 93,2 in april. Dat was te danken aan het licht verbeterde consumentenvertrouwen en een positievere stemming in de dienstensector. De sub-index voor het vertrouwen in de industrie verslechterde.

Met de economische groei in de VS wil het nog niet erg vlotten. In het eerste kwartaal was de economie 0,4% groter dan in het laatste kwartaal van 2025. (De Amerikanen drukken dit soort cijfers 'geannualiseerd' uit en rapporteren dan 1,6%.) Dat was een iets lager cijfer dan eerder gerapporteerd. Wij zouden blij zijn met zulke groei, maar gelet op de ambities en de beloften van Trump valt deze groei tegen. Bedenk bovendien dat de bedrijvigheid in het vierde kwartaal werd gedrukt door de impasse over het schuldenplafond waardoor delen van de overheid een tijdlang 'dicht waren'. Heropening heeft de bedrijvigheid een steun in de rug gegeven.

De tweede raming van de bbp-cijfers over een kwartaal bevat ook een voorlopig cijfer over de bedrijfswinsten. We weten van het rapportage-seizoen van beursgenoteerde bedrijven dat de bedrijfswinsten zich in het eerste kwartaal positief hebben ontwikkeld. Ik hecht eigenlijk meer waarde aan de macro-economische winstcijfers. Ik kijk dan vooral naar de winsten van niet-financiële bedrijven omdat die naar mijn idee meer over de economie zeggen dan de totale winstsom. De laatste grafiek laat zien dat bedrijfswinsten na het uitbreken van de pandemie sterk zijn gegroeid. Ook is duidelijk dat die groei geleidelijk is verzwakt (de helling van de lijn vlakt af), maar het cijfer over het eerste kwartaal was juist weer sterk. De totale winstsom van 9,9% hoger dan een jaar eerder. Dat was de sterkste kwartaalgroei sinds het laatste kwartaal van 2023.

Afsluitend
De olieprijs blijft hoog en dat zal onze inflatie verder omhoogduwen.

Volgens het CBS is het vertrouwen van industriële ondernemers in ons land in mei verzwakt. Maandag komt de NEVI met hun versie van het vertrouwen van inkoopmanagers in de industrie.

Amerikaanse bedrijfswinsten (buiten de financiële sector) zijn in het eerste kwartaal fors gegroeid. Dat is een steun voor de aandelenmarkt en een teken van de dynamiek die teweeg wordt gebracht door kunstmatige intelligentie.

Han de Jong

Han de Jong is voormalig hoofdeconoom bij ABN Amro en nu onder andere huiseconoom bij BNR Nieuwsradio. Zijn commentaren zijn ook te vinden op Crystalcleareconomics.nl

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.